Παρασκευή, 23 Οκτωβρίου 2020, 5:45:00 πμ
Σάββατο, 11 Απριλίου 2020 21:02

Ευρωομόλογο;

Συντάκτης:
Γράφει ο Παναγιώτης Αδάμος.
Πιστεύω ότι η εποχή και οι περιστάσεις απαιτούν από όλους μας να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, χωρίς ωραιοποιήσεις, υπεκφυγές ή "στρογγύλεμα" των διατυπώσεων.
Με αφορμή το ζήτημα της έκδοσης του περίφημου ευρωομολόγου, θέλω να μοιραστώ κάποιες  σκέψεις μου για το θέμα και γενικά για την πορεία της Ε.Ε., πορεία που αναγκαστικά θα επηρεάσει τις ζωές όλων μας.
1. Έκδοση ευρωομολόγου σημαίνει αμοιβαιοποίηση του χρέους μεταξύ των κρατών-μελών. Αυτό όμως προϋποθέτει η Ε.Ε. να μετατραπεί σε ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ένωση. Τι σημαίνει αυτό;
2. Η διαδικασία ενοποίησης της Ε.Ε. είναι δυναμική διαδικασία, όχι στατική (δηλαδή προβλέπονται διαδοχικά στάδια προώθησης της ενοποίησης, άρα και της εκχώρησης της εθνικής κυριαρχίας των κρατών-μελών).
3. Ποια είναι τα στάδια αυτά; Τα εξής τρία:
α) Νομισματική ένωση (ένα κοινό νόμισμα για όλους). Ξεκίνησε το 2001 με τη δημιουργία του ευρώ.
β) Δημοσιονομική ένωση (κοινός προϋπολογισμός, κοινός υπουργός οικονομικών για όλους κτλ). Δεν έγινε ακόμη πράξη. Είναι όμως προϋπόθεση - και ταυτόχρονα αποτέλεσμα - του ευρωομολόγου.
γ) Πολιτική ένωση (κοινή υπερ-εθνική κυβέρνηση, μετατροπή της ευρωζώνης - και αύριο της Ε.Ε. - σε ένα κράτος). Ούτε αυτό το στάδιο, βέβαια, ξεκίνησε.
4. Διαπιστώνουμε λοιπόν ότι βρισκόμαστε μόνο στο πρώτο στάδιο (τη νομισματική ένωση) ενώ τα άλλα δύο, που είναι και τα σημαντικότερα, δεν έχουν ξεκινήσει. Ο Μακρόν πιέζει με όλες του τις δυνάμεις να πάμε στο 2ο στάδιο (τη δημοσιονομική ένωση, μέρος της οποίας είναι και το περίφημο ευρωομόλογο).
5. Γιατί άραγε δεν έχουμε πάει ακόμη στο δεύτερο και τρίτο στάδιο (δημοσιονομική και κατόπιν πολιτική ένωση); Ακριβώς διότι η εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας που αυτά τα δύο στάδια προϋποθέτουν είναι, πια, δραματικών διαστάσεων. Ουσιαστικά μιλάμε για κατάργηση των κρατών για χάρη μιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας.
6. Ας είμαστε όμως καλόπιστοι. Ας αναρωτηθούμε καλοπροαίρετα: πού είναι το κακό αν όλα τα κράτη-μέλη αποδεχθούν εθελοντικά την ΙΣΟΤΙΜΗ και ΑΜΟΙΒΑΊΑ  εκχώρηση της εθνικής τους κυριαρχίας;
7. Αυτό θα ήταν ευχής έργο για το μέλλον μας. Αλλά στον πραγματικό κόσμο, κατά την προσωπική μου άποψη, είναι αδύνατον να γίνει κάτι τέτοιο στο προβλεπτό μέλλον. Διότι το ισχυρότερο κράτος-μέλος, η Γερμανία, δεν υπάρχει περίπτωση να αποδεχθεί την κατάργηση του γερμανικού κράτους για χάρη μιας ΙΣΟΤΙΜΗΣ ευρωπαϊκής ομοσπονδίας. Με άλλα λόγια: θεωρώ ότι η Γερμανία αποκλείεται να δεχτεί να μετατραπεί σε "Καλιφόρνια" της Ευρώπης (δηλαδή να γίνει απλά η μεγαλύτερη οικονομικά και πληθυσμιακά πολιτεία των "Ηνωμένων Πολιτειών της Ευρώπης", χωρίς ιδιαίτερες εξουσίες και προνόμια).
