η οποία εκφράζει ακόμη και τώρα τις πιο φορτισμένες συναισθηματικές στιγμές μου.
Είχα την τύχη να ζήσω με μια εποχή που το πνεύμα σαν "λύχνο του άστρου" έλαμπε πάνω από την Ελλάδα. Ήταν καιροί που η χώρα μας πήρε δύο νομπέλ και θα μπορούσε να είχε πάρει και τρίτο, αν το κατεστημένο δεν κυνηγούσε τον Καζαντζάκη.
Έζησα σε εποχή μεστή από λογοτεχνία, με τους Λουντέμη, Διδώ Σωτηρίου, Τσίρκα, Βενέζη, Καραγάτση, Μυριβήλη, Τερζάκη, κ.ά. αλλά και με τους ποιητές Βάρναλη, Ρίτσο, Σεφέρη, Ελύτη, Λειβαδίτη. Γκάτσο κι άλλους πολλούς, που τα ποιήματά τους έχουν μελοποιηθεί και τραγουδηθεί από τις μεγαλύτερες φωνές της Ελλάδας.
Ήταν μια εποχή που η πατρίδα μας ήταν πλούσια σε οράματα και ινδάλματα, καλλιτεχνικά, πνευματικά και πολιτικά. Σήμερα φτώχυνε η χώρα σε όλα αυτά. Τα νέα παιδιά δεν έχουν ερεθίσματα φωτεινά, όπως η δική μου γενιά.
Είχα την τύχη να σπουδάσω κοντά σε διδασκάλους, που δίδασκαν και με τη σιωπή τους, που κράταγαν τη δάδα της μόρφωσης ψηλά, που κατοικούσαν στο ίδιο χωριό με τους μέρος με τους μαθητές τους και ζούσαν την αποστολή τους βαθιά ως το μεδούλι τους. Σήμερα τα χωριά είναι άδεια από παιδιά και τα σχολεία κλειστά.
Αυτό όμως που με πληγώνει πιο πολύ από όλα είναι να βλέπω νέα παιδιά, τον πνευματικό ανθό της χώρας, παιδιά μορφωμένα και καλλιεργημένα να εγκαταλείπουν την πατρίδα απογοητευμένα και να μένουν πίσω τα παιδιά των πολιτικών εκείνων τζακιών, για να διαδέχονται την κυβερνητική εξουσία από τους γονείς και τους παππούδες τους, σαν να πρόκειται για βασιλεία.
Με πληγώνει όταν βλέπω ανθρώπους χωρίς ψυχή και ήθος στο χώρο της παιδείας, της υγείας και της μόρφωσης, την ίδια ώρα που η ζώσα Ελλάδα με τα σπουδαγμένα νιάτα, τα προικισμένα με μόρφωση σπάνια παίρνουν τον δρόμο της ξενιτιάς, αφήνοντας πίσω παντέρμη την Ελλάδα, ενθυμούμενος τους στίχους του ποιητή: «Όπου κι αν ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει».
Χώρα δεν είναι μόνο ένας χώρος. Πατρίδα δεν είναι μόνο οι κάμποι και τα βουνά. Πατρίδα είναι τα ψυχωμένα παιδιά της. Είναι η γλώσσα η παράδοση του λαού της.
Ένα δωμάτιο, όσο καλά και αν είναι στολισμένο, δεν του δίνουν ζωή ούτε οι τοίχοι ούτε και τα έπιπλα του. Τη ζωή την δίνει ο ζωοποιός αέρας του κι ας μην είναι ορατός και μορφοποιημένος. Είναι όπως η ψυχή του ανθρώπου.
Αν το δωμάτιο αυτό το παρομοιάσουμε με το σώμα μας, ο αέρας του είναι η ψυχή μας. Αν το σώμα μας είναι η πατρίδα μας, το πνεύμα που αναπνέουμε είναι η ίδια η ελευθερία μας. Κι όπως κατά τον ποιητή «δεν ζει χωρίς πατρίδα η ανθρώπινη ψυχή», δεν ζει και χωρίς δικαιοσύνη η καρδιά του ανθρώπου που πονά για το δίκιο της.
Αν η αγάπη είναι ο λόγος ύπαρξης της ζωής, η ελευθερία μας είναι ο τρόπος έκφρασης αυτής. Ζωή σημαίνει συνύπαρξη ελευθερίας και αγάπης. Σημαίνει συμβίωση με ανθρώπους που αξίζουν στα επίθετα τον υπερθετικό βαθμό και στα ρήματα τον ασυναίρετο τύπο. Αυτόν που μεγεθύνει το «αγαπώ» σε «αγαπ-άω» και το «πονώ» σε «πον-άω».
Αγάπη για την πατρίδα θα πει να είσαι Έλληνας κάθε στιγμή. Να γνωρίζεις την Ιστορία σου, τη γλώσσα σου, τον πολιτισμό σου. Να ζεις με πράξεις τις λέξεις που λες προσφέροντας κι όχι κλέβοντας την πατρίδα σου να αποκτάς περιουσίες. Να είναι τα μεγαλύτερα παράσημά σου είναι τα τραύματά σου για την πατρίδα σε κάθε της μάχη για τη δικαιοσύνη, τη δημοκρατία και το δίκαιο. Να μην επιτρέψεις στις πυγολαμπίδες να θολώσουν των αστεριών το φως!
