Από τον καθηγητή του ΑΠΘ, κιλκισιώτη επιστήμονα, Ανανία Τσιραμπίδη, λάβαμε εκτενές κείμενο για τη συνεδρία της διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής, για τα μεταλλεία στην περιοχή Βάθης-Γερακαριού Κιλκίς, στην οποία συμμετείχε. Δημοσιεύουμε τα κυριότερα σημεία:
«Συνοπτικά τα συμπεράσματα αυτής της ενημερωτικής συνεδρίασης ήταν:
➢ Η επένδυση δεν θα προχωρήσει αν δεν συμφωνήσουν οι θεσμοθετημένοι φορείς της περιφέρειας Κιλκίς
➢ Οποιαδήποτε απόφαση του ΥΠΕΚΑ θα περάσει για έγκριση από τη Βουλή.
➢ Εφόσον υπάρξει ενδιαφερόμενη εταιρία, αυτή σύμφωνα με τους όρους του διαγωνισμού, θα πρέπει να ολοκληρώσει τις έρευνες στο συγκεκριμένο Δημόσιο Μεταλλευτικό Χώρο (ΔΜΧ) κι αν επιβεβαιωθεί η παρουσία εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων χαλκού και χρυσού, τότε είναι υποχρεωμένη να καταθέσει το επενδυτικό σχέδιο, καθώς και τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΜΠΕ) που ο επικαιροποιημένος Μεταλλευτικός Κώδικας προβλέπει.
➢ Δεν θα γίνει χρήση κυανιούχου νατρίου.
➢ Δεν θα γίνει καμία απαλλοτρίωση οικισμού. Το μεγαλύτερο μέρος των εργασιών εξόρυξης θα γίνεται υπόγεια.
➢ Δεν θα υπάρξει όξινη απορροή, αφού τα μητρικά πετρώματα δεν είναι μικτά θειούχα, αλλά πορφυρικά.
➢ Δεν θα υπάρξει μόλυνση των νερών, αφού τα κατάλοιπα της επεξεργασίας θα συγκεντρώνονται σε ασφαλή τέλματα, όπου θα αδρανοποιούνται.
➢ Η Οδηγία INSPAR της Ευρωπαϊκής Ένωσης που καθορίζει τους κανόνες ελέγχου και τα όρια επιπτώσεων στο περιβάλλον (ατμόσφαιρα, νερό, έδαφος κ.ά.) έχει ενσωματωθεί στο νέο Μεταλλευτικό Κώδικα που ισχύει από το 2011.
➢ Με αυτόν τον Κώδικα προβλέπονται αυξήσεις στα μισθώματα από 50% έως 100%. Ειδικά, προβλέπεται διάθεση στον τοπικό Δήμο του 20% των εσόδων του Δημοσίου από τα μισθώματα.
➢ Θα συγκροτηθεί ειδική επιτροπή παρακολούθησης και ελέγχου από επιστήμονες που θα επιλέξει η τοπική κοινωνία.
➢ Θα πραγματοποιηθεί σύντομα αντίστοιχη κοινή συνεδρίαση των Επιτροπών Προστασίας του Περιβάλλοντος και Κοινωνικών Υποθέσεων (αρμόδιας σε θέματα υγείας).
➢ Θα συσταθεί διακομματική επιτροπή της βουλής που θα παρακολουθεί το θέμα, με συμμετοχή εκπροσώπων όλων των κομμάτων και αιρετών εκπροσώπων της περιφέρειας Κιλκίς.
Οπτικοακουστικό υλικό και τα πλήρη πρακτικά αυτής της συνεδρίασης είναι διαθέσιμα από την ιστοσελίδα του Ελληνικού Κοινοβουλίου (Διαρκής Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου): www.hellenicparliament.gr
Κύρια σημεία γενικής τοποθέτησής μου:
Από το 4σέλιδο κείμενο που κατέθεσα για τα πρακτικά αυτής της συνεδρίασης, στα 5 λεπτά που είχα κι εγώ στη διάθεσή μου, τόνισα τα παρακάτω σημαντικά:
• Η αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου μας απαιτεί τη συναίνεση και συνεργασία των τοπικών κοινωνιών, των επιχειρηματιών και του κράτους.
