espa pkm

Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2026, 1:10:11 μμ
Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2026 09:00

«Εκπαρθενευμένες» έννοιες

Γράφει ο Νίκος Κωνσταντινίδης.

Εκπαιδευτικός - συγγραφέας

 

Κάποιες λέξεις στην πολιτική λειτουργούν όπως και οι «λαγοί» στους αθλητικούς αγώνες μεγάλων αποστάσεων. Είναι για να πετύχουν οι αθλητές καλύτερο αποτέλεσμα, αλλά μετά από λίγους γύρους επί του πεδίου οι λαγοί τους παρατούν. 

 Η Δημοκρατία ως εφαρμοσμένη έννοια και ως πολίτευμα δεν είναι ίδια για όλους. Το ίδιο και το δίκαιο ως προς την απονομή του, επικουρούμενου,  μάλιστα, μέσω συγκεκριμένου νόμου, που προσφέρει σε κάποιους ασυλία. Ούτε και αυτό που λέμε «Δημόσιο» είναι ίδιο για όλους! Κάποιοι, με «άκρες» το εκμεταλλεύονται καλύτερα. Μετρημένοι είναι όσοι  έχουν μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα στην Ελλάδα και ανεμογεννήτριες στις καμένες βουνοκορφές, όπως κι αυτοί που έχουν  την «τέχνη» να αρμέγουν τον ΟΠΕΚΕ, κι ας έχουν σπιθαμή γης ή ζωικό κεφάλαιο δικό τους!

Οι  μεγάλες έννοιες είναι παραπλανητικές. Για κάποιους είναι  ουτοπικές, για κάποιους δυστοπικές και για τους πολύ λίγους εφαρμοστέες. «Ο καθείς και τα όπλα του».  Ένα κομματικό κράτος, στελεχωμένο από τα δικά του άτομα, όποιο κι αν είναι αυτό, δεν μπορεί να είναι αξιοκρατικό. Δημοκρατία χωρίς αξιοκρατία είναι έννοια λειψή, μισή και η δικαιοσύνη χωρίς δίκαιους δικαστές. Αντιφατικές και οι έννοιες δημοκρατία και οικογενειοκρατία. Αυτό που ονομάζουμε θεοκρατικό «καθεστώς» για τις  χώρες της Μέσης Ανατολής κυρίως, μια χαρά ταιριάζει και για εκείνες τις χώρες της Δύσης, όπου η Δημοκρατία και η οικογενειοκρατία είναι ένα και το αυτό πράμα!

Όπου υπάρχει πώληση υπάρχει κατά κανόνα  και εμπορικό κέρδος. Κι όπου υπάρχει ιδιωτικοποίηση υπάρχει ενδεχομένως και μίζα! Είπαμε: Οι μεγάλες έννοιες  έχουν εκπαρθενευτεί. Είναι όπως το γυναικείο όνομα Παρθένα. Που, ενώ το άτομο που το φέρει, έχει παντρευτεί και έχει αποκτήσει παιδιά, παρόλα αυτά εξακολουθεί να λέγεται Παρθένα!

Οι πρώτοι πόλεμοι έγιναν για τη γη, η οποία στην αρχαία ελληνική λέγεται και «έρα». Η φράση «περί έραν ερίζεις» είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων. Άλλωστε το έρα και το ερίζω πάνε μαζί, ακόμη και μεταξύ κληρονόμων της ίδιας οικογένειας! Η μοιρασιά της τροφής είναι δύσκολη υπόθεση ανέκαθεν, για την οποία έγραψε ο Αίσωπος ωραία παραμύθια.

Η Μάχη των Θερμοπυλών ανέδειξε ως ήρωα τον Λεωνίδα και κατέδειξε ως προδότη τον Εφιάλτη. Το φωτεινό και το σκοτεινό σε τούτη τη Γη πάνε μαζί, όπως ο ήλιος και η σκιά. Εκατόν σαράντα επτά χρόνια μετά τη μάχη των Θερμοπυλών, το 333 π.Χ., στη μάχη της Ισσού, ο στρατός του Μ. Αλεξάνδρου νίκησε τους Πέρσες του Δαρείου του Γ. Όλο το περσικό στρατόπεδο του Δαρείου, η μητέρα του, η σύζυγος, η αδελφή, ο γιος και οι δύο κόρες του έπεσαν στα χέρια του Μ. Αλεξάνδρου. Ο βασιλιάς της Μακεδονίας φέρθηκε με σεβασμό στην οικογένεια του ηττημένου, χωρίς να της στερήσει τα βασιλικά της προνόμια. Χωρίς να τιμωρήσει ή να ασελγήσει πάνω στα μέλη της.

Η μάνα του Δαρείου, μάλιστα, συμπάθησε τόσο πολύ τον Μ. Αλέξανδρο, για τη συμπεριφορά του αυτή, που τον είχε για δεύτερο παιδί της. Όταν αρρώστησε ο Αλέξανδρος πικράθηκε τόσο πολύ, που δεν έτρωγε και πέθανε από τον καημό της. Αυτό θα πει να είσαι ηγέτης. Να έχεις τον σεβασμό και των αντιπάλων σου!

Στη μάχη του Μαντζικέρτ, το 1071 μ. Χ. ο Αρχηγός των Σελτζούκων Τούρκων, σουλτάνος Αλπ Αρσλάν αιχμαλώτισε τον Ρωμανό Δ΄ Διογένη, τον αυτοκράτορα του Βυζαντίου. Δεν τον σκότωσε όμως ούτε και τον βασάνισε, αλλά τον άφησε κατόπιν ελεύθερο.

Ο Ντόναλτ Τραμπ, ο σημερινός πρόεδρος της Αμερικής,  όχι μόνο βομβάρδισε μαζί με το Ισραήλ και εξόντωσε την ηγεσία του Ιράν, αλλά απείλησε ότι θα σκοτώσει και τον κάθε επόμενο που θα εκλέξει για ηγέτη της η χώρα αυτή, αν δεν τον ρωτήσει προηγουμένως! Αυτή είναι η νέα σκέψη της  επιβαλλόμενης  έξωθεν και πόρρωθεν δημοκρατίας!

Και το ερώτημα είναι; Μήπως πριν 1000 ή 1.300 χρόνια οι άνθρωποι είχαν μια καλύτερη ηθική πολέμου; Τι σχέση μπορεί να έχουν οι σημερινοί Νετανιάχου ή Τραμπ σε πολεμική ηθική και πολιτισμό πολέμου, συγκρινόμενοι με τον Μέγα Αλέξανδρο ή τον Αλπ Αρσλάν;