espa pkm

Παρασκευή, 3 Απριλίου 2026, 6:10:05 μμ
Δευτέρα, 23 Μαρτίου 2026 09:00

Μήπως στέρεψαν οι Πνευματικοί άνθρωποι στην Ελλάδα;

Γράφει ο

Ευάγγελος Μαυρογόνατος.

Αν έχεις γνώσεις, δώσε από το φως τους στους συνανθρώπους σου για ν' ανάψουν τις δάδες τους. Αρχή σοφίας, η γνώση της άγνοιας.

Δυστυχώς σήμερα ζούμε στην εποχή της ισοπέδωσης, της απαξίωσης, της έλλειψης πνευματικών ανθρώπων όχι λόγω γνώσεων, αλλά λόγω έλλειψης θάρρους και κυρίως προσωπικών επιδιώξεων.

Στις δύσκολες στιγμές της πατρίδας μας, οι άνθρωποι του πνεύματος ήταν μπροστάρηδες, είτε με την πένα τους, είτε συμμετέχοντας οι ίδιοι στους αγώνες στο μετερίζι. Όπως ο Στρατής Μυριβήλης εθελοντής στους Βαλκανικούς πολέμους, στον Α΄ παγκόσμιο πόλεμο και την Μικρασιατική εκστρατεία, ο Λορέντζος Μαβίλης εθελοντής 53 ετών σκοτώνεται τον Νοέμβριο του 1912 ως Διοικητής του λόχου των εθελοντών Γαριβαλδινών στη Μάχη του Δρίσκου κοντά στα Ιωάννινα. Που είναι οι νέοι «Παλαμάδες», δεν σηκώνουν την πένα καινούργιοι “Σεφέρηδες», «Σικελιανοί», «Ελύτηδες», «Ρίτσοι», «Καζαντζάκηδες» και τόσοι άλλοι.

Σήμερα που η κοινωνία μας μαστίζεται, πέραν της οικονομικής κρίσης, ηθικά, πνευματικά και πολιτισμικά, διαπιστώνουμε την πλήρη απουσία της Ελληνικής διανόησης, από τα όσα συμβαίνουν σε αυτή την δύσμοιρη χώρα των θαυμάτων, λες και η οικονομική κρίση "ηκηδίασε το πνεύμα τους".

“Ευνουχισμένοι διανοούμενοι, μικροί ανίκανοι και τυφλοί κυβερνήτες.” (Γιώργος Σεφέρης)

Εδώ γεννάται ένα μεγάλο ερώτημα, μήπως τελικά ο "πολιτισμός της μεταπολίτευσης", δημιούργησε την γενιά των ευκαιριακών διανοούμενων και διανοημάτων, μόνο και μόνο για εύκολο κέρδος και ενδεχομένως αναρρίχησης σε κάποιες κυβερνητικές ή λοιπές θέσεις;

Μήπως κάποιοι άλλοι εξαργύρωσαν τη διανόηση τους, καταλαμβάνοντας έδρες σε ανώτερα και ανώτατα Πανεπιστημιακά ιδρύματα της χώρας;

Μήπως κάποιοι, επέλεξαν τον εύκολο δρόμο, συγγράφοντας κάτι που γνώριζαν εκ των προτέρων πως θα έχει εμπορική και όχι ποιοτική επιτυχία ;

Μήπως είναι και άλλοι, οι οποίοι λειτούργησαν καιροσκοπικά, επέλεξαν να εκφράσουν τις σκέψεις τους, αλλά επέλεξαν να το κάνουν εντασσόμενοι σε πολιτικές κινήσεις που μετεξελίχθηκαν ή μετεξελίσσονται σε κόμματα;

Δεν θέλω να μηδενίσω όλους τους διανοούμενους, γιατί υπάρχουν και αφανείς οι οποίοι συνεχίζουν το έργο των διανοητικών τους προγόνων, αλλά δεν τους ξέρουμε, παρά μόνο το κλειστό τους περιβάλλον. Δεν προβάλλονται πουθενά κι από κανένα, ενδεχομένως να τους πνίγει – φιμώνει το σάπιο σύστημα.

Αν δεν φυτέψουμε το δέντρο της γνώσης όταν είμαστε νέοι, δεν θα μας δώσει τον ίσκιο του όταν θα έχουμε γεράσει.

Διανοούμενους θεωρώ όλους εκείνους που, ανεξάρτητα από το επάγγελμά τους, επιχειρούν να υπερβούν τη σφαίρα της ειδίκευσής τους και ενδιαφέρονται ενεργά για ό,τι συμβαίνει στην κοινωνία.(Κορνήλιος Καστοριάδης)