Και ως ορφανή που ήταν στα παιδικά της χρόνια, δεν πήγε σχολείο. Δεν ήξερε τι σημαίνει αριστερά, τι σημαίνει δεξιά και τι δημοκρατία. Ήξερε όμως τι σημαίνει ανθρωπιά.
Και ως πρακτική μαία που ήταν, ξεγέννησε όλα τα παιδιά του χωριού, δίχως να πάρει έστω και μία δραχμή και δίχως να βγάλει ένα παιδί σακάτικο, για πενήντα χρόνια. Κι όταν η χούντα την απαγόρεψε να κάνει την μαία και χρειάστηκε να βοηθήσει μια νεοδιόριστη κοπέλα της σχολής, σε διπλανό χωριό, έσπευσε και το έκανε πρόθυμα.
Οι αγράμματες γιαγιάδες μας μπορεί να μην ήξεραν κάτι από κοινωνική πολιτική, αλλά την ασκούσαν πρακτικά. Απέναντι σ' αυτή, την αφιλοκερδή τους προσφορά, άλλοι βγάζουν σήμερα λεφτά, κάνοντας τα ίδια, που έκανε ιδεατά η γιαγιά μου, κι ας μην γνώριζε καν τι σημαίνει Εθνικό Σύστημα Υγείας!
Όπου ιεραρχείται ως πρώτη αξία το χρήμα, υποβιβάζεται η ανθρωπιά, η προσφορά στα κοινά και η πολιτική με την πλατιά του όρου σημασία. Χωρίς ανθρωπιστικές αξίες το κοινωνικό οικοδόμημα αργά ή γρήγορα καταρρέει.
Στην ψυχή του ανθρώπου πιο εύκολα θεμελιώνεται το παράδειγμα, όταν μετατρέπεται σε έθιμο, παρά η προσταγή. Η προστακτική δεν είναι έγκλιση δημοκρατική. Ο άπολις δεν κάνει για την πολιτισμένη Πολιτεία και ο παραδόπιστος για την αλληλέγγυα κοινωνία. Γι’ αυτό και η «Πολιτεία» του Πλάτωνα στηριζόταν περισσότερο στα χρηστά ήθη, παρά στους νόμους.
Η κορυφαία κοινωνική μάχη της εποχής μας είναι να μείνεις άνθρωπος. Το «Ανθρωπον αιτούμαι» του Διογένη, από τη Σινώπη του Πόντου, είναι περισσότερο επιτακτικό από ποτέ. Τι κυνήγι του πλούτου και ο ανθρωπισμός δεν πάνε μαζί. Οι πόλεμοι γίνονται για την πλούσια σε ορυκτά γη και για το χρήμα.
Το να είμαστε ανεξάρτητοι από την ισχύ του χρήματος, είναι από μόνο του μια επανάσταση. Είναι ένας αγώνας για την προσωπική μας ελευθερία . Η αντίσταση σε κάθε ανομία, είναι μια μάχη για την ηθική μας προστασία.
Η αντίσταση απέναντι σε κάθε "σύστημα", είτε αυτό έχει την προέλευσή του στην Ανατολή και λέγεται Θεοκρατία, είτε στη Δύση και λέγεται Οικογενειοκρατία είναι το ίδιο. Τη μοναρχία με όποιο επιθετικό προσδιορισμό και να την ορίσεις δεν έχει διαφορά!
Αν στις μέρες μας βομβαρδίζεται το Ιράν, όπως άλλοτε το Βιετνάμ, δεν γίνεται, γιατί κάποιοι θέλουν να επιβάλουν τη Δημοκρατία στη χώρα αυτή, με πόλεμο. Αν ήταν έτσι, θα υπήρχε δημοκρατία σ' όλες τις προηγούμενες χώρες που έχουν βομβαρδιστεί, από το Αφγανιστάν ως τη Λιβύη κι από το Ιράκ ως τη Συρία και πάει λέγοντας.
Αλλά ακόμη κι αν πιστέψουμε ότι το Ιράν βομβαρδίζεται γιατί αδικεί τη γυναίκα, τότε γιατί δεν βομβαρδίζεται και η Σαουδική Αραβία για τον ίδιο λόγο; Ή μήπως οι 168 μαθήτριες που δολοφονήθηκαν σε βομβαρδισμό στο Ιράν, έγινε ο βομβαρδισμός για το καλό τους;
Οι λέξεις έχασαν την παρθενική τους γοητεία. Άλλοτε αγαθός ήταν ο άγαν θεϊκός. Σήμερα αγαθός είναι το κορόιδο. Και ως κορόιδα μας αντιμετωπίζουν οι ισχυροί της γης. Το Ιράν αν και έχει πολύχρονη ιστορία, έχει να κάνει πόλεμο πολλά χρόνια. Ας μας πει η Αμερική, στα 252 χρόνια από την ύπαρξή της ως χώρα, πόσους πολέμους έχει κάνει;
Ό,τι είναι ο Παράδεισος για τον πιστό, είναι και η ελπίδα για τον ελπίζοντα. Το απογοητευτικό είναι ότι πάντοτε πριν από την ελπίδα πεθαίνουν οι ελπίζοντες, γι’ αυτό και λέμε ότι η ελπίδα πεθαίνει τελευταία! Το ίδιο συμβαίνει και με τη δημοκρατία που επί δυόμισι χιλιάδες χρόνια την κυνηγά ο άνθρωπος κι ακόμα να την πετύχει!
Όπως τα άγονα εδάφη δεν φέρνουν καρπούς, έτσι και οι ρηχές ψυχές δεν γεννούν κοινωνικές πολιτικές. Άδικος δικαστής και δίκαιες αποφάσεις δεν ταυτίζονται. Τρία πράγματα κρατούν τον άνθρωπο όρθιο στη ζωή: η ελπίδα, η ουτοπία και το όνειρο. Ό,τι έχει κατακτηθεί, έχει με τον καιρό χαθεί. Το «άφθαστο» είναι που κρατά ζωντανή την προοπτική για το καλύτερο!
