Όπως κατά παράδοση συμβαίνει σ’ αυτήν την χώρα, σε ένα σημαντικότατο οικονομικό θέμα αφού επί 25 χρόνια επικρατούσε πλήρες σκότος, εδώ και τρεις τέσσερις μέρες μετά την υπογραφή συμφωνίας μεταξύ ΕΕ και Mercosur, οι πάντες, πλην της κυβέρνησης, εκστρατεύουν κατά της συμφωνίας καταγγέλλοντας «αφανισμό» της αγροτικής μας παραγωγής.
Η ευθύνη της κυβέρνησης για τη λειψή ενημέρωση της κοινής γνώμης προφανέστατη. Εξίσου προφανής όμως είναι και η ευθύνη των κομμάτων της αντιπολίτευσης και ιδιαίτερα των αγροτικών φορέων για το έλλειμμα ενδιαφέροντος.
Τι είναι όμως αυτή η περιβόητη συμφωνία, με ποιους υπογράφηκε, τι περιέχει και ποιες οι συνέπειες στην ελληνική οικονομία;
Ας επιχειρήσουμε, με τη βοήθεια διασταυρωμένων πληροφοριών από ειδικούς, να φωτίσουμε μερικές κρίσιμες πτυχές ενός θέματος που προκαλεί, κατόπιν εορτής, ποικίλες αντιδράσεις.
Κατ’ αρχήν τι σημαίνει και ποιος ο αντισυμβαλλόμενος Mercosur;
Η Mercosur είναι ένας εμπορικός συνασπισμός της Νότιας Αμερικής που ιδρύθηκε το 1991. Μέλη της είναι η Αργεντινή, η Βραζιλία, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη.
Τον Δεκέμβριο του 2012 υπεγράφη το πρωτόκολλο προσχώρησης της Βολιβίας στη Mercosur.
Εκκρεμεί η επικύρωσή του από τα κοινοβούλια των χωρών της Mercosur.
Η Mercosur αποτελεί την Κοινή Αγορά της Νότιας Αμερικής, την 6η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο με συνολικό πληθυσμό 270 εκατομμύρια.
Ύστερα από διαπραγματεύσεις της Ε.Ε. με τις τέσσερις βασικές χώρες της Mercosur η εμπορική συμφωνίας ολοκληρώθηκε και υπερψηφίστηκε από την ειδική πλειοψηφία 15 χωρών της ΕΕ με τουλάχιστον το 65% του πληθυσμού της.
Η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία εξέφρασαν την αντίθεσή τους, ενώ το Βέλγιο απείχε.
Θετική ήταν η ψήφος της Ελλάδας.
Τι επιδιώκουν ΕΕ – Mercosur με την υπογραφείσα συμφωνία:
Άρση των εμπορικών φραγμών και διευκόλυνση του εμπορίου
Ευκολότερη πρόσβαση σε πρώτες ύλες
Εκπομπή ηχηρού μηνύματος υπέρ του εμπορίου και απόρριψης του προστατευτισμού, μιας σύγχρονης πληγής εσχάτως τεθείσα στην υπηρεσία της πολιτικής επικυριαρχίας του ισχυρού επί των πλέον αδύναμων οικονομιών και χωρών.
Οι Έλληνες - και Ευρωπαίοι παραγωγοί- αντιδρούν στην ψήφιση της συμφωνίας, καθώς θεωρούν ότι τα ελληνικά προϊόντα θα αντιμετωπίσουν αθέμιτο ανταγωνισμό.
Είτε λόγω μειωμένου κόστους της εκεί παραγωγής, οφειλόμενου εν πολλοίς και σε πλημμελείς ποιοτικά καλλιεργητικές φροντίδες.
Είτε στην αδυναμία ελέγχου των ποιοτικών χαρακτηριστικών των εισαγόμενών προϊόντων πρωτογενούς τομέα.
Κάπως έτσι η ελληνική κυβέρνηση ψηφίζοντας τη συμφωνία, είναι σαν να βάζει “ταφόπλακα” στον πρωτογενή τομέα παραγωγής της χώρας μας, καταγγέλλουν οι αρνητές της συμφωνίας.
Κρίσιμο ζήτημα υπήρξε εξαρχής η προστασία των εσπεριδοειδών.
Η ελληνική πλευρά πέτυχε διεύρυνση του μέτρου προστασίας για τα εσπεριδοειδή.
