Προφανώς δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση φέρνει τώρα - έχοντας προσπεράσει κατά πολύ το χρονικό πλαίσιο που είχε θέσει ο προγραμματισμός της για την παρουσίαση του τελικού σχεδίου νόμου - το θεσμικό πλαίσιο για τον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου τομέα, ως προς το σύστημα αξιολόγησης των υπαλλήλων, επιλογής στελεχών αυξημένης ευθύνης, αλλά και της βαθμολογικής διάρθρωσης των θέσεων προσωπικού στο δημόσιο.

Είναι η ώρα που η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ βρίσκεται υπό πίεση, λόγω των κοινωνικών αντιδράσεων για το ασφαλιστικό, ενώ εμφανίζεται να δίνει μάχη με τους εκπροσώπους των δανειστών.

Το σχέδιο νόμου όπως καταρτίστηκε της δίνει δύο δυνατότητες ελιγμών. Αφ' ενός επιδιώκει να εκμαιεύσει, κυρίως από τη ΝΔ υπό το νέο πρόεδρό της κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, το «συναινετικό κλίμα» για την... αναβάθμιση της δημόσιας διοίκησης - έστω και δια της αντιπαραθέσεως με την πρότερη κατάσταση πελατιοκρατίας στις προσλήψεις και στις επιλογές στελεχών. Από την άλλη, περιέλαβαν στις διατάξεις του σχεδίου νόμου και ρυθμίσεις που δίνουν λύσεις σε εκκρεμότητες οι οποίες δημιουργούσαν προβλήματα στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης ενώ παράλληλα απαντούν θετικά σε ορισμένα αιτήματα των εργαζομένων.

Πάντως, όσον αφορά στα επιτελικά στελέχη, ορίζεται ότι από την έναρξη ισχύος του υπό ψήφιση νόμου οι Γενικοί Γραμματείς, αναπληρωτές Γενικοί Γραμματείς και ειδικοί Γενικοί Γραμματείς των υπουργείων (με εξαίρεση τους Γενικούς Γραμματείς που προΐστανται αυτοτελών Γενικών Γραμματειών) επιλέγονται από το Μητρώο προσοντούχων. Η επιλογή πραγματοποιείται από τον υπουργό, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης ενδιαφέροντος και αξιολόγησης των προσόντων των υποψηφίων από Ειδικό Συμβούλιο Επιλογής Διοικήσεων (ΕΣΕΔ), στο οποίο σημαντικό ρόλο έχει το ΑΣΕΠ.

Η διαδικασία επιλογής στελεχών από το Μητρώο εφαρμόζεται και για την πλήρωση θέσεων του ευρύτερου δημόσιου τομέα, όπως οι επικεφαλής (πρόεδροι, αντιπρόεδροι, διοικητές, αναπληρωτές διοικητές, υποδιοικητές) των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ) και Νομικών Προσώπων Ιδιωτικού Δικαίου (ΝΠΙΔ), πλην των εισηγμένων στο Χρηματιστήριο. Όλοι αυτοί οι επικεφαλείς και τα άλλα μέλη των συλλογικών οργάνων τους, η επιλογή των οποίων ανήκει στην κυβέρνηση, επιλέγονται από το Μητρώο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, από υποψηφίους εκτός δημοσίου με υψηλά εκπαιδευτικά προσόντα.

Ένα μεγάλο τμήμα του ανθρώπινου δυναμικού στη χώρα μας έχει γνώσεις, εμπειρία και ικανότητες, που αν και θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην καλύτερη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης, παραμένει μέχρι σήμερα «αδρανές και περιθωριοποιημένο». Η κυβέρνηση θεωρεί ότι με το σχέδιο νόμου και τη δημιουργία Μητρώου προσοντούχων, οι επιτελικές θέσεις στο δημόσιο θα μπορούσαν να επιλεγούν από τη «δεξαμενή» των περίπου 30.000 δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι έχουν μεταπτυχιακό και διδακτορικά, των 10.000 μελών ΔΕΠ, των περίπου 1.700 της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης, των ελλήνων πανεπιστημιακών σε ανώτατα ιδρύματα του εξωτερικού, καθώς και όσων, εκτός δημοσίου, είναι κάτοχοι διδακτορικών διπλωμάτων.

Μεταξύ άλλων, οι διατάξεις του σχεδίου νόμου ορίζουν ότι το σύστημα για την επιλογή των στελεχών της διοίκησης, δηλαδή των προϊσταμένων, γενικών διευθυντών, διευθυντών και προϊσταμένων τμημάτων, περιλαμβάνει τα τυπικά προσόντα, την προϋπηρεσία και την εργασιακή εμπειρία στο Δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα, τον φάκελο της μοριοδότησης και την καθιέρωση της συνέντευξης στη διαδικασία επιλογής των στελεχών.