…Τι συμβαίνει Σάκη;
…Να, αυτός ο συγγενής μου, ο δυστυχής, που πέθανε χθες, δεν ξέρω ποιος γιατρός τον είδε, τώρα οι δικοί του βλέπουν σαν να ιδρώνει και ακόμη σαν να …αναπνέει!...
…Γι’ αυτό πάρε τον καρδιογράφο σου και πάμε να διαπιστώσεις, ή να μη διαπιστώσεις, τον θάνατο!...
Μακάβρια εντολή και αποστολή, να αφαιρείς τα λουλούδια και να κάνεις καρδιογράφημα, μέσα στο φέρετρο (μόνον έτσι, με την λεγόμενη ισοηλεκτρική γραμμή στο καρδιογράφημα, την ίσια, την ευθεία γραμμή, επιβεβαιώνεται ο θάνατος).
…Σάκη, ο καρδιογράφος που διαθέτω, έχει πρόβλημα εδώ και αρκετές ημέρες (και είχε πράγματι με τα καλώδια, δεν το έλεγα, ούτε ήταν δικαιολογία υπεκφυγής) και δε λειτουργεί. Γι’ αυτό λυπούμαι, που θα σε παραπέμψω σε άλλον συνάδελφο. Πάρε κάποιον άλλο… Υπάρχουν αρκετοί στο Κιλκίς, καλοί και πρόθυμοι. Οι περισσότεροι διαθέτουν φορητό καρδιογράφο… Φυσικά, αυτούς, με το αζημίωτο!
Έκλεισα. Ήμουν ειλικρινής. Δεν κατάλαβα αν στενοχώρησα τον καλό μου συμμαθητή. Με ήξερε από παλιά…
Όσο για την τύχη του νεκρού, δεν είχα αμφιβολία, πως ο ΄ίδρως΄ του μετώπου ήταν φυσικό φαινόμενο, που έχει σχέση με τις εναλλαγές θερμοκρασίας και υγρασίας του περιβάλλοντος και την επικάθιση υδρατμών στο ψυχρό μέτωπο του νεκρού, όπως περίπου το εξωτερικό της φιάλης μια παγωμένης μπύρας το καλοκαίρι.

Πιστοποιητικό θανάτου μετανάστη
Το παραπάνω περιστατικό μου έφερε στη μνήμη άλλο , παρόμοιο περιστατικό, που έχει συμβεί προ τριμήνου, από το τελευταίο.
Με κάλεσαν να κάνω μια ιατρική επίσκεψη σε χωριό των ανατολικών Κρουσσίων. Η μεσήλικας κόρη της χήρας Μαρίας Τ., χήρα επίσης και αυτή από 15ετίας, ήταν βαριά άρρωστη! Την κυρίευσε η επάρατη! Η διάγνωση της καταραμένης αρρώστιας επιβεβαιωμένη και η πρόγνωση καθορισμένη από Νοσοκομεία της Γερμανίας, όπου, ως οικονομική μετανάστρια η δυστυχής, εργαζόταν από 30ετίας. Εκεί έφτιαξε οικογένεια με μετανάστη από χωριό επίσης των Κρουσσών, μακαρίτη και αυτού από λίγα χρόνια, με τον οποίο απέκτησε δύο πολύ συμπαθητικά παιδιά. Η κόρη δασκάλα τώρα, να υπηρετεί σε δημοτικό απομεμακρυσμένης επαρχίας και ο γιος φαντάρος στον Έβρο. Η χήρα μάνα στο προσκεφάλι της χήρας κόρης περιμένουν τον γιατρό. Ίσως να τον ξαναχρειασθούν σύντομα! Για την τελευταία υπογραφή… Και ήταν η κόρη μόλις 52 χρονών.
Πήγα ενωρίς το απόγευμα.
Την βρήκα πράγματι σε απελπιστική κατάσταση, βυθισμένη σε λήθαργο. Υπολόγισα ότι βρισκόμαστε σε μη ανατάξιμη φάση. Το μοιραίο είχε δρομολογηθεί…
Τους μίλησα σχετικά. Έφυγα μετά από έναν καφέ και σύντομη συζήτηση με τους συγγενείς, που άρχισαν να καταφθάνουν. Οι περισσότεροι από Θεσσαλονίκη και τη Γερμανία.
Το βράδυ κατά τις 10 μου τηλεφώνησαν ότι η ασθενής κατέληξε.
Θα σας δώσω το πιστοποιητικό του θανάτου αύριο, που θα το πάτε στον ληξίαρχο, είπα σε αυτόν, που με πήρε τηλέφωνο (κινητό).
Μου ξανατηλεφώνησαν. …Θέλουμε το χαρτί απόψε….
…Ελάτε να σας το δώσω και να με πάρετε μέχρι το χωριό, για επιβεβαίωση. (Το αυτοκίνητό μου είχε εγκλωβισθεί εκείνο το βράδυ, από τα κυκλοφοριακά μέτρα της εμποροπανήγυρης, που λειτουργούσε εκείνες τις ημέρες). Αλλά προς τι η βιασύνη;
…Ξέρετε, επειδή η ταφή αποφασίσαμε να γίνει μεθαύριο, για να προλάβουν να έλθουν οι συγγενείς από μακριά, κυρίως από το εξωτερικό, κανονίσαμε με το νοσοκομείο να την δεχθεί στο ψυγείο του για μιάμιση μέρα. Για να γίνει αυτό, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να υπάρχει πιστοποιητικό θανάτου, ότι είναι δηλαδή πραγματικά πεθαμένη. …Σωστά!
