Αγαπητοί μου αδελφοι
Εχουμε την χαρά και ευλογία με τον εορτασμό των πολιούχων μας Αγίων Πεντεκαίδεκα Ιερομαρτύρων να υποδεχτούμε προς ευλογία των πιστών και να συμπανηγυρίσουμε ομού με τους πολιούχους μας, την Ιερά εικόνα της Παναγίας της Βουλκανιωτίσσης (Παναγίας των Ηρώων) έκ της Ιεράς Μονής του Βουλκάνου Μεσσηνίας. Κατόπιν παρακλήσεως και προσκλήσεως του Σεβασμιωτάτου Ποιμενάρχου μας κ. Εμμανουήλ προς τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μεσσηνίας κ. Χρυσόστομο να παραστεί στις λατρευτικές εκδηλώσεις της πανηγύρεως των πολιούχων μας, όπου και θα προσκομίσει την Ιερά θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Βουλκάνου.

Ι Σ Τ Ο Ρ Ι Κ Ο
Στη συμβολή των ορέων της Ιθώμης και της Εύας (Ἁγίου Βασιλείου) και ενδιάμεσα στα χωριά Αρχαία Μεσσήνη (Μαυρομμάτι) και Βαλύρα του Δήμου Ιθώμης, υψώνεται τεράστιο και μεγαλοπρεπές το Ιστορικό Μοναστήρι του Βουλκάνου, το οποίο ιδρύθηκε το 17ο αιώνα. Το όνομά του "Βουλκάνος" και παλαιότερα "Βουρκάνο", "Δορκάνο" και "Βουλκάνη", το οφείλει κατά πάσα πιθανότητα σε βυζαντινό άρχοντα ή κτίτορα, στον οποίο ανήκε η περιοχή πέριξ του όρους Ιθώμη.
Πρόδρομος βέβαια, αυτού του μοναστηριού είναι η Μονή της Παναγίας της "Κορυφής" ή της Παναγίας "Επανωκαστριτίσσης", η σήμερα ονομαζομένη "Καθολικόν" και ευρισκομένη στην κορυφή του όρους Ιθώμη, εκεί που άλλοτε υπήρχε η Ακρόπολις της Αρχαίας Μεσσήνης.
Υπάρχει παράδοση ότι η Μονή της Κορυφής κτίστηκε στις αρχές του 8ου αιώνα, γύρω στο 725 από εικονολάτρες Μοναχούς, εκεί όπου ευρέθη η σεπτή Εικόνα τη Παναγίας μας, κρεμασμένης σ' ένα πουρ¬νάρι και με τη συντροφιά ενός αναμένου καντηλιού αλλά και άλλη παράδοση, που αναφέρει ότι κτίτοράς της είναι ο αυτοκράτορας Ανδρόνικος Β΄ ο Παλαιολόγος (1282-1328) χωρίς όμως και οι δύο να επιβεβαιώνονται ιστορικά.Ο Ναός της νέας κάτω μονής ανηγέρθη το 1701 και είναι Βυζαντινού ρυθμού σταυροειδής μετά τρούλλου. Τιμάται στο Γενέσιο της Υπεραγίας Θεοτόκου καθ’ όσον ο Ναός της παλαιάς μονής τιμάται στην Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου, πού αποτελεί την κεντρική πανήγυρι και των δύο μοναστηριών.
Παλλάδιο και θησαυρός του μοναστηριού είναι η θαυμα¬τουργός Εικόνα της Παναγίας της Βουλκανιώτισσας, πού φέρει την επιγραφή "Η Οδηγήτρια η επονομαζομένη τω όρει Βουλκάνω". Στο μοναστήρι ακόμη φυλάσσονται Ιερά Λείψανα πολλών Αγίων της Εκκλη¬σίας μας, μεταξύ των οποίων του Αγίου Νεομάρτυρος Ιωάννου του Μονεμβασιώτου, του Αγίου Διονυσίου Αρεοπαγίτου και του Καλαματια¬νού Αγίου Ηλία του Αρδούνη. Στη δε πλούσια βιβλιοθήκη του υπάρχουν πα¬λαιά και νέα βιβλία, ιδιόχειρα συγγράμματα, Τουρκικά έγγραφα και 4 Σιγίλλια των κατά καιρούς Πατριαρχών Κωνσταντινουπόλεως, που ανα¬γνω¬ρίζουν ή επικυρώνουν τα προνόμιά του.
Χιλιάδες πιστοί συμμετέχουν στους εορτασμούς και τις εκδηλώσεις που γίνονται στη μονή, τις ημέρες πριν από τον Δεκαπενταύγουστο, στη λιτανεία που γίνεται με τη μεταφορά της εικόνας της Παναγίας στο θρόνο της στο μοναστήρι της Κορυφής, στις λειτουργίες και λιτανείες που ακολουθούν και την παραμονή της 20ής Σεπτεμβρίου οπότε η εικόνα μεταφέρεται στη Μεσσήνη. Η μεταφορά γίνεται ως υπόμνηση της πρώτης λιτανείας, που έγινε με τη θαυματουργή επέμβαση της Υπεραγίας Θεοτόκου περί το 1755, κατά τη διάρκεια μιας φοβερής επιδημίας, που είχε εξαπλωθεί σε όλη τη Μεσσηνία σκορπώντας το θάνατο και τη δυστυχία.
Η Μονή Βουλκάνου ανέκαθεν υπήρξε ανδρική και ποτέ δεν σταμάτησε η λειτουργία της. Σήμερα αποτελεί το μοναδικό ανδρώο Κοινόβιο της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως