Είχα και έναν συμμαθητή από εκεί, στο ίδιο επώνυμο, μιλούμε για την δεκαετία του ’50 – ’60, έναν όχι και τόσο καλό μαθητή, αλλά καλό παιδί, όπως του τόνισα, για να δημιουργηθεί φιλική ατμόσφαιρα. Για τον συμμαθητή μου, εκτός από ένα ξερό ‘ανεψιός’ μου είναι, και ότι έκανε μπάϊ πας (by pas) στην καρδιά, ύστερα από έμφραγμα, πράγμα που γνώριζα, δεν έδειξε άλλο ενδιαφέρον. Δε χάλασε ο κόσμος… Ο καθένας έχει τα δικά του, …σκέφθηκα.
   Εκείνη την ημέρα, μία των επόμενων επισκέψεων, μου ήλθε στο ιατρείο, νωρίς πριν το μεσημέρι, παραπονούμενος για πρωινή δύσπνοια μετά την έγερση.
   …Μετά που σηκώνουμε από το κρεβάτι το πρωί, γιατρέ,  με παρουσιάζεται για αρκετή ώρα μία δυσκολία στην αναπνοή, ταχυπαλμία, μου κόβονται οι δυνάμεις και τα πόδια, έτοιμος να καταρρεύσω!  Γι’ αυτό ήρθα να με εξετάσεις.  Δες την καρδιά, την πίεση, ιδίως την καρδιά!
   … ( Για την ακρίβεια μου περιέγραψε σαφέστατα στα ποντιακά: Οσήμερον διατρέ, ς’σο σ’κώσιμον απάν’, επίασέ με έναν ντώσιμο τη καρδίας, τα ποδάρια μ’ εκόπαν’, έκοψέ με ένας κρύον ίδρως, η καρδία μ’ εστεναχώρεψέ με, εκόπεν η ανάσα μ’, παστιάν  ετεντέλτσα! Για τέρε την καρδία μ’, τέρε και την πίεση μ’, ίλια μ’ την καρδία μ’!)  
   Ξάπλωσε μακρύς – μακρύς ο γέρος στο εξεταστικό κρεβάτι. Μετά την κλασική κλινική εξέταση, πέρασα τις περιχειρίδες του καρδιογράφου, αφού σήκωσα στην τελευταία σκάλα το ανάκλιντρο στην πλάτη του για την καλύτερη ανάσα, που τον στενοχωρούσε στην ύπτια ‘ξάπλα’, για να προχωρήσω στο καρδιογράφημα.
   Περισσότερο από τον συναισθηματικό σύνδεσμο με τον ασθενή, παρά από επαγγελματική σκοπιμότητα και τακτική, εντελώς αβίαστα, όταν έστριψα τον τροχό του καρδιογράφου για να αρχίσει η καταγραφή, πρόφερα χαμηλόφωνα …συν Θεώ,  κατά το αρχαίο, αλλά και λατινικό  cum Deo….
   Ήταν μια ευχή και μια επίκληση της Θεϊκής συνεπικουρίας για επιθυμητή αθώα διάγνωση και στη συνέχεια καλή θεραπεία, όπου η συμβολή μόνον του θεράποντα γιατρού στην αποκατάσταση της υγείας, ίσως να μην είναι αρκετή χωρίς την βοήθεια του Θεού!*
   Ήταν μια έκφραση και μια επίκληση της συγχωρεμένης και αγράμματης Πόντιας μάνας μας Κεράσας, να την ψελλίζει κάθε φορά που άρχιζε σοβαρή εργασία, όπως, πχ, φυτεία καπνού, έναρξη θέρους, φούρνισμα ψωμιού κλπ… Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Θεός ημών… και έκαμνε διακριτικά τον σταυρό της.
   Αργότερα, με τα πολλά μου αναγνώσματα, αυτήν την χριστιανική επίκληση βοήθειας από τον Θεό, την συνδύασα με το συν Θεώ των αρχαίων Ελλήνων, που δεν είναι άλλη, παρά της ίδιας σημασίας με το cum Deο των Ρωμαίων, ευχές οι οποίες χρησιμοποιούνταν πριν από κάθε σοβαρή τουλάχιστον πράξη, που είχε αβέβαιο αποτέλεσμα, μπορεί και μη, ανθρώπινα, ανατάξιμο.