Η προστασία κορυφαίων προϊόντων, όπως η φέτα και το ελαιόλαδο, ήταν εξάλλου άλλο ένα βασικό θέμα που ήγειρε η Ελλάδα, κάτι που αποτυπώνεται στη συμφωνία.
Συνολικά θα προστατευθούν 344 ευρωπαϊκά αγροτικά προϊόντα από απομιμήσεις στις χώρες της Μercosur (Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βραζιλία), ανάμεσα στα οποία 21 ελληνικά τρόφιμα και ποτά, που πλέον γίνονται πιο διακριτά και επομένως εξασφαλίζεται μεγαλύτερη τιμή ως προς την πώλησή τους.
Συγκεκριμένα,
- Ελιά Καλαμάτας (Επιτραπέζιες ελιές)
- Καλαμάτα (Καλαμάτα) (Ελαιόλαδο)
- Κεφαλογραβιέρα (Kefalograviera) (Τυριά)
- Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης (Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης) (Ελαιόλαδο)
- Κονσερβολιά Αμφίσσης (Konservolia Amfissis) (Επιτραπέζια ελιά)
- Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα (Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα) (Φρούτα)
- Κρόκος Κοζάνης (Κρόκος Κοζάνης) (Σαφράν)
- Λυγουριό Ασκληπιείου (Λυγούρι Ασκληπιού) (Ελαιόλαδο)
- Μανούρι (Μανούρι) (Μαλακό λακτόζηρο)
- Μαστίχα Χίου (Φυσικά κόμμεα και ρητίνες)
- Σητεία Λασιθίου Κρήτης (Ελαιόλαδο)
- Φέτα (Φέτα) (Τυριά)
- Αμύνταιο (Αμύνταιο) (Οίνος)
- Μαντινεία (Μαντίνεια) (Οίνος)
- Νάουσα (Οίνος)
- Νεμέα (Nemea) (Οίνος)
- Ρετσίνα Αττικής (Ρετσίνα Αττικής) (Οίνος)
- Σάμος (Οίνος)
- Σαντορίνη (Σαντορίνη) (Οίνος)
- Τσίπουρο (αλκοολούχα ποτά)
Σημείο διαφωνίας αποτελεί η παράλειψη των περισσότερων προϊόντων ονομασίας προέλευσης (Π.Ο.Π.) αφού συνολικά ξεπερνούν τα 70 στην χώρα μας. Ο αντίλογος είναι πως περιέχονται στα προστατευόμενα τα σημαντικότερα εξ αυτών.
Θέμα ειδικού ενδιαφέροντος για το ν. Κιλκίς είναι η απουσία του οίνου της περιοχής Γουμένισσας από τα 21 προστατευόμενα προϊόντα γεωγραφικής προέλευσης.
Σε κάθε περίπτωση και για τα κρασιά Γουμένισσας ανοίγει μια νέα οδός αδασμολόγητης εισόδου στη μεγάλη αγορά της Βραζιλίας.
Συμφωνία Mercosur: Τι προβλέπει και γιατί προκαλεί έντονες αντιδράσεις.
Σημείο προβληματισμού προκαλεί, επίσης, η επταετής μεταβατική περίοδος για την προστασία προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης, όπως η φέτα.
Κρίσιμο σημείο της συμφωνίας και για την Ελλάδα υπήρξε, πάντως, η αντιμετώπιση πιθανών αναταραχών στις αγορές, καθώς εξασφαλίστηκε έστω την ύστατη ώρα η διακοπή εισαγωγών ευαίσθητων προϊόντων σε περίπτωση αιφνίδιας αύξησης των τιμών κατά 5%, αντί του αρχικού 8%.
Σε ό,τι αφορά τις εισαγωγές βοείου κρέατος, που αποτελεί ένα από τα κύρια σημεία διαφωνιών, κυρίως των Γάλλων αγροτών, οι επιπτώσεις στην ελληνική παραγωγή πρέπει να μελετηθούν υπό το πρίσμα της χαμηλής εγχώριας παραγωγής η οποία καλύπτει μικρό κλάσμα της εσωτερικής ζήτησης και των θετικών συνεπειών στον Έλληνα καταναλωτή από τις φθηνότερες εισαγωγές.
Η συμφωνία, τέλος, δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελευθέρων συναλλαγών, καθώς καλύπτει περισσότερα από 700 εκατομμύρια άτομα, και συνιστά την ευρωπαϊκή «απάντηση» αφενός στην ολοένα και μεγαλύτερη διείσδυση της Κίνας στη Λατινική Αμερική και αφετέρου στους υψηλούς δασμούς των ΗΠΑ.