• Δεν είναι μόνο η απώλεια εσόδων κάθε χρόνο από το λαθρεμπόριο καυσίμων (περίπου 1 δισεκ. €), από το παραεμπόριο κινέζικων προϊόντων (περίπου 5 δισεκ. €) και από τη φοροδιαφυγή (τουλάχιστον 30 δισεκ. €). Μπορώ να σας παραθέσω δεκάδες άλλες περιπτώσεις που το Ελληνικό Κράτος αδυνατεί να εισπράξει τους νόμιμους φόρους. Τι σημαίνει όμως η άποψη αυτή; Ότι αν τα κατάφερνε τέλεια δεν θα έπρεπε να αξιοποιήσει τον ορυκτό πλούτο του; Το επιχείρημα είναι πολύ άστοχο.
• Είναι πολύ μειωτική για τους Έλληνες, αλλά και τον υπόλοιπο κόσμο, η άποψη ότι: Η εξόρυξη χρυσού με τις εξαιρετικά βλαπτικές για το περιβάλλον συνέπειες είναι απόδειξη πνευματικής υστέρησης. Άραγε την ίδια άποψη είχαν και οι αρχαίοι πρόγονοί μας;
• Η ρύπανση του εδάφους, των υδροφόρων οριζόντων και του αέρα είναι ελάχιστη και καθόλου επικίνδυνη για τους ζώντες οργανισμούς, σε αντίθεση με άλλες ανθρωπογενείς παρεμβάσεις που ρυπαίνουν περισσότερο και πολλές φορές ανεξέλεγκτα.
• Οι βλαπτικές επιπτώσεις στις κοινωνίες και στο περιβάλλον από την εξορυκτική δραστηριότητα είναι ασήμαντες, όταν ακολουθούνται οι σύγχρονες μέθοδοι επεξεργασίας και απόληψης. Πολλές άλλες επιπτώσεις δεχόμαστε καθημερινά από άλλες πηγές, αλλά δεν διαμαρτυρόμαστε.
• Επιθυμούμε βελτίωση του βιοτικού επιπέδου μας ή όχι; Να ακούσουμε εναλλακτικές προτάσεις, χωρίς όμως να αποκλείουμε τη λειτουργία και των εξορυκτικών μονάδων, διαφορετικά θα είναι αντισυνταγματική η θέση μας.
• Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που μετά την εξόφληση ενός λατομείου ή ορυχείου ή μεταλλείου και την αποκατάστασή του, αισθητικά το αποτέλεσμα να είναι πολύ καλύτερο από πριν. Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις όπου η θέα είναι οικτρή και οι επιπτώσεις ανεξέλεγκτες. Στην περίπτωση αυτή φταίει κυρίως το Κράτος με τους ελεγκτικούς μηχανισμούς του, αλλά και η ατιμωρησία των παρανομούντων.
• Δεν υπάρχει ανεπανόρθωτη περιβαλλοντική καταστροφή. Σε βάθος χρόνου η φύση ισορροπεί τις πάμπολλες λειτουργίες της. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ανεξέλεγκτα και χωρίς επιστημονική δεοντολογία και σεβασμό προς το περιβάλλον, εκμεταλλευόμαστε τους αναγκαίους πόρους.
• Το πρότυπο ζωής που ακολουθεί η σημερινή ανθρωπότητα ίσως να μην είναι το σωστό. Να συμφωνήσω κι εγώ. Αλλά ποιες από τις σημερινές ανέσεις μας μπορούμε να στερηθούμε; Το αυτοκίνητο; την τηλεόραση; το κινητό τηλέφωνο;
Κύρια σημεία τοποθέτησής μου για την αξιοποίηση του κοιτάσματος χαλκού-χρυσού Κιλκίς:
• Δεν θα χαθεί καμία άλλη θέση εργασίας στην περιφέρεια Κιλκίς, απεναντίας όπως συμβαίνει σε αντίστοιχες περιπτώσεις θα δημιουργηθούν επιπλέον τριπλάσιες έως τετραπλάσιες από παράλληλες υποστηρικτικές εργασίες.
• Κατά τη διάρκεια λειτουργίας της μονάδας (περίπου 30 χρόνια) το Ελληνικό δημόσιο θα εισπράξει τουλάχιστον 300 εκατ. €, με βάση τις ισχύουσες διεθνείς χρηματιστηριακές αξίες των μετάλλων χαλκού και χρυσού.