   Όμως ξαφνιάστηκα, όταν γέρος, που μας ήρθε με το κοντανάσαιμα, βρυχήθηκε σε άπταιστα ποντιακά:
   … Χάσον  τον Θεό σ’,  (ή κάπως έτσι)…,  εγώ Χριστόν ’κι πιστεύω!…, …Ντο εν’ κι επήρες α’ κι εστάθες απάν’ ημ’ κι εκά, με τον Θεό σ’!... ( Να βράσω τον Θεό σου, (ή κάπως έτσι), εγώ δεν πιστεύω Χριστό  και συ με βομβαρδίζεις με τον Θεό σου.)!
   Ομολογώ, πως δεν περίμενα τέτοια φραστική περί αθεΐας και υβριστική για τον Θεό συμπεριφορά του Πόντιου γέρου από το χωριό, την ώρα μάλιστα που έβλεπε το ταβάνι ανάσκελα!
   Πάντα, από τον καιρό που τον γνώρισα, είχε μια δηκτική και άκομψα περιπαικτική προς όλα διάθεση. ( καυκάσικη την λέγω εγώ). Τα πάντα τα μηδένιζε. Και ας ήταν χαμηλού μορφωτικού επιπέδου…
   Όλος ο λόγος και η σκέψη του διαρκώς περιστρέφονταν γύρω από τις κοινωνικές αδικίες, το  ‘κόμμα’ και τα δίκαια, που απορρέουν από αυτό! Καμιά αναφορά στους προγόνους του, στον πολιτισμό τους, τον Πόντο, τον Καύκασο, την Πατρίδα!. Και ας γεννήθηκε και είδε το φως της ζωής εκεί, στις αρχές του αιώνα!     
   Πάντα με προβλημάτιζε και συνεχίζει να με απασχολεί η σκέψη, πώς, αυτός ο ωραίος κατά τα άλλα, πολύπαθος και τελικά ηρωικός λαός, επιβίωσε τρεις χιλιάδες χρόνια στα βάθη της Ανατολής. Είχε γύρω και απέναντί του λαούς πρωτόγονους και πολιτισμούς ανάλογους, βάρβαρους και αλλόθρησκους πληθυσμούς, που αν και υποτάχθηκε για αιώνες σ’ αυτούς και παρ’ όλα τα βάσανα, κατάφερε να διατηρήσει γλώσσα, πίστη, και ίδιο πολιτισμό. Και έφθασε, ιδίως ο λαός των χαμηλών κοινωνικών τάξεων και αμαθών χωρικών, μέσα σε λίγα χρόνια της ταραγμένης δεκαετίας του ’40 – ’50, να απεμπολήσει εν πολλοίς αυτούς τους συνδετικούς κρίκους της ιστορικής του συνέχειας.
   Ας αποτελέσει το υπαρκτό αυτό φαινόμενο, αντικείμενο έρευνας και κρίσης, από πολιτικούς, κοινωνιολόγους και υποψηφίους για διδακτορικές διατριβές!
   Ο γέρος δεν έζησε για πολύ ακόμη. Πέθανε μέσα στους επόμενους μήνες, ως εσχατόγηρος.
   Πιστεύω, πως δεν τον πήρε ο Θεός από εκδίκηση!...
   Με την παραστατική μου και περιπαικτική φρασεολογία ενός επαρχιώτη ιατρού, όταν ήταν να δώσω θάρρος στους αγωνιούντες ηλικιωμένους, έλεγα ότι έχουν ακόμη χρόνους, διότι δεν ανευρίσκω τον φάκελό τους, που είναι ακόμη πολύ βαθειά, (έχει ακόμη καρβέλια ψωμιά!).  Στην περίπτωσή μας, λέγω, ότι ήρθε ο καιρός και το πλήρωμα του χρόνου,  βρέθηκε ο βαθειά χωμένος  φάκελός του, ήρθε στην επιφάνεια και πλήρης ημερών  αποσύρθηκε (τελείωσαν τα ψωμιά του!). Για να δώσει, (ο φάκελος)  τη σειρά του νομοτελειακά, σε επόμενο φάκελο, έστω και πιστού Καυκάσιου.

   *Παλαιότερα, θεοσεβούμενοι ιατροί, έγραφαν πάνω στην συνταγή φαρμάκων και την φράση, συν Θεώ, ενώ σχημάτιζαν και το σημείο του σταυρού δίπλα στο φάρμακο… (να είναι αποτελεσματικό με τη ζωοποιό δύναμη του σταυρού).
   Κιλκίς Μάρτιος 2018.