Μετά από 88 χρόνια ακούστηκαν οι ψαλμωδίες από τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο με συμμετοχή χιλιάδων προσκυνητών.
Στις 10 η ώρα το πρωί το 15Αύγουστο χιλιάδες Έλληνες αμίλητοι, βαθειά συγκινημένοι με δάκρυα στα μάτια παρακολούθησαν τη Θεία Λειτουργία.
Η φωνή σιωπά, δέος, σεβασμός και αυτοσυγκέντρωση επικρατεί. Το καταπράσινο τοπίο, η οργιώδης βλάστηση της περιοχής, η δροσερή αύρα της Μαύρης θάλασσας, τα ήρεμα νερά του Πυξίτη ποταμού της Παναγίας (όπως λέγεται) υποδέχθηκε τους αποφασισμένους προσκυνητές να παραστούν στη Θεία Λειτουργία της Παναγίας Σουμελάς.
Παράλληλα με τη Θεία Λειτουργία έγινε και το μνημόσυνο χιλιάδων αδικοχαμένων Ποντίων όλων των ηλικιών.
Πρόταση μου: Του χρόνου το 15Αύγουστο να μεταφερθεί η εικόνα της Παναγίας Σουμελά από το Βέρμιο στο Μοναστήρι στον Πόντο και μετά τη Θεία Λειτουργία να επιστραφεί.
Τον λόγο έχει η Ιερά Σύνοδος της Ελλάδος, το Πατριαρχείο στο Φανάρι και οι Υπουργοί Εξωτερικών και Πολιτισμού Ελλάδος και Τουρκίας.
Όταν ο Πατριάρχης Βαρθολομαίος Ιερουργούσε το  15Αύγουστο στο Μοναστήρι στον Πόντο ποιός δεν θυμήθηκε τους προγόνους του, τους ευλαβείς αυτούς ανθρώπους τον τρόπο ζωής τους επί αιώνες τις χαρές, και τις λύπες και την κατάληξη τους το 1922 που υπήρξαν τα αθώα θύματα του Κεμάλ και του Τοπάλ Οσμάν.
Οι σκέψεις όλων ήταν στις εξορίες, εκτοπίσεις τα ομαδικά ξεσπιτώματα, «τα τάγματα εργασίας» τα περίφημα Αμελέ Ταμπουρού. Κατά χιλιάδες άφησαν τα κόκκαλά τους από αρρώστιες καυ υποσιτισμό στις εξορίες.
Πορείες ατέλειωτες με βροχή, κρύο, παγωνιά. Τρομερό θέαμα πανικού και θανάτου. Παιδιά, μάνες, γέροι, νέοι, εγκυμονούσες γυναίκες με λίγα ρούχα και τρόφιμα έπαιρναν το δρόμο της εξορίας με προορισμό την κόλαση και το θάνατο. Τις περισσότερες φορές σκόπιμα μέσα στο χειμώνα.
Πολλοί στην εξορία έμειναν άταφοι στους δρόμους, στα μονοπάτια και στα βουνά.
Οι προσκυνητές και ο Ελληνικός λαός δεν ξεχνάμε τα αμέτρητα κακουργήματα του Τοπάλ Οσμάν.
Δεν ξεχνάμε τις ληστοσυμμορίες του, που κατέκλεβαν και σκότωναν αθώους Έλληνες Ποντίους.
Δεν ξεχνάμε τα αθώα θύματα του Τοπάλ Οσμάν εκ Κερασούντος καταγόμενου που έκαιγε τους Έλληνες Ποντίους στις Εκκλησίες, τα σχολεία αφού προηγουμένως περιέλουζε με πετρέλαιο τους τοίχους και έβαζε φωτιά για να καούν όλοι ζωντανοί.
Εδώ αναφέρω περιστατικό που αφηγείτο η γιαγιά μου Κυριακή Πασσαλίδου για το χωριό της Ντεμιρτζίκιοϊ στην Κερασούντα του Πόντου όπου 800 κάτοικοι του χωριού τους έβαλαν στην εκκλησία και τους έκαψαν οι τσέτες του Τοπάλ Οσμάν. Η γιαγιά μου διασωθείσα με τον παπού μου Θεόδωρο έφυγαν στην Ελλάδα.
Σχετικό ένθετο για το ολοκαύτωμα, την απανθρωπιά και τη βαρβαρότητα του χωριού Ντεμιρτζίκιοϊ και του Πόντου έχει εκδόσει πρόσφατα η εφημερίδα «ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ».
Όλες αυτές οι σκέψεις πέρασαν από το μυαλό όλων όσοι βρέθηκαν με τη φυσική τους παρουσία στο Μοναστήρι στον Πόντο είτε νοερώς από τους απανταχού Έλληνες.
Είναι γνωστό ότι, ο Υπουργός Πολιτισμού της Τουρκίας Ερτουγρούλ Γκιουνάι με έγγραφό του που κοινοποίησε στον Πατριάρχη Βαρθολομαίο στο Φανάρι αναφέρει ότι θα μπορεί να τελείται Θεία Λειτουργία κάθε χρόνο το 15 Αύγουστο στο Μοναστήρι στον Πόντο.
Το Μοναστήρι βρίσκεται 43 χιλιόμερα νότια της Τραπεζούντας και είναι κτισμένο μέσα σ’ ένα τεράστιο βράχο στο βουνό Μελά. Είναι σε υψόμετρο 1320 μέτρα από τη θάλασσα και μπαίνεις σ’ αυτό αφού ανέβεις μια σκάλα με 63 σκαλοπάτια.
Αντίγραφο της Εικόνας της Παναγίας Σουμελά φυλάσσεται στο Φανάρι στην Κωνσταντινούπολη.
Υπήρχαν γιγαντοαφίσες σε διάφορα σημεία του Μοναστηριού από όπου παρακολούθησαν τη Θεία Λειτουργία χιλιάδες προσκυνητές.
Τόση μεγάλη ήταν η συμμετοχή των προσκυνητών στο Μοναστήρι στον Πόντο ώστε τα ξενοδοχεία ήταν γεμάτα στην Τραπεζούντα, Ματσούκα, Σαμψούντα, Ορντού, Κερασούντα και τη γύρω περιοχή.
Εκτός από τους Έλληνες στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά παραβρέθηκαν στη Λειτουργία άτομα από τη Ρωσία, Αρμενία, Ουκρανία, Αμερική και άλλα μέρη του πλανήτη.
Καρφίτσα δεν έπεφτε στην περιοχή. Οι περισσότεροι ανέβηκαν με τα πόδια στο Μοναστήρι. Έτσι εκδήλωσαν την αγάπη τους οι χιλιάδες προσκυνητές στη μαρκινή Τραπεζούντα στο Ιστορικό Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά.
Ραντεβού πάλι του χρόνο το 15Αύγουστο στο Μοναστήρι της Παναγίας Σουμελά στον Πόντο με περισσότερους προσκυνητές.