Αλλά φευ ομιλώ, εις ώτα μη ακουόντων, και μερικών δυσανασχετούντων, γιατί τους χαλώ το χουζούρι στο κάθισμα του λεωφορείου. Είδα κάποια, νομίζω η γυναίκα του Σωτηρίου, να δαγκώνει το δάχτυλό της για να μην ξεσπάσει αλλιώς, και να μου δείχνει με νόημα πως έχω χάρη από τα γκρίζα μαλλιά της ποντιακής μου κεφαλής! Με αυτά και τα λοιπά φτάσαμε κατά τις 5,30 μμ στο ξενοδοχείο, ενώ το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσκεψη στο σπίτι του Δημάρχου Αβάνας Corona Martines στο όνομα, στις 8,30μμ. Το μεσοδιάστημα μέχρι τότε, αφιερώθηκε από τους περισσοτέρους για απογευματινό ύπνο ανάπαυσης.
   Ο δήμαρχος της Αβάνας, επιβλητικός μεσήλικας, ευτραφής, καλοχτενισμένος, με σκούρο κουστούμι και γραβάτα, μας επεφύλαξε θερμή υποδοχή. Υπήρξαν προσφωνήσεις και χαιρετισμοί από τον κύριο Δήμαρχο Αβάνας και αντιφωνήσεις από μέρους μας από τον Κοιμήση, γενικό γραμματέα της ΚΕΔΚΕ, ανταλλαγή αναμνηστικών, ενώ μας παρατέθηκε πλούσια δεξίωση., στους όχι και τόσο ευρείς, για τον αριθμό μας, χώρους της δημαρχιακής κατοικίας.
   Η συνέχεια δόθηκε μετά τις 10 το βράδυ στο κέντρο ψυχαγωγίας ‘Τροπικάνα’. Είχαμε προετοιμασθεί ψυχολογικά ότι θα βλέπαμε γνήσιο λατινοαμερικανικό πρόγραμμα, με ‘’εξωτικές’’ χορεύτριες και άλλους ζιγκολό καλλιτέχνες. Η καταρρακτώδης όμως βροχή κατά την διαδρομή προς το υπαίθριο θέατρο, μας χάλασε κάπως το κέφι… Συναντήσαμε κόσμο πολύ να περιμένει στην είσοδο για να μπει. Μπήκαμε με δυσκολία μέσα και βρήκαμε θέσεις στα υπερυψωμένα, κατά την 11,00 βραδινή, οπότε άρχιζε και το πρόγραμμα. Ήταν πλούσιο μουσικοχορευτικό με φανταχτερά πολύχρωμα φορέματα κυρίως των χορευτριών, αλλά χωρίς αξιόλογα σκηνικά. Η παράσταση μας φάνηκε πως τελείωσε νωρίς και φύγαμε. Δεν διέγνωσα ιδιαίτερη ικανοποίηση των μελών του γκρουπ μας. Ίσως περιμέναμε περισσότερο θέαμα και πιο απολαυστική μουσική να συνοδεύει τον παραδοσιακό σπανιόλικο φιγουράτο χορό, στο καλύτερο κέντρο την ΄΄Τροπικάνα’’, στην καρδιά της πρωτεύουσας με την ισπανική παράδοση.
   Φτάσαμε στο ξενοδοχείο. Με τον Βούλη μπήκαμε στο διπλανό μπαρ. Νεαρόκοσμος πολύς στην πίστα. Δεν ήταν άσχημα. Όμως εμείς ήμασταν εκτός κλίματος, ίσως και πολύ διακριτικοί και προσεκτικοί. Δεν ενδώσαμε σε εφήμερους νυκτερινούς πειρασμούς. Προτιμήσαμε τον ύπνο κατά τις δύο για την επομένη και τελευταία ημέρα.
Κυριακή 18. 11. 2002. Ξημερωθήκαμε καλά και σηκωθήκαμε κατά τις επτά. Στις 7,30 πμ είχα τηλέφωνο από την Δήμητρα από το σπίτι στην Ελλάδα. Ήξερε ότι ήταν ημέρα επιστροφής και πήρε για να επιβεβαιώσει. Πήραμε το τελευταίο πρωινό στο ωραίο, οφείλω να ομολογήσω, ξενοδοχείο, από τα καλύτερα της Κουβανικής πρωτεύουσας, και κάναμε τον λογαριασμό στη ρεσεψιόν για τα τηλεφωνήματα και τα εμφιαλωμένα νερά από το ψυγειάκι του δωματίου. Σύνολο 56 δολάρια. Πάλι καλά!
   Είχα λίγο χρόνο και είπα να γράψω πιο διεξοδικά και εκτεταμένα όσα έγιναν την προτεραία. Θα συνεχίσω στο αεροπλάνο σκέφθηκα, ή όταν φθάσουμε. Θα είναι ακόμη νωπές οι μνήμες. Πάντως τώρα που αναδιφώ τις σημειώσεις μου, πολλές εικόνες έρχονται ακόμη φρέσκιες στο μυαλό μου, παρά τα χρόνια που πέρασαν.
