Από τότε ακολούθησαν πολλές αλλαγές, ώσπου έγιναν οι τελευταίες, που αφορούσαν στην καθιέρωση της δημοτικής, την κατάργηση του πολυτονικού και την απομάκρυνση των πνευμάτων.
Η κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή, το 1977, επί υπουργού παιδείας Γεωργίου Ράλλη, αποφάσισε τη χρήση της δημοτικής σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, σε όλες τις λειτουργίες και τα έγγραφα του κράτους. Τότε λύθηκε τυπικά το γλωσσικό ζήτημα που ταλάνιζε για χρόνια την ελληνική παιδεία και κοινωνία.
Πέντε χρόνια αργότερα, το 1982, η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου, καθιέρωσε το μονοτονικό. Η συγκεκριμένη καινοτομία θεωρήθηκε πρωτοποριακή. Υπήρξαν όμως και ορισμένες φωνές που αντέδρασαν σφόδρα. Ο Κορνήλιος Καστοριάδης είπε ότι «η κατάργηση των τόνων και των πνευμάτων είναι η κατάργηση της ορθογραφίας, που είναι τελικά η κατάργηση της συνέχειας. Ήδη, τα παιδιά δεν μπορούν να καταλάβουν Καβάφη, Σεφέρη, Ελύτη, γιατί είναι γεμάτοι από τον πλούτο των αρχαίων ελληνικών».
Οι λέξεις της ελληνικής γλώσσας έχουν λογική και ετυμολογική δομή. Πιο εύκολα κατανοούμε τη λέξη αγαλλίαση, όταν ξέρουμε ότι είναι σύνθετη και προέρχεται από το αγάλλομαι και την ίαση, παρά μια συμβολική λέξη, που στερείται νοηματικής δομής. Η έλλειψη ετυμολογικής γνώσης κάνει δύσκολη την ορθογραφία, ειδικά, όταν πρόκειται για ομώνυμες λέξεις:(τείχος – τοίχος, χίλια –χείλια, νοίκι –νίκη, λύρα – λύρα, θήρα – θύρα κλπ).
Η απάλειψη των πνευμάτων ενδεχομένως να διευκολύνει στη γραφή, προκαλεί όμως σύγχυση. Άλλο το οίος με ψιλή που σημαίνει μόνος, από όπου και η λέξη οιωνός, κι άλλο η λέξη οίος με δασεία, που σημαίνει ο οποίος. Λέμε εφημερίδα κι όχι επιμερίδα, γιατί η λέξη ημέρα είναι δασυνόμενη. «Η απώλεια της δασείας, έχει ως συνέπεια την αδυναμία αναγνώρισης των συνθετικών των λέξεων (εφάμιλλος, εφήμερος κ.ά.)». Να σημειώσω ότι οι Άγγλοι στα λεξικά τους κρατούν τη δασεία χρησιμοποιώντας αντ’ αυτής το «h» ή το «ς». (Hellas, salt. Το “h» γιατί η λέξη Ελλάς είναι δασυνόμενη και το «s» γιατί και η λέξη «αλς» (αλάτι) είναι επίσης δασυνόμενη.
«Τα ρήματα κεράννυμι, μείγνυμι (μίγνυμι, μειγνύω) και φύρω σημαίνουν αναμιγνύω. Διαφέρουν όμως μεταξύ τους ως προς το είδος που ανακατώνουμε. Όταν πρόκειται για δύο στερεά ή δύο υγρά, χωρίς να έχουμε νέα ένωση (π.χ. λάδι με νερό), τότε χρησιμοποιούμε την λέξη μειγνύω. Όταν ανακατεύουμε υγρό με στερεό χρησιμοποιούμε το ρήμα φύρω κι όταν ανακατεύουμε δύο υγρά μαζί για να φτιάξουμε ένα χρησιμοποιούμε το κεράννυμι.
Η δοτική λέμε ότι καταργήθηκε αλλά στην ουσία υπάρχει. Λέμε π.χ. τοις μετρητοίς, πάτερ άφες αυτοίς, γαία πυρί μιχθήτω, ανάγκα και οι Θεοί πείθονται, δόξα τω Θεώ, δημοσία δαπάνη, ειρήσθω εν παρόδω, τη τάξη, και άλλες στην καθημερινό μας λόγο.
Η κατάργηση των τόνων μας δυσκολεύει να ξεχωρίσουμε νοηματικά λέξεις, ανάλογα από το αν έπαιρναν οξεία ή περισπωμένη. Για παράδειγμα, η λέξη κῦδος με περισπωμένη είναι η δόξα ενώ κύδος με οξεία σημαίνει το όνειδος.
Γλώσσα και σκέψη είναι αλληλένδετα. Ο Βιγκότσκι μας δίνει έναν παραλληλισμό σκέψης και γλώσσας, όπου το σύννεφο με το νερό είναι η σκέψη και η βροχή που πέφτει είναι οι λέξεις. H σχέση σκέψης και λέξης είναι μια ζωντανή διαδικασία της γέννησης της σκέψης μέσα στη λέξη. Λέξη που της έχουν αφαιρέσει τη σκέψη είναι νεκρή!
