espa pkm

Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου 2026, 6:46:13 πμ
Τρίτη, 01 Σεπτεμβρίου 2026 08:53

Οι αριθμοί εφτά, δώδεκα και σαράντα

Γράφει ο Νίκος Κωνσταντινίδης

Δάσκαλος -συγγραφέας.

Ο αριθμός 7 θεωρείται ιερός και ετυμολογείται από το "σεπτός" του ρήματος σέβω = σέβομαι. Σ-επτός = ιερός. Το «σ» της λέξης είναι η δασεία που δυστυχώς καταργήσαμε:

Εφτά ήταν οι μέρες της δημιουργίας. Εφτά οι παχιές, εφτά και οι αδύνατες αγελάδες. Και σ’ όλη την Παλαιά Διαθήκη ο αριθμός 7 μνημονεύεται 70 φορές! Εφτά είναι τα ιερά μυστήρια, εφτά τα θαύματα, εφτά τα θανάσιμα αμαρτήματα, εφτά οι νότες, εφτά τα φωνήεντα, εφτά και οι πλανήτες, εφτά οι νάνοι (στο παραμύθι η Χιονάτη και οι εφτά νάνοι), "εφτά τραγούδια θα σου πω" λέει το τραγούδι κλπ.

Οι Πυθαγόρειοι θεωρούσαν τον αριθμό 7 σύμβολο τάξης και αρμονίας στη φύση. Εφτά ήταν και οι αρχαίοι μας σοφοί, εφτά οι ελεύθερες τέχνες στην αρχαιότητα, εφτά και οι στρατηγοί που εκστράτευσαν κατά της Θήβας στους «Επτά επί Θήβαις», εφτά και οι Αρχάγγελοι. Εφτάψυχη γάτα, εφτάζυμο ψωμί, προζύμι, η Παναγία με τα επτά σπαθιά, επτά θάλασσες, επτά μάρτυρες,

Η Ρώμη χτίστηκε πάνω σε επτά λόφους, όπως και η Κωνσταντινούπολη και η επτάκωμη Σάντα.

Εφτά είναι και τα χρώματα του ουράνιου τόξου, εφτά οι μέρες και εφτά οι νύχτες της βδομάδας, εφτά τα στάδια για την ολοκλήρωση ενός γάμου, αλλά και η χαρά μετριέται ως τον έβδομο ουρανό… Τέλος, επτά ήταν και οι γνωστές Πλειάδες, οι κόρες του Άτλαντα και της Πλειόνης, καθώς επτά ήταν και οι χορδές της Λύρας του Απόλλωνα, εφτά  τα χρόνια της Δικτατορίας και εφτά τα χρόνια του Μητσοτάκη.

Ο αριθμός 12 συμβολίζει την ολοκλήρωση ενός κύκλου και την επαναγέννηση ενός άλλου. Δώδεκα είναι οι μήνες, δώδεκα οι αστερισμοί, δώδεκα οι ώρες της ημέρας και 12 οι ώρες της νύχτας.

Στην κλασική πολιτική σκέψη ο αριθμός 12 έχει δοθεί από τον Πλάτωνα, στους «Νόμους», το πολιτικό του σύγγραμμα,  διαρθρωμένο σε 12 βιβλία, όπου χωρίζει το έδαφος της επικράτειας του κράτους σε 12 ίσα μέρη, την πόλη σε 12 τμήματα, την περιουσία του δημοσίου σε 12 μέρη, τους πολίτες ως δύναμη τους κράτους σε αντρικό πληθυσμό σε 12 τμήματα, τον πληθυσμό σε 12 φυλές, που η καθεμιά αντιστοιχεί σε έναν από τους 12 μήνες, σε αναλογία  με τους δώδεκα θεούς του Δωδεκάθεου.

Ο αριθμός 12 είναι γνωστός και από τις 12 φυλές του Ισραήλ, τους 12 αποστόλους του Χριστού, τους 12 πατριάρχες, τους 12 γιους του Ιακώβ, τις 12 χιλιάδες για κάθε φυλή που εκλέγονται στην Αποκάλυψη, τους 12 Ιμάμηδες μετά τον προφήτη Μωάμεθ στο Ισλάμ, μέχρι  και τα 12 κίτρινα αστέρια σε μπλε φόντο στη σημαία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επίσης 12 είναι και οι φιγούρες στην τράπουλα. Ο αριθμός 12 σηματοδοτεί ένα σύνολο που λειτουργεί ως μονάδα, καθώς όταν λέμε ντουζίνα, εννοούμε τον αριθμό 12. 

 

Ο αριθμός 40 έχει κι αυτός μια ιδιαίτερη σημασία, καθώς επαναλαμβάνεται σε διαφορετικούς λαούς, μέσα στον χώρο της παράδοσης και του πολιτισμού τους.  Λέμε π.χ. ο  Αλή Μπαμπάς και οι  40 κλέφτες, 40 είναι οι  ημέρες νηστείας, 40 και οι μέρες της απομόνωσης του Μωυσή στο όρος Σινά για να πάρει τις 10 εντολές. Σαράντα  ετών ήταν ο Μωάμεθ, όταν έλαβε την πρώτη αποκάλυψη από τον αρχάγγελο Γαβριήλ, σαράντα και οι ημέρες που νήστεψε ο Χριστός στην έρημο της Ιουδαίας.

Στην ελληνική παράδοση η λεχώνα πρέπει να μείνει σπίτι για 40 ημέρες μετά τον τοκετό, το πένθος έχει κι αυτό ως οριακό σημείο ανακούφισης 49 μέρες, για το πρώτο μνημόσυνο του νεκρού.

Ο αριθμός 40 στην ελληνική φιλοσοφική σκέψη συνδέεται με τον Πυθαγόρα, καθώς στους Πυθαγορείους ο αριθμός 4 είναι ιερός, όπως και ο αριθμός 10, των οποίων ο πολλαπλασιασμός μας δίνει το 40.

Αλλά και ο ίδιος  ο Πυθαγόρας στην αρχή των φιλοσοφικών του αναζητήσεων για να εισέλθει σε μια Σχολή, στην Αίγυπτο, νήστευε για 40 ημέρες και μετά έγινε δεκτός. Παρόμοιες είναι και οι ιστορίες με τον Βούδα και τον Μωυσή.

Στην εβραϊκή παράδοση ο αριθμός 40 αναφέρεται 146 φορές και συμβολίζει γενικά μία περίοδο δοκιμασίας. Μια αραβική παροιμία λέει ότι για να καταλάβεις έναν λαό πρέπει να ζήσεις για 40 ημέρες με τους ανθρώπους του . Ο αριθμός 40 έχει επομένως έναν ιδιαίτερο συμβολισμό.