8. Θα μπορούσε όμως κάποιος να αντιτείνει: μα η Γερμανία, σε μια δίκαιη και ισότιμη ομοσπονδία, και πάλι θα διέθετε μεγαλύτερο αριθμό αντιπροσώπων στο κοινό κοινοβούλιο, άρα θα μπορούσε να επηρεάζει τις εξελίξεις πιο καθοριστικά σε σύγκριση, πχ, με την Ελλάδα. Δεν θα αρκούσε κάτι τέτοιο στη Γερμανία;
Απάντηση: όχι, δεν θα της αρκούσε. Διότι, σε πλείστα σοβαρά ζητήματα, οι υπόλοιποι θα μπορούν να συσπειρώνονται εναντίον της και να αποκτούν πλειοψηφία. Αποτέλεσμα: σε μια ΙΣΟΤΙΜΗ εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας, η Γερμανία, λόγω του μεγέθους της, θα καλείται να καταβάλλει το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων, χωρίς όμως να μπορεί να διατάζει και να καθορίζει την ομάδα. Δηλαδή, θα απαιτείται από τη Γερμανία "να βάζει τα λεφτά", χωρίς όμως να ηγεμονεύει.
9. Γι 'αυτούς τους λόγους, άποψή μου είναι ότι καμία γερμανική κυβέρνηση δεν μπορεί να αποδεχθεί έκδοση ευρωομολόγου και κατ' επέκταση δημοσιονομική ένωση, ούτε βέβαια μια δίκαιη και ισότιμη εκχώρηση της εθνικής κυριαρχίας όλων, που είναι η λογική κατάληξη της όλης διαδικασίας.
10. Δεν είναι, λοιπόν, ζήτημα "στενοκεφαλιάς" ή "μικροψυχίας" ή "ανεπαρκούς ευρωπαϊκής ηγεσίας". Κάθε ευρωπαϊκή κυβέρνηση είναι υπόλογη και λογοδοτεί στον λαό της και τους πολίτες της, οι οποίοι και την εξέλεξαν. Δεν είναι υπόλογη ούτε λογοδοτεί στους "Ευρωπαίους" ή στον "ευρωπαϊκό λαό", γιατί δεν υπάρχει τέτοιος λαός! Θα υπήρχε, ή, έστω, θα κατασκευαζόταν, μόνο με κατάργηση των εθνικών κρατών της Ε.Ε.  Όμως, δυστυχώς ή ευτυχώς, η πίστη και η συναισθηματική αφοσίωση που οι κάτοικοι της Ευρώπης νιώθουν για τη χώρα τους, είναι πανίσχυρη. Είναι γεγονός ότι η εθνική ιδεολογία, η αφοσίωση στο έθνος-κράτος, έχει αποδειχθεί η ισχυρότερη και ανθεκτικότερη ιδεολογία των τελευταίων δύο αιώνων.
11. Αυτό που επιδιώκει η Γερμανία, αλλά δεν το λέει φωναχτά, είναι να πραγματοποιηθεί τελικά η ευρωπαϊκή ενοποίηση, αλλά μόνο με όρους γερμανικής ηγεμονίας επί των υπολοίπων. Τι μορφή θα έχει αυτή η ηγεμονία είναι άλλο ζήτημα. Εμείς όλοι, οι υπόλοιποι ευρωπαϊκοί λαοί, πρέπει να αποφασίσουμε αν η περίφημη ευρωπαϊκή ενοποίηση αξίζει ένα τόσο τρομακτικό τίμημα.