• Επιπλέον, από τους μισθούς των εργαζόμενων η τοπική κοινωνία θα ωφεληθεί τουλάχιστον κατά 150 εκατ. €, στο ίδιο χρονικό διάστημα.
• Για τους καταγόμενους από την περιφέρεια Κιλκίς είναι πολύ προσβλητική η άποψη ότι είναι ικανοί μόνο ως ανειδίκευτοι εργάτες. Γνωρίζω πως υπάρχουν ικανότατοι και διάσημοι Κιλκισιώτες επιστήμονες που διαπρέπουν τόσο εντός όσο και εκτός Ελλάδος.
• Ας απαντήσει κάποιος ευθέως αν η εγκατάσταση δεκάδων βιομηχανιών στο Σταυροχώρι και στη Νέα Σάντα, οι οποίες δυνητικά μπορεί να επιβαρύνουν το περιβάλλον, ωφέλησε την περιφέρεια Κιλκίς και βελτίωσε το εισόδημα των εργαζόμενων κατοίκων ή όχι.
• Επειδή τα αποθέματα χαλκού και χρυσού, καθώς και άλλων μετάλλων, στην περιφέρεια Κιλκίς είναι μηδαμινά σε σχέση με τα παγκόσμια αποθέματα, να μην τα εξορύξουμε ποτέ. Δεν είναι ατυχές το επιχείρημα αυτό;
• Εφόσον τηρούνται όλα τα μέτρα που προβλέπονται από τη σύμβαση, δεν θα υπάρξει καμία επίπτωση στην πρωτογενή και δευτερογενή γεωργική και κτηνοτροφική παραγωγή.
• Η σωστή εφαρμογή των μεθόδων κατεργασίας και γενικά η συνολική λειτουργία της μονάδας, θα ελέγχεται από ανεξάρτητη επιτροπή που θα αποτελείται από ειδικούς επιστήμονες που η τοπική κοινωνία θα υποδείξει.
• Οι ανησυχίες και οι επιφυλάξεις αρκετών Κιλκισιωτών είναι θεμιτές, βλέποντας το αποτέλεσμα λειτουργίας τέτοιων μονάδων σε όλη τη χώρα. Υπάρχει όμως και έλλειψη ενημέρωσης και συνειδητή διαστρέβλωση ορισμένων ζητημάτων. Η πρότασή τους για παντελή απαγόρευση εξόρυξης και αξιοποίησης του ορυκτού πλούτου είναι αντισυνταγματική. Λυπούμαι πολύ που υποστηρικτές αυτής της άποψης είναι και πανεπιστημιακοί δάσκαλοι και μάλιστα γεωλόγοι ή μεταλλειολόγοι. Τότε τι λόγο ύπαρξης έχουν όλες οι πρακτικές επιστήμες σε όλο τον κόσμο, αφού η εργασία των πτυχιούχων τους επιβαρύνει το περιβάλλον; Να μείνουν λοιπόν μόνον οι ανθρωπιστικές επιστήμες;
• Αναποφασιστικότητα, αναποτελεσματικότητα και μη διορατικό πνεύμα χαρακτηρίζουν μέχρι σήμερα όλες τις ελληνικές κυβερνήσεις και τους περισσότερους Έλληνες πολιτικούς μπροστά στην αναγκαιότητα εκμετάλλευσης των ορυκτών πόρων μας. Επειγόντως αυτή η νοοτροπία πρέπει να αλλάξει. Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει πως επειδή σήμερα η χώρα μας βρίσκεται σε δεινή οικονομική θέση «θα ξεπουλήσουμε τους θησαυρούς μας όσο-όσο». Οι κυβερνητικοί υπεύθυνοι ας προτάξουν το εθνικό συμφέρον.
Προσωπικά, θα συνεχίσω με επιμονή και σθένος την προβολή του ορυκτού πλούτου μας, δημοσιεύοντας άρθρα σε ελληνικά και ξένα περιοδικά ή παρουσιάζοντας στα ΜΜΕ τα πλεονεκτήματα από την ορθολογική αξιοποίησή του, με πιστή εφαρμογή των αυστηρών κανόνων προστασίας του περιβάλλοντος που έχει θεσπίσει η ΕΕ. Παράλληλα, θα είμαι στη διάθεση οποιουδήποτε φορέα του Δημόσιου ή ιδιωτικού τομέα, για την παροχή επιστημονικών πληροφοριών ή συμβουλών σχετικών με το επίκαιρο αυτό θέμα».
