Ένας λαός, σηκώνοντας τα μάτια του, τη βλέπει και ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο ναός κι από ψηλά νεφέλη δόξας τονε σκέπει.
Με αυτό το θαυμάσιο ποίημα- εμβατήριο, ο Άγγελος Σικελιανός ξεπροβοδούσε το μεγάλο νεκρό, ενώ χιλιάδες λαός συνόδευαν τον μεγαλύτερο Νεοέλληνα ποιητή και έναν από τους σπουδαιότερους εκπροσώπους της λογοτεχνίας μας, τον Κωστή Παλαμά. Πέθανε τον Φεβρουάριο του 1943 στα χρόνια της κατοχή.  Η κηδεία του έγινε στις 28 Φεβρουαρίου και υπήρξε ιστορική. Ο λαός που είχε συγκεντρωθεί άρχισε να ψάλλει μπροστά στο σκήνωμα του νεκρού τον «Ύμνο της Ελευθερίας» ενώ γύρω του παραμόνευαν οι αντιπρόσωποι των δύο κατακτητών. Ήταν από εκείνες τις στιγμές που ο λαός αψήφησε τους κατακτητές και σήκωσε το κεφάλι του ξανά ψηλά. Ο Κωστής Παλαμάς γεννήθηκε στην Πάτρα το 1859, σε ηλικία εφτά χρόνων έμεινε ορφανός από πατέρα και μητέρα. Τον ανέλαβε ο θείος Δημ. Παλαμάς που τον πήρε στο Μεσολόγγι. Η αγάπη και η στοργή των συγγενών του δεν μπόρεσαν ν’ αντικαταστήσουν την μητρική και πατρική στοργή, η ορφάνια προκάλεσε σκληρά δράματα στην παιδική του ψυχή. Το 1876 ήρθε στην Αθήνα για να σπουδάσει Νομική, από τότε αφοσιώθηκε στην ποίηση και επιδόθηκε συγχρόνως στη δημοσιογραφία και εργάστηκε σε εφημερίδες της εποχής.
Το 1887 παντρεύτηκε την αγαπημένη του Μαρία Βάλβη από την οποία απέκτησε τρία παιδιά, τον Λέανδρο, τη Ναυσικά και τον Άλκη, του οποίου ο θάνατος το 1898 τον έκανε να γράψει το ποίημα «Τάφος» και το «Ο πρώτος λόγος των Παραδείσων». Το 1897 διορίστηκε γενικός γραμματέας στο Πανεπιστήμιο, στη θέση αυτή παρέμεινε μέχρι το Μάρτιο του 1928. Το 1927 εκλέχτηκε επίτιμος δημότης Θεσσαλονίκης και το 1930 πρόεδρος της Ακαδημίας της Αθήνας. Τα τελευταία χρόνια του τα πέρασε στο ασκητικό του γραφείο, αφοσιωμένος πάντα στην ποίηση και την κριτική.
Η πρώτη του ποιητική συλλογή δημοσιεύτηκε το 1886 με τον τίτλο «Τραγούδια της Πατρίδας μου", στο έργο του «Ύμνον εις την Αθηνάν» υμνεί την Αθήνα και ζητά να επιστρέψει το αρχαίο πνεύμα σαν πνεύμα κάθαρσης και απολύτρωσης.
Δεν είναι αντίθετος με την κλασσική παράδοση, αλλά καταδικάζει τη στείρα αρχαιολατρία και το δασκαλισμό. Το 1892 κυκλοφόρησε η συλλογή «Τα μάτια της ψυχής μου» και μέχρι το 1900 κυκλοφόρησαν αλλά τρία σπουδαία έργα του:" Ίαμβοι και Ανάπαιστοι» ο «Τάφος» και  «Οι Χαιρετισμοί της Ηλιογέννητης». Μετά την εθνική συμφορά του 1897, που είχε βαθύτατη απήχηση στην ψυχή του ποιητή, άρχισε να προαναγγέλλει το έργο «Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου»,  ο θάνατος όμως του μικρού του γιου Άλκη καθυστέρησε την κυκλοφορία του.
Το έργο «Ο Τάφος» είναι ένα σκληρότατο δράμα.  Η ραγισμένη του πατρική καρδιά ξέσπασε τότε στην πολύστιχη ελεγεία του Τάφου, ένα κυματιστό μοιρολόι, που πότε βόγγει απλά σαν δημοτικό, πότε βαριά δωρικό δένεται σε μια αντρίκια εγκαρτέρηση και πότε παίρνει την έκταση του γόου και του θρήνου της αρχαίας τραγωδίας.
Το 1907 δημοσιεύτηκε η ποιητική σύνθεση «Ο Δωδεκάλογος του Γύφτου», όπου ο ίδιος ο ποιητής με το πρόσωπο του γύφτου προσπαθεί να βρει τρόπους για την ανασύσταση των εθνικών μας αξιών. Ακολούθησαν τα έργα η «Φλογέρα του Βασιλιά» (1910) «Οι καημοί της Λιμνοθάλασσας» τα «Σατυρικά Γυμνάσματα» και άλλα πολλά.
