Διάβασα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην εφημερίδα «ΠΡΩΙΝΗ του Κιλκίς» της περασμένης Πέμπτης την πληροφορία σχετικά με την έναρξη λειτουργίας του Κέντρου Διά Βίου Μάθησης από το Δήμο Κιλκίς.Το ενδιαφέρον μου για το συγκεκριμένο θέμα έχει και επιστημονική και πολιτική αφετηρία: Ασχολούμαι εδώ και πολλά χρόνια επιστημονικά και ερευνητικά με θέματα διά βίου μάθησης, ενώ το 2010 ήμουν μέλος της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής του Υπουργείου Παιδείας που επεξεργάστηκε την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τη διά βίου μάθηση, επί υπουργίας Άννας Διαμαντοπούλου. Αξίζει να σημειωθεί ότι της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής προέδρευε ο κ. Μενουδάκος, μέχρι πριν από λίγες μέρες Πρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας.   
Παίρνοντας υπόψη την ελληνική πραγματικότητα, τους στόχους  της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όπως αποτυπώνονται στη στρατηγική «Εκπαίδευση και Κατάρτιση 2020», στους οποίους συμπεριλαμβάνεται η διά βίου μάθηση ως βασική προτεραιότητα, καθώς και τις προεκλογικές και προγραμματικές δεσμεύσεις της τότε κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ για ενίσχυση του θεσμού της διά βίου μάθησης, το Υπουργείο Παιδείας, Διά βίου Μάθησης και Θρησκευμάτων  προχώρησε στο σχεδιασμό μιας νέας πολιτικής για τη διά βίου μάθηση.
Ο νόμος 3879/2010 για την «Ανάπτυξη της Διά Βίου Μάθησης και λοιπές διατάξεις» που ψηφίστηκε  στις 21/9/2010 αναγνωρίζει ότι η μάθηση δε σταματά με το πέρας της τυπικής εκπαίδευσης σε ένα εκπαιδευτικό ίδρυμα (Σχολείο, Επαγγελματική Σχολή ή Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα), αλλά συνεχίζεται σε όλες τις φάσεις της ζωής ενός ανθρώπου μέχρι τα βαθιά γεράματα. Άλλωστε, όπως επιβεβαιώνουν τα τελευταία ευρήματα των Νευροεπιστημών ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι προγραμματισμένος να μαθαίνει και δε χάνει αυτήν την ικανότητα ακόμη και σε βαθιά γεράματα. Η μάθηση είναι προϋπόθεση για την επιβίωση του ανθρώπου σε οποιοδήποτε περιβάλλον και αν ζει και δε συντελείται αποκλειστικά μέσα σε σχολεία και εκπαιδευτικά ιδρύματα, αλλά στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας έξω από αυτά, στον επαγγελματικό και κοινωνικό χώρο.
Ο τελευταίος νόμος για τη διά βίου μάθηση ρυθμίζει κυρίως το χώρο που βρίσκεται πέρα από τα όρια του τυπικού εκπαιδευτικού συστήματος και ιδιαίτερα την αρχική επαγγελματική κατάρτιση, τη συνεχιζόμενη επαγγελματική κατάρτιση και τη γενική εκπαίδευση ενηλίκων, οι οποίες για πολλά χρόνια συνυπήρχαν ασύνδετες η μια με την άλλη, με αποτέλεσμα την έλλειψη συντονισμού και τη σπατάλη πόρων. Ο νόμος οριοθέτησε το πλαίσιο λειτουργίας χιλιάδων φορέων που δραστηριοποιούνται στο χώρο της εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΙΕΚ, ΚΕΚ, Εργαστήρια Ελευθέρων Σπουδών κ.α.), θέσπισε συλλογικά όργανα που διασφαλίζουν τη διαβούλευση και την κοινωνική συμμετοχή,  εξορθολόγησε το σύστημα οργάνωσης αποδίδοντας διακριτές αρμοδιότητες στους επιτελικούς φορείς διοίκησης και στους φορείς παροχής εκπαίδευσης και κατάρτισης και έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία του Εθνικού Δικτύου Διά Βίου Μάθησης στο οποίο θα μετέχουν όλοι οι φορείς που συμβάλλουν στη διά βίου μάθηση στη χώρα μας, όπου κι αν αυτοί υπάγονται διοικητικά και ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς τους (δημόσιοι, ιδιωτικοί και κοινωνικοί).

Τα πιο σημαντικά στοιχεία του νόμου ήταν ωστόσο τα εξής δυο:
•    Η πρόβλεψη κινήτρων για τη συμμετοχή όλων των πολιτών σε δραστηριότητες διά βίου μάθησης με σημαντικότερο από όλα τη δυνατότητα αναγνώρισης των προσόντων των πολιτών μέσω της θέσπισης Εθνικού Πλαισίου Προσόντων. Το μήνυμα που ήθελε να περάσει ήταν σαφές: Ανεξάρτητα από την εκπαιδευτική αφετηρία του καθενός (Γυμνάσιο, Λύκειο, Επαγγελματική Σχολή, ΑΕΙ), δεν υπάρχουν τερματικοί σταθμοί στη μάθηση. Ο καθένας μας μπορεί να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα σε οποιαδήποτε φάση της ζωής του.
