espa pkm

Παρασκευή, 5 Ιουνίου 2026, 2:22:44 μμ
Παρασκευή, 05 Ιουνίου 2026 12:01

Πανελλήνιες 2026: Τα θέματα στα Λατινικά

Ακολουθούν τα θέματα των Πανελλαδικών εξετάσεων στα λατινικά.

ΚΕΙΜΕΝΑ

Atilius Rēgulus, cum Poenos in Africā funderet, ad senātum scripsit mercenarium suum discessisse et ab eo desertum esse rus; id senatui publice curāri placuit, quoniam Rēgulus aberat. Scipiōnis filiae ex aerario dotem accepērunt, quia nihil illis reliquerat pater. Aequum mehercule erat populum Rōmānum tribūtum Scipiōni conferre, cum a Carthagine semper tribūtum ipse exigeret.

………………………………………………………………………………………………………… Porcia, Bruti uxor, cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset, cultellum tonsorium quasi unguium resecandōrum causā poposcit eōque velut forte elapso se vulnerāvit. Clamōre deinde ancillārum in cubiculum vocātus Brutus ad eam obiurgandam vēnit, quod tonsōris praeripuisset officium. Cui secrēto Porcia «non est hoc» inquit

«temerarium factum meum, sed certissimum indicium amōris mei erga te tale consilium molientem.

…………………………………………………………………………………………………………

Α1.      Να  γράψετε  στο  τετράδιό  σας  τη   μετάφραση  των αποσπασμάτων:

« Atilius Rēgulus … reliquerat pater» και «Porcia, Bruti uxor … praeripuisset officium».

Μονάδες 20

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

 

Β1. Για καθεμία από τις προτάσεις της Στήλης Α να σημειώσετε το γράμμα  της Στήλης Β που αντιστοιχεί στην ορθή απάντηση.

Στήλη Α

Στήλη Β

1. Πηγή έμπνευσης του Βεργιλίου αποτελεί ο

α. Ησίοδος.

β. Αρχίλοχος.

γ. Όμηρος.

2. Οι δύο πιο γνωστοί Ρωμαίοι κωμωδιογράφοι είναι οι

α. Πλαύτος και Τερέντιος.

β. Πλαύτος και Τίβουλλος.

γ. Πλίνιος και Τερέντιος.

3. Η περίοδος της « ρωμαϊκής

ειρήνης» ( pax Romana ) αρχίζει με τον

α. Κικέρωνα.

β. Οκταβιανό.

γ. Μάρκο Αντώνιο.

4. Στην ιστορική μονογραφία

διέπρεψε ο Ρωμαίος ιστορικός

α . Σαλλούστιος Κρίσπος.

β. Έννιος.

γ. Ιούλιος Καίσαρ.

 

5. Σύμφωνα με τον Βεργίλιο, την

« αιώνια πόλη» ίδρυσε ο

α . Ίουλος.

β. Ρωμύλος.

γ. Αγχίσης.

Μονάδες 10

 

Στήλη Α

Στήλη Β

1. dotem

α. αναφορά

2. reliquerat

β. σειρήνα

3. conferre

γ. νυχοκόπτης

4. unguium

δ. επικριτικός

5. secrēto

ε. προδοσία

 

στ. δόξα

ζ. ελλιπής

 

Β2. Να αντιστοιχίσετε τις λατινικές λέξεις της Στήλης Α με τις ετυμολογικά συγγενείς λέξεις της ελληνικής της Στήλης Β. (Στη Στήλη Β δύο λέξεις περισσεύουν).

Μονάδες 10 Γ 1. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμία από τ ις παρακάτω

λέξεις / συνεκφορές:

senātum

:

τη γενική πτώση, στον ίδιο αριθμό

rus

:

την αιτιατική πτώση, στον άλλο αριθμό

id

:

τη γενική πτώση, στο θηλυκό γένος, στον άλλο αριθμό

dotem

:

τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό

illis

:

την   ονομαστική    πτώση,   στο   ουδέτερο   γένος, στον ίδιο αριθμό

Aequum

:

τους άλλους δύο βαθμούς του επιθέτου, στο ίδιο γένος, στον ίδιο αριθμό και στην ίδια πτώση

populum

:

την κλητική πτώση, στον ίδιο αριθμό

viri

:

τη γενική πτώση, στον άλλο αριθμό

cultellum tonsorium

:

την αφαιρετική πτώση, στον ίδιο αριθμό

ancillārum

:

τη δοτική πτώση, στον άλλο αριθμό

certissimum

:

τον θετικό βαθμό του επιρρήματος

tale consilium

:

την ονομαστική πτώση, στον άλλο αριθμό

Μονάδες 15

 

Γ 2 α. Να  εντοπίσετε  και  να  γράψετε  τις  μετοχές  του  δεύτερου  κειμένου ( μονάδες 3 ) . Στη συνέχεια, για καθεμία από τις μετοχές να γράψετε το απαρέμφατο ενεστώτα , στην ίδια φωνή ( μονάδες 3 ).

