espa pkm

Πέμπτη, 19 Μαρτίου 2026, 6:52:50 πμ
Δευτέρα, 27 Δεκεμβρίου 2021 21:23

Δεν είναι πανάκεια το F-35

Του Νίκου Κουζίνη.

Σίγουρα το αμερικανικο μαχητικο F-35είναι ένα σύγχρονο αεροσκάφος πέμπτης γενιάς για το οποίο ειπώθηκαν πολλά. Ο κύριος ρόλος του είναι η προσβολή με χειρουργικό τρόπο σημαντικών στόχων του εχθρού. Δεν αποτελεί παλτφόρμα μεταφοράς μεγάλου όγκου φορτίου βομβών όπως κάποια προγενέστερα παλαιότερης σχεδιαστικής φιλοσοφίας πχ τα Α-7H Corsair και F-4E Phantom που υπηρετησαν και υπηρετούν στην ΠΑ αντίστοιχα.

Τα φορτία του βρίσκονται στο εσωτερικό του για να απορροφώνται οι επιστροφές (αντανακλάσεις) των επίγειων ραντάρ έρευνας. Κι αυτό επειδή οτιδήποτε προεξέχει από το αεροσκάφος αφήνει ηλεκτρονικό ίχνος. Σχεδιαστικά δεν έχει καμμία λειτουργική ομοιότητα με τα υπόλοιπα νέας τεχνολογίας αμερικανικά F 117, F22 και B2.
Όμως είναι πραγματικά τόσο αόρατο όσο μας λένε κάποιοι;. Γιατί πολλοί αναφέρονται γι’ αυτό λες και είναι το δαχτυλίδι που σε κανει αόρατο στις ταινίες του «Άρχοντα των δαχτυλιδιών». Στην φυσική είναι κανόνας, ότι κερδίσεις κάπου, θα το χάσεις αλλού. Κι αυτό ισχύει και για το συγκεκριμένο αεροσκάφος. Η σχεδιαστική δομή της ατράκτου και των πτερύγων του, δίνει πλεονεκτήματα όσο αφορά τις αντανακλάσεις στο χείλος προσβολής και εκφυγής της πτέρυγάς του. Καθώς και στην προσαρμογή σχεδόν σε ευθεία των πτερύγων στην άτρακτο. Η ανάγκη όμως για την τοποθέτηση των όπλων του σε εσωτερική αποθήκη ικανή σε μέγεθος και όγκο σχηματοποιεί μια κλίση <45 μοιρών στην κάτω επιφάνειά του ως προς τον κεντρικό άξονα που δεν μπορεί να αποφύγει τις αντανακλάσεις, παρόλη την σχεδιαστική καινοτομία του στις ενώσεις των πτερύγων με την άτρακτο. Αυτές οι προβληματικές επιφάνειες είναι ταυτόχρονα και μεγάλες σε μέγεθος που θα πει ότι δεν υπάρχει κάποιο απορροφητικό υλικό να μειώσει τις αντανακλάσεις των σημάτων ραντάρ. Η ανακάλυψη νέων υλικών που να μειώνουν δραματικά τρεις και τέσσερις φορές το ίχνος του αεροσκάφους, που ως τώρα δεν έχει βρεθεί κάτι τέτοιο, αποτελεί πραγματική τεχνολογική επανάσταση. Έτσι λοιπόν η φιλοσοφία του σχεδιασμού του είναι πιο κοντά με αυτήν δηλαδή ενός αεροσκάφους συμβατικού που πετά χωρίς εξωτερικά φορτία παρά με ένα κλασσικό αεροσκάφος stealth των τύπων που προανέφερα.
Στο πίσω σχεδιαστικό μέρος του αεροσκάφους η συμμετρία ως προς τον σχεδιασμό του ακροφυσίου του κινητήρα δημιουργεί προβλήματα, παρουσιάζοντας μεγάλες επιστροφές, στις χαμηλές συχνότητες εκπομπής των ραντάρ, δηλαδή όταν έχουν μεγάλο μήκος κύματος (VHF,L-BAND,S-BAND). Ενώ δείχνει να συμπεριφέρεται καλύτερα όταν δέχεται σήματα στις υψηλές συχνότητες εκπομπής (X-Band, Ku-Band).