•    Η αλλαγή του διοικητικού μοντέλου οργάνωσης με πέρασμα από ένα συγκεντρωτικό και άκαμπτο σύστημα σε ένα αποκεντρωμένο και ευέλικτο Εθνικό Δίκτυο Δια Βίου Μάθησης. Πεποίθησή μας ήταν πως το συγκεντρωτικό μοντέλο διακυβέρνησης απέτυχε και ξεπεράστηκε από τις ανάγκες της κοινωνίας και μόνο μέσα από αποκεντρωμένες δομές μπορούν να αναπτυχθούν σύγχρονες ιδέες και εστίες αριστείας και καινοτομίας. Στόχος του νόμου ήταν να δημιουργηθούν τοπικά και περιφερειακά δίκτυα μάθησης, με τη συμμετοχή όλων όσων συμβάλλουν κατά οποιονδήποτε τρόπο στην ανάπτυξη της διά βίου μάθησης (Σχολεία, ΤΕΙ και Πανεπιστήμια, Ινστιτούτα και Κέντρα Επαγγελματικής Κατάρτισης, Βιβλιοθήκες και Μουσεία, Επαγγελματικές Ενώσεις και Εθελοντικές Οργανώσεις, Αθλητικοί και Περιβαλλοντικοί Σύλλογοι).  Ο ρόλος των Περιφερειών και των Δήμων στην προώθηση της διά βίου μάθησης είναι πλέον πολύ ενισχυμένος. Οι Περιφέρειες είναι υπεύθυνες για την επαγγελματική κατάρτιση και τη σύνδεσή της με τις αναπτυξιακές ανάγκες της Περιφέρειας ενώ οι Δήμοι για προγράμματα γενικής εκπαίδευσης ενηλίκων και την προώθηση της ιδέας του ενεργού πολίτη. Δίνεται η δυνατότητα δημιουργίας πολυδύναμων δομών στελεχωμένων με καλά εκπαιδευμένο προσωπικό, οι οποίες θα συνδυάζουν εκπαίδευση και κατάρτιση με συμβουλευτικές υπηρεσίες και επαγγελματικό προσανατολισμό, ώστε να εξασφαλίζεται παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης και συμβουλευτικής υψηλής ποιότητας αλλά και να γίνεται εξοικονόμηση χρημάτων σε επίπεδο διοίκησης και υλικοτεχνικής υποδομής.
Το στοίχημα για τις Περιφέρειες και τους Δήμους δεν είναι αμελητέο. Όπως έδειξε έρευνα κοινής γνώμης που διενεργήθηκε πριν από δυο χρόνια πανελλαδικά, οι Ελληνίδες και οι Έλληνες έχουν πολύ θετική στάση απέναντι στη διά βίου μάθηση και τάσσονται συντριπτικά υπέρ της ενίσχυσης του θεσμού (9 στους 10).  Στην ίδια έρευνα έγινε φανερό επίσης ότι, ακόμη και σε συνθήκες οικονομικής κρίσης, ο ένας στους δυο Έλληνες έχει πρόθεση να συμμετάσχει σε κάποιο πρόγραμμα διά βίου μάθησης και να αναπτύξει τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις ικανότητές του. Επιπλέον, η διά βίου μάθηση συνδέεται στενά με την οικονομική ανάπτυξη σε μια περιφέρεια και την προοπτική απασχόλησης. Δεν είναι τυχαίο ότι χρηματοδοτήθηκε και συνεχίζει να χρηματοδοτείται με μεγάλο ποσά από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Για παράδειγμα, μέσω του Γ΄ Κοινοτικού Πακέτου Στήριξης δαπανήθηκαν στην Ελλάδα 3,4 δισεκατομμύρια € σε δράσεις διά βίου μάθησης. Δυστυχώς, ένα εξαιρετικά μεγάλο ποσό από αυτά εξανεμίσθηκε σε δράσεις αμφίβολης ποιότητας και χαμηλής αποτελεσματικότητας. Το νέο θεσμικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα σε Περιφέρειες και Δήμους  να αποδείξουν ότι μπορούν καλύτερα από το υδροκέφαλο και δυσκίνητο κεντρικό κράτος, μπορούν να απελευθερώσουν τις υγιείς δυνάμεις του τόπου και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού της χώρας με όρους αποτελεσματικότητας, βιωσιμότητας και χρηστής διαχείρισης των πόρων των Ευρωπαίων φορολογούμενων (σε αυτούς ανήκουμε κι εμείς, παρά τις διαχωριστικές γραμμές που μας αρέσει να τραβάμε).