Από Σαμψούντα στη Μαλάτεια καθ’ οδόν  σκοτώνονται χιλιάδες Έλληνες. Πεθαίνουν μετά από μαρτυρική πορεία οι περισσότερες γυναίκες και όλα σχεδόν τα παιδιά από πείνα και αρρώστιες.
Τα μεσάνυχτα 22 Ιανουαρίου 1921 συλλαμβάνονται οι πρόκριτοι της Σαμψούντας και με δίκη παρωδία απαγχονίζονται στην πλατεία της Αμάσειας.
Η Γενοκτονία στην Πάφρα συνεχίζεται την ίδια χρονική περίοδο με τη Σαμψούντα με εξορία προς Μαλάτεια.
Ίσως η μεγαλύτερη γενοκτονία συνετελέσθη στην Τρίπολη του Πόντου στις 16 Νοεμβρίου 1916 όπου οι Τούρκοι εξανάγκασαν τους Τριπολιώτες να εγκαταλείψουν για πάντα την προσφιλή γενέτειρα τους. Από τις 13.000 κατοίκους της Τρίπολης και των γύρων χωριών διασώθηκαν από την εξορία μόλις 120 άτομα.
Μια άλλη μεγάλη Γενοκτονία έγινε στη Σάντα . Ήταν 7 χωριά με πληθυσμό αμιγή ελληνικό 6.000 κατοίκους. Εκεί 5 ολόκληρα χρόνια διηύθυνε το αντάρτικο Κίνημα ο Καπετάν Ευκλείδης. Ο τούρκικος στρατός με 2000 οπλίτες, 4000 Τσέτες, ιππικό, και πυροβολικό έκαμψε την αντίσταση του καπετάν Ευκλείδη ο οποίος με 300 γυναικόπεδα  έφυγε για να τα διασώσει όταν ήρθε ο τούρκικος στρατός.
Όσοι επέζησαν εκτοπίσθηκαν σύρθηκαν στις εξορίες, στις κακουχίες στις ταλαιπωρίες, στον θάνατο.
Πείνα, κρύο, ανέχεια αφανισμό ολόκληρες οικογένειες στο Ερζερούμ και το Χουνούζ.
Δεν υπήρχε περιοχή στον πόντο που να μην γινόταν εξορία από τους τούρκους.
Με την συνθήκη των Σεβρών του Αυγούστου του 1920 πήραμε την Θράκη, τη Μικρασιατική παραλία της Σμύρνης και ο ελληνικός στόλος ήρθε να αγκυροβολήσει στον Κεράτιο κόλπο στην Κωνσταντινούπολη. Εσωτερικά σκίαζε ο Διχασμός! Ο Κεμάλ αρνήθηκε να αναγνωρίσει τη συνθήκη των Σεβρών. Ο Κεμάλ έκανε επανάσταση και κάλεσε εθνική συνέλευση. Καθαίρεσε τον Σουλτάνο και ανακήρυξε Δημοκρατία. Πρωτεύουσα έγινε η Άγκυρα. Ο Κεμάλ πήρε την εξουσία. Οι ρώσοι πλέον υποστηρίζουν τον Κεμάλ.
Ο ελληνικός στρατός πέρασε το Σαγκάριο και πλησιάζει την Άγκυρα. Δεν είχε εφόδια και νοσηλευτικό υλικό. Ο διχασμός βάραινε πάνω στις πολεμικές επιχειρήσεις και τα στρατεύματα μας κινδυνεύουν να κυκλωθούν από τους Τούρκους και αναγκάζονται να υποχωρήσουν.
Η μικρασιατική καταστροφή συνέτριψε το όνειρο της μεγάλης ιδέας. Με τη συνθήκη τις Λωζάνης του Ιουλίου 1923 έκλεινε ο πόλεμος.
Τα ελληνικά σύνορα περιορίσθηκαν στον Έβρο έμειναν οι Μουσουλμάνοι της Θράκης και οι Έλληνες της Κωνσταντινούπολης. Έγινε η ανταλλαγή πληθυσμών.
Το 1453 το Βυζάντιο έπεσε και ο Μωάμεθ ο πορθητής έδωσε περισσότερες θρησκευτικές ελευθερίες στους Έλληνες. Το 1922 η καταστροφή ήταν ολοκληρωτική, ξερίζωσε ο Κεμάλ ό,τι ήταν ελληνικό στην Τουρκία.
Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος τιμούμε τη μνήμη των 353.00 θυμάτων των Ελλήνων του Πόντου από το καθεστώς του Κεμάλ όπου διεπράχθησαν οι χειρότερες ωμότητες των Τούρκων εναντίον των Ελλήνων.
Κάθε εκδήλωση που γίνεται για τον προσφυγικό ελληνισμό είναι και ένα μνημόσυνο.
Έτσι αναπαύονται καλύτερα οι αδικοχαμένες ψυχές του.
ΓΕΝΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
700.000 Νεκροί στη Μ. Ασία
1.500.000 πρόσφυγες
10.500 ορφανά παιδιά ήρθαν από τον Πόντο στην Ελλάδα. Οι πόντιοι ερχόμενοι στην Ελλάδα δημιούργησαν προόδευσαν και διατήρησαν τα ήθη και τα έθιμα και είναι υπερήφανοι για την καταγωγή τους.