Η έλλειψη επιπλέον ενός ισχυρού παρεμβολέα σφαιρικής κάλυψης, η έλλειψη ασφαλούς εντοπισμού ζεύξης δεδομένων και η αδυναμία του να αποκαλύπτει απειλές αντιαεροπορικών βλημάτων μεγάλου βεληνεκούς του αφήνει μικρά τακτικά περιθώρια για την αντιμετώπισή τους.
Σαν πλατφόρμα όμως διαμοιρασμού επιθετικών ρόλων σε συνοδά αεροσκάφη έχει το πλεονέκτημα σαν σεντερ φορ αν μπορούσαμε να μιλήσουμε με ποδοσφαιρικούς όρους. Αλλά και εδώ μπαίνει το ερώτημα κατά πόσον “stealth” είναι και τα συνοδά αεροσκάφη ώστε να μην αποκαλύπτεται ο σχηματισμός. Στο μέλλον το συγκεκριμένο αεροσκάφος θα καθοδηγεί σχηματισμούς επιθετικών μη επανδρωμένων UAV s’ πράγμα που θα επιφέρει επανάσταση στην τακτική επιθετικών εναερίων επιχειρήσεων. Αυτή είναι μια αιτία απόκτησής τους μόνο για αυτήν την καινοτομία που θα διακρίνει τις επιθετικές επιχειρήσεις του μέλλοντος και που η ΠΑ θα αναγκαστεί να είναι συμμέτοχη αν θέλει να βρίσκεται στο club των ισχυρών.
Από την άλλη πλευρά του ωκεανού τα ρωσικά πολυδιαφημισμένα Sukhoi T-57 που τα δείχνουν σε βίντεο να κάνουν «κωλοτούμπες» στον αέρα και να έχουν πλεονέκτημα ελιγμών και επιδόσεων, είναι εκτός της φιλοσοφίας των stealth επιχειρήσεων γιατί όλα αυτά τα αεροσκάφη δεν θα έρθουν ποτε αντιμέτωπα σε κλειστή αερομαχία όπως γίνονταν στους πολέμους της Κορέας, του Βιετνάμ, των αραβοισραηλινών κλπ. Αυτά τα αεροσκάφη είναι σχεδιασμένα να ρίχνουν από αποσταση τα όπλα τους και να διαφεύγουν χωρίς ο εχθρός να καταλαβαίνει από πού του ήρθε . (Πάρτε παράδειγμα τις τουρκικές απώλειες στην Λιβύη από βομβαρδισμό με παραπλάνηση-σίγαση των τουρκικών ραντάρ αεράμυνας). Άλλωστε και οι χειριστές των συμβατικών αεροσκαφών σήμερα προτιμούν όπλα μεγάλου βεληνεκούς προκειμένου να αναχαιτίσουν τον αντίπαλο και όχι να εμπλακούν σε κλειστή αερομαχία με τα πυροβόλα του αεροσκάφους.
Ένα άλλο κρίσιμο σημείο είναι και το οικονομικό κόστος απόκτησης και συντήρησης-εκπαίδευσης. Όταν ένα F-35 έχει 100 εκατομ δολλάρια με πλήρη φόρτο συστημάτων που για την Ελλάδα ίσως πέσει στα 80 εκατ. τότε μπαίνει και το ερώτημα κατά πόσο η εξαγωγική του μορφή θα έχει δυνατά συστήματα για να το πω απλά ή θα είναι υποδεέστερα. Και ας μην ξεχνάμε ότι για την συντήρηση μιας μοίρας 20 αεροσκαφών θα φεύγει όλος ο προυπολογισμός του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας σε αυτά σε βάρος των υπολοίπων κλάδων.
Πέρασαν οι εποχές της δεκαετίας του ’50 και του ’60 όπου με τον φόβο των Σοβιετικών η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία είχε στις τάξεις της αεροσκάφη όμοια με αυτά που πετούσε συγχρόνως η USAF και της χορηγήθηκαν από τους αμερικάνους με ιδιαίτερα συμφέρουσες τιμές. Η τεχνολογία σήμερα δυστυχώς δεν χαρίζει.