Ήρθαν κατά τις έντεκα - δώδεκα τα μεσάνυχτα ο γιος της και άλλοι δύο 20 – 25 χρονών, μεγαλωμένοι από ότι έδειχναν στη Γερμανία.
Μέχρις ότου φτάσουμε στο χωριό, είδα πως δρομολογήθηκαν και άλλες ενέργειες. Το γραφείο κηδειών ήταν εκεί και το φέρετρο με την νεκρή στη νεκροφόρα, έτοιμοι προς αναχώρηση για το νοσοκομείο. Έριχνε και ψιλή βροχή, είχε περισσότερο σκοτάδι παρά φως, ενώ το κρύο ήταν αισθητό.
Εδώ θα ανοίξω μια παρένθεση. Όσες φορές κάνουμε κάποια ιατρική πράξη , που αφορά μετανάστες εργαζόμενους στη Γερμανία, Ελβετία, Βέλγιο, για το Κιλκίς προστέθηκε και η Σουηδία, πρέπει να είμαστε λίγο προσεκτικοί, διότι υποκείμεθα στην αυστηρή κριτική των ενεργειών και κινήσεών μας. Και πάντα, μα πάντα, τα σχόλια είναι εις βάρος μας! …Στη Γερμανία έτσι και στη Γερμανία αλλιώς. Αν πεις και για τη Σουηδία … με αυτήν με τις υποδομές, τις υπηρεσίες, την πρόνοια, καμία σύγκριση… Και μπορεί από τα φαινόμενα να έχουν απόλυτο δίκαιο, αλλά δεν είμαστε εμείς, ιδίως στην επαρχία, που πρέπει να απολογούμεθα για τις Ελλαδικές κρατικές αδυναμίες και παραλείψεις. Το πράγμα καταντά ενοχλητικό, πολύ περισσότερο, όταν οι όποιες εξηγήσεις δίδονται σε ανθρώπους καλούς μεν, οι περισσότεροι είναι άλλωστε συγγενείς και γνωστοί, αλλά είναι και μετρίου μορφωτικού και πνευματικού επιπέδου, (χωρίς να φταίνε οι ίδιοι γι’ αυτό), και άρα είναι ματαιοπονία κάθε προσπάθεια ερμηνείας των Ελληνικών δεδομένων.
Για να είμαι λοιπόν τυπικά σωστός, προτίμησα τη μακάβρια διαδικασία πιστοποίησης θανάτου, για να μην πουν ότι στην Ελλάδα οι γιατροί δίνουν τα χαρτιά από μακριά και στο ΄γόνατο΄.
Άνοιξαν την πίσω πόρτα της νεκροφόρας. Έσυραν έξω τα ξαπλωμένα τενεκεδένια μανουάλια με τον απόμακρο θόρυβο. Τράβηξε το ΄κοράκι΄ την κασέλα, την άνοιξε και τράβηξε το σάβανο. Ήταν τα μάτια της κλειστά. Νομίζω πως τα είδα! Ας ήταν σκοτάδι. Έκανα γρήγορα γιατί έπεφταν ψιχάλες στο πρόσωπό της. Το χέρι που έπιασα για τον σφυγμό, ήταν κρύο. Πιο κρύο, από την κρύα φθινοπωρινή βραδιά. Σκέπασα το πρόσωπο με το σάβανο. Δεν χρειαζότανε περισσότερο βάσανο!
Εικόνα που έμεινε ανεξίτηλα στο νου ήταν η πιστοποίηση θανάτου στο ύπαιθρο, κάτω από βροχή, σε μία σκοτεινή φθινοπωρινή κρύα νύχτα και σε ένα χωριό δέκα πέντε - είκοσι χιλιόμετρα έξω από το Κιλκίς. Βουβοί μάρτυρες μαυροφορεμένοι συγγενείς με μαύρα τσεμπέρια οι γυναίκες, δακρυσμένα πρόσωπα, κρεμασμένες σιλουέτες στα κάγκελα του διώροφου σπιτιού, που φωτιζόταν από μια εξωτερική λάμπα.
Έγραψα στην κουζίνα βιαστικά το πιστοποιητικό. Η αιτία θανάτου ήταν γνωστή. Έπρεπε να μπει η τελευταία υπογραφή!
Δεν πήρα χρήματα!
Αυτή η δοκιμασία δεν αποτιμάται με χρήματα!
Εκτός αυτού η συγχωρεμένη, ήταν η μάνα, που όταν χήρεψε στη Γερμανία, εμπιστεύθηκε την ανατροφή της μικρής κόρης και του μικρότερου γιου, μαθητές του δημοτικού τότε, στην μάνα γιαγιά Μαρία Τ., σε κοντινότερο προς το Κιλκίς συνοικισμό και εν λευκώ ιατρικά σε μένα. Για να βλέπω τα παιδιά πιο συχνά, τα ενέγραψε και στο παιδικό τμήμα στίβου του ΓΑΣ Κιλκίς, τον οποίο ίδρυσα διοικούσα και παρακολουθούσα ως πρόεδρος. Τώρα, (την εποχή εκείνη του θλιβερού γεγονότος), όπως προείπα, η κόρη ήταν συμπαθητική δασκάλα και ο άλλος, άνδρας πια, να υπηρετεί την στρατιωτική του θητεία.
Είχαν συνδεθεί μαζί μου!
Κιλκίς Ιανουάριος 2019