Μονάδες 6

Γ 2 β. Nα γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθέναν από τους παρακάτω ρηματικούς τύπους:

scripsit

:

τη γενική του γερουνδίου

discessisse

:

το   α΄   πληθυντικό    πρόσωπο    της   υποτακτικής    του ενεστώτα, στην ίδια φωνή

aberat

:

τη μετοχή του ενεστώτα, στην ονομαστική ενικού, στο αρσενικό γένος

accepērunt

:

την αιτιατική στο σουπίνο

conferre

:

το β΄ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του μέλλοντα, στην ίδια φωνή

exigeret

:

το α΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής του παρακειμένου, στην ίδια φωνή

interficiendo

:

το γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής του μέλλοντα, στην ενεργητική φωνή

vulnerāvit

:

το    β΄    πληθυντικό     πρόσωπο    της    οριστικής     του παρατατικού, στην ίδια φωνή

vēnit

:

το   γ΄   πληθυντικό    πρόσωπο    της   υποτακτικής    του υπερσυντελίκου

Μονάδες 9

Μονάδες 15

 

Δ 1 α.   Να αναγνωρίσετε συντακτικά τους παρακάτω όρους:

ab eo:                      είναι ……………………. στο …………………….

curāri:                      είναι ……………………. στο …………………….

semper:                  είναι ……………………. στο …………………….

uxor:                        είναι ……………………. στο …………………….

temerarium:           είναι ……………………. στο …………………….

amōris:                    είναι ……………………. στο …………………….

Μονάδες 12

Δ 1 β. « cum Poenos in  Africā funderet»: Να  αντικαταστήσετε τον προσδιορισμό του τόπου με τον κατάλληλο τύπο των λέξεων Roma , Athenae , Carthago , ώστε να δηλώνεται η ίδια επιρρηματική σχέση.

Μονάδες 3

Μονάδες 15

 

Δ 2 α. « cum viri sui consilium de interficiendo Caesare cognovisset »: Να αναγνωρίσετε το είδος της δευτερεύουσας πρότασης ( μονάδα 1 ) , να δηλώσετε τη  συντακτική  της  λειτουργία  ( μονάδα  1),  τον  τρόπο ε ισαγωγής της (μονάδα 1 ) και να αιτιολογήσετε τον τρόπο εκφοράς της ( μονάδες 2). Στη συνέχεια, να συμπτύξετε τη δευτερεύουσα πρόταση στην αντίστοιχη μετοχή ( μονάδες 2).

Μονάδες 7

Δ 2 β.   « Brutus     ad    eam     obiurgandam      vēnit» :     Να     δηλώσετε     τον προσδιορισμό του σκοπού με:

α) τελική πρόταση ( μονάδες 3) β) σουπίνο ( μονάδες 2 )

γ) εμπρόθετη γενική του γερουνδίου ( μονάδες 3)

Μονάδες 8

Μονάδες 15

 

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΕΣ 2026 - ΛΑΤΙΝΙΚΑ

 Τα φετινά θέματα των Λατινικών σε σχέση με τα περσινά δεν είχαν ιδιαίτερη δυσκολία ως προς την επεξεργασία των συντακτικών φαινομένων, ενώ η γραμματική κινήθηκε σε ένα προβλεπόμενο πλαίσιο. Τα κείμενα τα οποία επιλέχθηκαν ήταν το 35 και το 49 τα οποία δεν είχαν εξεταστεί τα τελευταία χρόνια σε πανελλαδικό επίπεδο. Συγκεκριμένα, τα ζητούμενα της εισαγωγής απαιτούσαν καλή γνώση των συγγραφέων και των έργων τους, αποτέλεσμα μεθοδικής επανάληψης, ενώ η λεξιλογική άσκηση δεν παρουσίασε κάποια ιδιαίτερη δυσκολία. Τα γραμματικά φαινόμενα περιείχαν τύπους που απαιτούσαν την προσοχή, την συγκέντρωση των μαθητών και η σωστή επεξεργασία τους απαιτούσε από τους μαθητές γνώση του λεξιλογίου του κειμένου και συστηματική εξάσκηση ιδιαίτερα σε ρηματικούς τύπους. ’Όσον αφορά τα συντακτικά φαινόμενα αυτά περιορίστηκαν σε αναζήτηση  συγκεκριμένων τύπων του κειμένου, αλλά και στη αντικατάσταση των προσδιορισμών του τόπου με ισοδύναμη επιρρηματική σχέση. Η αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης επανήλθε στα φετινά θέματα ωστόσο ιδιαίτερη προσοχή απαιτούσε η σύμπτυξή της στην αντίστοιχη μετοχή. Το ζητούμενο που αφορούσε τον προσδιορισμό του σκοπού ήταν ένα αναμενόμενο θέμα δεδομένων των απαιτήσεων των κειμένων.