Στην ηλιόλουστη Ελλάδα είναι πολλά τα ονόματα για τον ήλιο. Ας δούμε μερικά:
Πολύ παλιά ο ήλιος λεγόταν ηέλιος ή αέλιος. Ένα άλλο όνομα του ήλιου είναι το Ηλέκτωρ (επίθετο του Απόλλωνα – ηλίου). Ηλέκτωρ σημαίνει λάμπων από όπου το ήλεκτρον και το ηλεκτρικό. Ηλέκτωρ και αλέκτωρ είναι ο ήλιος «Και ο ήλιος αλέκτωρ λέγεται...Αυτός που μας ξυπνά από τα λέκτρα (κλίνες-κρεβάτια). Αλέκτορας λέγεται και ο πετεινός γιατί μας ξυπνά τα πρωινά…
Δαλός από όπου και ο δαυλός είναι ένα ακόμη όνομα του ήλιου. Ταλώς επίσης. Η λέξη ταλώς είναι ενσωματωμένη στη λέξη ανατολή. Από τον Ταλώ (ήλιο) και η έκφραση «ντάλα μεσημέρι». Ημεροδρόμος είναι επίσης όνομα του ήλιου, όπως Υπερίων, Φοίβος, Φαέθων (φάος-φως+ θέω), Φωσφόρος (φως + φέρω), Τιτάν (από το τίνω = τιμωρώ), Φύτιος (για την αύξηση των φυτών) και Δίος(από το δίω = λάμπω). Όλα αυτά είναι ονόματα του ήλιου. Τέλος και η λέξη σείριος παραπέμπει στον ήλιο , από τη ρίζα «σελ» ή «ιλ» (με δασεία στο ι) έχουμε τη λέξη ιλ-αρός = φωτεινός.
Οι λέξεις που σημαίνουν «γη» είναι πολλές. Ας δούμε κάποιες:
Γαία (γα) = γη. Η λέξη Δα (δα-πεδον) και Ζα (Ζάπειον). Χθών επίσης σημαίνει γη, από όπου υποχθόνιος και καταχθόνιος. Η λέξη Έρα επίσης. Γνωστή η φράση περί έραν ερίζεις, αφού οι πρώτοι πόλεμοι έγιναν για τη γη. Η λέξη «αια» σημαίνει κι αυτή γη στις σύνθετες λέξεις: Νίκ-αια, Φώκ-αια, Αστυπάλ-αια.
Από τη λέξη άρουρα = γη παράγονται οι λέξεις άροτρο, αρουραίος, άροση κλπ. Γνωστή και η φράση του Αχιλλέα, «άχθος αρούρης». Η λέξη Βούνις σημαίνει γη, από το ρήμα βαίνω, το ύψωμα Τέλος η λέξη Βώλος σημαίνει επίσης γη από το θέμα «βω» (βαίνω).
Λέξεις που δηλώνουν θάλασσα
Η θάλασσα έχει αγαπηθεί από τον Έλληνα από παλιά. Πολλά είναι και τα ονόματά της, ανάλογα με το βάθος της, τον κυματισμό και το μέγεθός της: Ωγήν λέγεται ο ωκεανός που δεν έχει γη. Τηθύς είναι η παλιά θάλασσα, ενώ Πόντος η βαθιά θάλασσα. Πέλαγος είναι η θάλασσα που μας χωρίζει από τους απέναντι, ενώ Μύρα, είναι η θάλασσα με λίγα μποφόρ, από όπου και η λέξη Πλημμύρα.
Πολύμνια λέγεται η θάλασσα με φύκια και Βρυξ, της βρυχός είναι ο βυθός της θάλασσας. Από τη λέξη αυτή έχουμε το επίθετο βρύχιος, από όπου και το υποβρύχιο. Ωκεανός (από το ωκύς + νάω (ρέω) είναι το γρήγορο ποτάμι. Η θάλασσα στη δωρική διάλεκτο λέγεται σάλασσα, γιατί σαλεύει, από όπου ο σάλος και το ρήμα σαλεύω.
Ρήματα που σχετίζονται με το φαγητό:
Τρώμε κρέας και δεν λέμε «κρεάτωσα» αλλά χόρτασα, γιατί η γλώσσα θυμάται από την εποχή που ο άνθρωπος έτρωγε χόρτα. Το ρήμα Εσθίω σημαίνει τρώω γενικά , Από το νη + εσθίω, έχουμε τη λέξη νηστεία. Το ρήμα «Έδω» είναι
ποιητικός τύπος του τρώγω (π.χ. εδώδιμα = τα φαγώσιμα). Το Τρώγω λέγεται για σκληρές τροφές (τρωκτικά, τρωγάλια-στραγάλια), ενώ το Πατέομαι για μαλακές τροφές. Από εδώ έχουμε τα πατέ, τα παστίτσια, τις πάστες κλπ.
Αδηφαγώ σημαίνει τρώγω άδην (πολύ). Σιτέομαι θα πει λαμβάνω τροφή. Βράπτω σημαίνει τρώγω άπληστα (εξ ου και βορά). Βιβρώσκω σημαίνει κατατρώγω (βλέπε διάβρωση). Βουλιμιώ σημαίνει τρώγω λαίμαργα. Από το βους + λιμός, επειδή το βόδι τρώγει λαίμαργα, από όπου και η λέξη Βουλιμία.
Δειπνώ σημαίνει τρώγω το κύριο φαγητό, ενώ Δορπέω, τρώγω το εσπερινό φαγητό. Από εδώ και το επιδόρπιο. Γευματίζω, από το γεύομαι, από όπου και η γεύση. Μαμμάν σημαίνει, επίσης, τρώγω για τα παιδιά, από το ρήμα μαμάω = ζητώ το μαστό. Από εδώ το «μαμ», το ρήμα «Μάω» = ζητώ να μάθω, από όπου ο μαστός, το μάθημα, η μούσα, η μουσική, το μανθάνω κλπ.



