Παρ’ ότι, λοιπόν, πρόκειται για μια αποτελεσματική και ευέλικτη διαδικασία επίλυσης διαφορών, αυτό δεν σημαίνει ότι αποτελεί λύση για κάθε είδους σύγκρουση. Μπορεί, μεν, να μετατρέψει την σχέση δύο ανθρώπων από μενόμενη σε πολιτισμένη, αλλά  υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η διαμεσολάβηση δεν είναι η κατάλληλη επιλογή ή δεν μπορεί να λειτουργήσει με τον τρόπο που προβλέπεται.

Για παράδειγμα, όταν ένα από τα μέρη δεν έχει καμία πρόθεση να συμμετάσχει ουσιαστικά στη διαδικασία, η διαμεσολάβηση δύσκολα θα οδηγήσει σε αποτέλεσμα. Η παρουσία σε μια συνεδρία, από μόνη της, δεν αρκεί  — απαιτείται στοιχειώδης διάθεση συνεργασίας.

Αντίστοιχα, όταν η σύγκρουση βρίσκεται σε πολύ υψηλό επίπεδο έντασης και δεν υπάρχει δυνατότητα επικοινωνίας, η διαδικασία ενδέχεται να μην αποδώσει. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αντιπαράθεση μπορεί να χρειάζεται διαφορετική διαχείριση, όπως η προσφυγή στη δικαστική οδό ή άλλες θεσμικές διαδικασίες που μπορούν να θέσουν σαφή όρια και να οδηγήσουν σε μια δεσμευτική λύση που θα ορίσει τρίτο πρόσωπο (π.χ. δικαστής ή  διαιτητής).

Υπάρχουν, επίσης, περιπτώσεις όπου ένα μέρος επιδιώκει μια σαφή και δεσμευτική κρίση επί ενός νομικού ζητήματος. Όταν το ζητούμενο είναι η επίλυση ενός καθαρά νομικού θέματος, όπως η ακύρωση απόφασης ενός συλλογικού οργάνου ή η αναγνώριση ακυρότητας μιας διαθήκης,  η δικαστική οδός αποτελεί μονόδρομο.

Επιπλέον, όταν υπάρχει σημαντική ανισορροπία μεταξύ των μερών ή ζητήματα που δεν επιτρέπουν την ελεύθερη διαπραγμάτευση, όπως σε περιπτώσεις με ιστορικό βίας ή εκφοβισμού, η διαδικασία χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή ως προς το αν μπορεί να προχωρήσει με διαμεσολάβηση.

Είναι σημαντικό να καταλάβει κανείς ότι η διαμεσολάβηση δεν λειτουργεί ως υποκατάστατο όλων των άλλων διαδικασιών. Είναι ένα εργαλείο που μπορεί να αξιοποιηθεί όταν υπάρχουν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Η κατανόηση των ορίων της δεν μειώνει την αξία της — αντίθετα, συμβάλλει στη σωστή χρήση της. Όπως κάθε διαδικασία, έτσι και η διαμεσολάβηση είναι πιο αποτελεσματική όταν επιλέγεται στον κατάλληλο χρόνο και για τους σωστούς λόγους.

Η επιλογή της διαμεσολάβησης, ως εργαλείο επίλυσης διαφορών, αποκτά ιδιαίτερη αξία αν αναλογιστούμε ότι στις τοπικές μας κοινωνίες, οι διαφορές δεν αφορούν μόνο νομικά πρόσωπα ή απρόσωπες εταιρείες, αλλά ανθρώπους που συναντιούνται καθημερινά στην αγορά, στην πλατεία ή στο σχολείο των παιδιών τους.

Έτσι, σε μικρές κοινωνίες, όπου μια δικαστική διαμάχη μπορεί να «δηλητηριάσει» τη σχέση δύο γειτόνων για γενιές, η διαμεσολάβηση λειτουργεί ως βαλβίδα αποσυμπίεσης, προστατεύοντας την καθημερινή συνύπαρξη των συμπολιτών.

Δεν πρόκειται, λοιπόν, για μια γραφειοκρατική παράκαμψη, αλλά για μια συνειδητή επιλογή, μια πράξη πολιτικής ωριμότητας, καθώς τα αποτελέσματα της δεν μας ευνοούν μόνο σε προσωπικό επίπεδο (με οικονομία χρόνου, πόρων και διαφύλαξη της ψυχικής μας ισορροπίας), αλλά επεκτείνονται και στο  σύνολο του κοινωνικού ιστού.

Για περισσότερες πληροφορίες και για αναζήτηση διαμεσολαβητή, χρησιμοποιήστε τον παρακάτω σύνδεσμο https://www.diamesolavisi.gov.gr/mitrwo-diamesolavitwn