Στις 25 Οκτώβρη 1944, το 10ο Τάγμα του 13ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ, αφού έδωσε δύο μεγάλες μάχες τις προηγούμενες ημέρες στην περιοχή της Τερπύλου – Κορονούδας και στην Ευκαρπία, και κατευθυνόμενο προς τη Θεσσαλονίκη, ειδοποιήθηκε για την παρουσία γερμανικής φάλαγγας. Εκεί ο 3ος Λόχος του Τάγματος έδωσε μάχη με τους σχηματισμούς των Γερμανών και των Ελλήνων συνεργατών τους που τους συνόδευαν. Οι Γερμανοί βρίσκονταν σε πορεία εγκατάλειψης της χώρας και είχαν σκοπό να φυλάξουν τη σιδηροδρομική γραμμή για να περάσουν ανενόχλητα τα υπόλοιπα στρατεύματα. Έτσι ο ΕΛΑΣ συνέχισε να μάχεται κατά του κατακτητή μέχρι την τελευταία στιγμή, δημιουργώντας του προβλήματα στους σχεδιασμούς του και παράλληλα εξέφραζε το διεθνιστικό του καθήκον καθυστερώντας την ενίσχυση των Γερμανικών στρατευμάτων στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη όπου οι λαοί των χωρών αυτών με πρωτοστάτη τον κόκκινο στρατό της ΕΣΣΔ ξεκινούσαν μια πορεία τσακίσματος του φασισμού.
Την ομιλία της εκδήλωσης πραγματοποίησε ο Γραμματέας της ΚΟΒ Γαλλικού Περικλής Χριστοδουλίδης, ο οποίος αφού αναφέρθηκε στα γεγονότα της μάχης σημείωσε ότι «έχουμε χρέος απέναντι σ’ αυτά τα παιδιά να συνεχίσουμε τον αγώνα τους, για να μπορούμε να πούμε ότι πραγματικά τους τιμάμε και δεν το κάνουμε από υποχρέωση. Να αγωνιστούμε να φύγει η χώρα μας απ’ τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, να γυρίσουν τα παιδιά μας απ’ το Αφγανιστάν, την Σερβία, το Κόσσοβο και όπου αλλού βρίσκονται έξω από τα σύνορα. Να σταματήσει η συμμετοχή της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους, οι οποίοι γίνονται για τη μοιρασιά του πλούτου και όχι για τα συμφέροντα των λαών, οι οποίοι προκαλούν την προσφυγιά και εκτοπίζουν εκατομμύρια ανθρώπων κάθε χρόνο από τις εστίες τους.  Να φύγουμε απ’ την ιμπεριαλιστική ΕΕ και το ΝΑΤΟ, και να σταματήσει η κυβέρνηση να δίνει γη και ύδωρ στους ιμπεριαλιστές. ..”
Τέλος, κάλεσε τους παρευρισκόμενους να δώσουν όλες τους τις δυνάμεις ώστε η απεργία στις 24 Νοέμβρη να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή επιτυχία, ώστε ο λαός, οι εργαζόμενοι να βγουν ενισχυμένοι από αυτή τη μάχη και πιο οργανωμένοι, πιο δυνατοί και πιο αποφασισμένοι να συνεχίσουν για τις επόμενες ταξικές μάχες.
Οι νεκροί της μάχης της Νέας Σάντας Κιλκίς στις 25 Οκτώβρη 1944, όπως αναγράφονται στο μνημείο είναι οι:
Ανδρεάδης Λάζαρος, Γραμματικόπουλος Παναγιώτης, Γρηγοριάδης Βασίλειος, Ιακωβίδης Κωνσταντίνος, Καλομενίδης Ανέστης, Καρολίδης Σωκράτης, Κατρανίδης Σάββας, Παυλίδης Σάββας, Σπυρίδης Ευάγγελος, Στολτίδης Γεώργιος, Τεκτονίδης Γεώργιος, Χασίδης Θεόδωρος, Χαρτοματζίδης Γεώργιος, Γρηγοριάδης Χρήστος, Μωυσιάδης Χρήστος, Χριστοφορίδης Χρήστος.