    Πιο πολύ ο γραφικός δήμαρχος του Cotorro Ερνέστος με το χαμόγελό του, και τα άδολα πειράγματα του δήμαρχου Λιτοχώρου Γιώργου Παπαθανασίου, που πρώτος ξεσπούσε σε τρανταχτά γέλια. Πάντως είναι βέβαιο ότι εξελέγη πανηγυρικά δήμαρχος του γραφικού Cottoro, την επομένη της επίσκεψής μας. Το επιβεβαίωνε και επιστολή του σε χοντρό φαρδύ φάκελο που πήρα από την Κουβανική πρεσβεία στην Αθήνα, με την οποία με αναζητούσε ο δήμαρχος της αγροτικής περιοχής του Cotorro Ernest με την οποία ζητούσε αδελφοποίηση και συνεργασία με το αγροτικό Κιλκίς, καθώς υποσχεθήκαμε κατά την εκεί συνάντηση του περασμένου Νοεμβρίου! Ενθυμούμαι το γαλλικό κρασί και τη συναγρίδα του Κλωνή, το μαγιό του Σπυρίδωνα που το φόρεσε ανάποδα το μπρος πίσω και το ανακάλυψε από τις τσέπες, που τις έψαχνε μπροστά!  Το ρούφηγμα με καλαμάκι και τη γεύση του  γάλατος της καρύδας από το κλαδί και το κάπνισμα απνευστί του ιμιτασιόν πούρου από τον Σωτηρίου, την τρομάρα του Μίμη στην διέλευση με βάρκα του σπηλαίου, τον ζωγραφιστό βράχο της κοιλάδας με τα εντυπωσιακά γεωλογικά μορφώματα και τους ρομαντικους συντροφικούς περιπάτους ιδιαίτερα του Απόστολου, τις επί ώρες εξαφανίσεις μέχρις ανησυχίας του δίδυμου Λαζαρίδη – Παλαιολόγου, αλλά και την ‘’γερτή’’ (κατηφορική) πλατεία της ανεξαρτησίας, όπου φανταζόμασταν τον γενειοφόρο  Φιντέλ Κάστρο, (για τη ατυχία μας τις ημέρες που ήμασταν εκεί έλειπε στη κοντινή Δομηνικανική Δημοκρατία στο συνέδριο των αρχηγών των κρατών της Κεντρικής Αμερικής), να ομιλεί αδιάκοπα, (η μικρότερη ομιλία του λένε ότι κρατούσε 6 ώρες), μπροστά στον υπομονετικό λαό της δύστυχης Κούβας να τον παρακολουθεί όρθιος στον ανήφορο και να χειροκροτεί και από πάνω!
   Πάντως από τις μία η ώρα ήμασταν στο λεωφορείο, για μας μεταφέρει λίγο πριν το αεροδρόμιο, στο εστιατόριο, όπου γευμάτιζε τα τελευταία χρόνια της αυτοαπομόνωσης του στο νησί του επαναστάτη Κάστρο, ο μεγάλος Έρνεστ Χεμινγουαίη, ο συγγραφέας του αριστουργήματος ‘’για ποιον χτυπάει η καμπάνα’’. Με ιδιαίτερη έμφαση οι ιδιοκτήτες διατηρούν το τραπέζι όπου έτρωγε και έγραφε ο μεγάλος ισπανός συγγραφέας, ως και το ιδιαίτερο μενού που απολάμβανε και που διατηρεί ακόμη το όνομά του στην κουζίνα του εστιατορίου. Δεν ξέρω ποιος πρόλαβε να καθίσει στο τραπέζι του, πάντως οι περισσότεροι γεύτηκαν ύστερα από παραγγελία την ποικιλία των γεύσεων, που τιμητικά φέρει το όνομά του. Τον επόμενο χρόνο και για όση ώρα το τουριστικό λεωφορείο πάρκαρε κοντά στον βράχο, απ’ όπου ο συγγραφέας Χεμινγουαίη αγναντεύοντας έγραψε το άλλο του έργο, κόσμημα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ‘’ο γέρος και η θάλασσα’’, παρέμεινα στο αυτοκίνητο χωμένος στα πίσω καθίσματα, για να σκαρώσω από ένα δίστιχο για τον καθένα της αποστολής μας.  Τα αποτελέσματα των πρόσφατων δημοτικών εκλογών του Οκτωβρίου 2002, εξακολουθούσαν να στροβιλίζουν στο νου όλων μας, επιτυχόντων και αποτυχόντων, με αντίκτυπο, για άλλους το ταξίδι της Κούβας να είναι ένα είδος ταξίδι μέλιτος, ενώ για άλλους, εν οις κι εγώ, ταξίδι διασκέδασης της μελαγχολίας εκ της ήττας.  
Τέλος.