«Από όλα τα δένδρα» λέει ο Σπύρος Μελάς, πιο ζεστά ύμνησε τη λεύκα με την αεικίνητη φυλλωσιά γιατί του μοιάζει. Έτσι στάθηκε μια πελώρια λεύκα στην Ελλάδα και στη ζωή, που αναδεύουν τα πυκνά της φύλλα…
Τρομερός, ασύλληπτος τραγουδάει σαν άνδρας Ρουμελιώτης, κλέφτης, μα και Βυζαντινός καλόγερος γεμάτος συντριβή και αντάρτης που τα γκρεμίζει όλα και σαν οικοδόμος που ονειρεύεται να τα ξανακτίσει ομορφότερα.
Αχόρταγος, δεν άφησε κανένα θέμα χωρίς να το αγγίζει, τραγούδησε την αμέριμνη ζωή που κυλάει χωρίς καμία μεταφυσική ανησυχία και ο ίδιος τραγούδησε όλες τις ανησυχίες για το πέραν της ζωής. Ύμνησε την παλικαριά μα και τη συστολή, την τρυφερότητα και τη δειλία. Ύμνησε την περηφάνια, μα τραγούδησε και την ταπεινοσύνη…»
Έργα του μεγάλου ποιητή μεταφράστηκαν σ’ όλες σχεδόν τις ευρωπαϊκές γλώσσες, ξεχωριστοί κριτικοί τον τοποθετούν στους μεγαλύτερους σύγχρονους λυρικούς του κόσμου.
Ο Ρομαίν Ρολλάν είπε ότι ο Παλαμάς υπήρξε ο μεγαλύτερος σύγχρονος ποιητής της Ευρώπης!
Ο Κωστής Παλαμάς παραβρέθηκε στις 23 Ιουλίου 1928 στα αποκαλυπτήρια του μνημείου της μάχης του Κιλκίς εκπροσωπώντας την Ακαδημία των Αθηνών.  Καταθέτοντας το στεφάνι έκανε την παρακάτω προσφώνηση. Εξ ονόματος της Ακαδημίας των Αθηνών, την οποία έχω την τιμή να αντιπροσωπεύσω εις την τελετήν ταύτην, επέτειον γεγονότος από τα ενδοξότερα της εθνικής ιστορίας, καταθέτω στέφανον παρά πόδας του μνημείου του σμιλευθέντος εις δόξαν των πεσόντων υπέρ πατρίδος ηρώων του Κιλκίς. Εξ ονόματος της Ακαδημίας των Αθηνών, διερμηνεύων ως ελπίζω κατ’ ευχήν του ελληνικού στρατού. Συνοδεύω το στέφανον με την προσφοράν ενός ύμνου. Πόσον αρμόζει εις την περίστασιν μού το ενθυμίζει το ρήμα του μεγάλου λυρικού «ότι τα μεγάλα κατορθώματα τα αγαπά η Μούσα να μνημονεύει!»
Ο Παλαμάς μετά την προσφώνηση αντί πανηγυρικού λόγου ανήγγειλε μακροσκελέστατο ποίημα με τίτλο.
"Η Πατρίδα στους νεκρούς της, Ύμνος των Ελλήνων.
Οι στίχοι είναι 145 δεκαπεντασύλλαβοι και μέσα απ’ αυτούς πλέκεται δια στόματος του ποιητή από την Ελλάδα προς τα παιδιά της που έπεσαν στα πεδία των μαχών, ύμνος Ιστορίας, επαίνου δόξας και τιμής. Ύμνος με αναφορές στην Ελευθερία, στα ιδανικά και στις αρχές για τις οποίες αγωνίστηκε το Έθνος για να στερεωθεί πάνω στη στενή λωρίδα γης που τάχθηκε να διαδραματίσει το ρόλο του αλλά και να επιβιώσει.
«Είμαι η Πατρίδα. Μουσική στο διάβα μου τον αέρα δένει. Ριζώνω όπου σταθώ. Φως όπου πατώ σπέρνω…»
Υ.Γ.: Φεβρουάριος 2018, κάποιοι «Έλληνες» παζαρεύουν την ιστορία του Έθνους μας, τους αγώνες και τις θυσίες των προγόνων μας! Είναι λένε η κατάλληλη ευκαιρία, οι αχαρακτήριστοι.
Τέσσερις Φεβρουαρίου 2018, ένας άλλος κορυφαίος Έλληνας της Τέχνης, ο Μίκης Θεοδωράκης στο συλλαλητήριο της Αθήνας για το Σκοπιανό είπε μεταξύ άλλων… εγώ δεν ντρέπομαι όπως οι εθνομηδενιστές που μας κυβερνούν να παραμείνω πιστός στις ιερές αξίες των προγόνων μας που μας δίδαξαν την αγάπη και τη θυσία για την πατρίδα…
…Γιατί, όταν υπερασπίζεται κανείς τα δίκαια της πατρίδας του και του λαού του, αυτό δεν είναι εθνικιστικό, είναι πατριωτισμός. Και η Ελλάδα σήμερα έχει περισσότερο από κάθε άλλη φορά την ανάγκη από πατριώτες.