Δευτέρα, 8 Μαρτίου 2021, 11:33:40 μμ
etpa
Πέμπτη, 24 Δεκεμβρίου 2020 20:10

Γιατί διστάζουν τόσο;

Συντάκτης:

Γράφει ο Παναγιώτης Αδάμος.

Ποιοι είναι οι λόγοι που η Ε.Ε. είναι τόσο διστακτική απέναντι στο ενδεχόμενο να επιβάλει σημαντικές κυρώσεις στην Τουρκία;


α) Οι γεωπολιτικοί και γεωστρατηγικοί λόγοι: δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσουμε για το ότι η Τουρκία κατέχει, ίσως, την κρισιμότερη, γεωγραφικά, θέση του πλανήτη. Βρίσκεται στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων, αποτελεί τη φυσική γέφυρα Ευρώπης-Ασίας και κατέχει, θα λέγαμε, το ζωτικότερο γεωγραφικά σημείο στην Ευρασία. Επιπλέον, διαθέτει τις δεύτερες σε μέγεθος ένοπλες δυνάμεις στο ΝΑΤΟ μετά τις ΗΠΑ και από τις ισχυρότερες παγκοσμίως. Ανήκει, τέλος, στους G 20, δηλαδή στις είκοσι μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου.
Οι ηγετικές ελίτ της Ε.Ε. αισθάνονται ότι απλά δεν αντέχουν και δεν έχουν την πολυτέλεια να ‘’τα σπάσουν’’ με έναν τόσο ισχυρό παίκτη, ωθώντας τον οριστικά στην αγκαλιά της Ρωσίας και της Κίνας.
 
β) Οι οικονομικοί λόγοι: η Ε.Ε., ως γνωστόν, διατηρεί πολύ στενές οικονομικές σχέσεις με την Τουρκία. Η χώρα αυτή έχει πληθυσμό 83 εκατομμυρίων. Συν τοις άλλοις, μόλις πρόσφατα, επί Ερντογάν, δημιουργήθηκε μια τουρκική μεσαία τάξη με σχετικά μεγάλες καταναλωτικές δυνατότητες σε σύγκριση με το παρελθόν. Η Τουρκία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς εταίρους της Ε.Ε., τόσο σε επίπεδο εισαγωγών όσο και εξαγωγών. Είναι, επίσης, ένας από τους μεγαλύτερους αγοραστές οπλικών συστημάτων-κυρίως γερμανικών-που αποφέρουν πολλά δισεκατομμύρια ευρώ στις γερμανικές επιχειρήσεις και το γερμανικό κράτος. Θα μπορούσαν να προστεθούν κι άλλα, αλλά νομίζω ότι αξίζει να επισημανθεί το εξής: η Τουρκία του Ερντογάν έχει εξελιχθεί σε σημαντική οικονομική δύναμη (μέλος των G20 όπως αναφέρθηκε παραπάνω) και μια ενδεχόμενη πτώση της θα είχε επιπτώσεις πολύ πέραν των συνόρων της. Εν ολίγοις, είναι πολύ σημαντική οικονομικά για να αφεθεί να καταρρεύσει ή να της επιβληθούν σοβαρές οικονομικές κυρώσεις.
 
γ) Το μεταναστευτικό-προσφυγικό ζήτημα: δεν χρειάζεται να προσθέσουμε κάτι ιδιαίτερο σε πράγματα που είναι ήδη γνωστά. Η Τουρκία είναι, αυτή τη στιγμή, η χώρα που φιλοξενεί τον μεγαλύτερο αριθμό μεταναστών και προσφύγων παγκοσμίως (περίπου τέσσερα εκατομμύρια). Αν τυχόν τους εξαπέλυε μαζικά προς την Ευρώπη, η Ε.Ε. θα αντιμετώπιζε κίνδυνο για την ίδια της την επιβίωση, λόγω των τρομερών διαφωνιών και συγκρούσεων που θα ξεσπούσαν μεταξύ των μελών της για την αντιμετώπιση της κατάστασης και για τη διανομή αυτού του τεράστιου αριθμού ανθρώπων. Η απειλή αυτή είναι πραγματικά υπαρξιακή για το μέλλον της Ε.Ε. και την παραλύει!
 
δ) Το ενδεχόμενο, εντός ολίγων ημερών, να υπάρξει Brexit χωρίς συμφωνία, κάτι που ενδέχεται να αυξήσει την ένταση μεταξύ Ε.Ε. και Βρετανίας. Εννοώ ότι η Ε.Ε. διστάζει να επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία γιατί θα ήθελε να αποφύγει να έχει ταυτόχρονα δύο ανοιχτά μέτωπα και αντιπαλότητα με δύο ισχυρές χώρες που είναι σημαντικοί παίκτες στη διεθνή σκηνή.
 
Πέρα από τους λόγους που κάνουν την Ε.Ε. τόσο ‘’μουδιασμένη’’ έναντι της Άγκυρας, θα ήθελα να αναφέρω άλλα δύο σημεία.
Πρώτον: ποια είναι η πραγματική πηγή της προκλητικής τουρκικής συμπεριφοράς; Νομίζω ότι, μπαίνοντας στη θέση των Τούρκων, πρέπει να πάμε πίσω στον χρόνο. Η χώρα αυτή, με το ‘’ένδοξο’’ αυτοκρατορικό παρελθόν, νιώθει ταπεινωμένη που τους τελευταίους δύο αιώνες (19ο και 20ο) αντιμετωπίστηκε από τα μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη ως υποδεέστερη δύναμη, ως δύναμη όχι ισότιμή τους. Με την αναμφισβήτητη οικονομική και στρατιωτική άνοδο που γνώρισε επί Ερντογάν, η Τουρκία επιδιώκει ξεκάθαρα να ‘’ανακτήσει’’ τη θέση που η ίδια πιστεύει ότι της ανήκει στον κόσμο. Απαιτεί από όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες (Γερμανία, Γαλλία) αλλά και τη Ρωσία, να της συμπεριφέρονται ως ισότιμη με αυτές δύναμη. Αυτή είναι η λέξη-κλειδί, η ισοτιμία. Άσχετα αν πράγματι διαθέτει τα προσόντα για να θεωρείται ‘’μεγάλη δύναμη’’, η Τουρκία αυτό ακριβώς απαιτεί και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στις οργισμένες ανακοινώσεις του τουρκικού ΥΠΕΞ κάθε φορά που πιστεύει ότι η Ε.Ε. κάνει ή λέει πράγματα που δεν δείχνουν σεβασμό στη θέση και τη δύναμη της Τουρκίας.
Το χειρότερο για μας είναι ότι η Άγκυρα, με την ισχύ που απέκτησε τις τελευταίες δύο δεκαετίες, αισθάνεται να ασφυκτιά μέσα στα ισχύοντα σύνορα, στους ισχύοντες κανόνες, με δυο λόγια, στο υπάρχον καθεστώς (status quo).
 
Δεύτερον: Ποια είναι η πραγματική-και ανομολόγητη, όπως θα έλεγε ο Θουκυδίδης-πηγή της ενόχλησης που αισθάνονται η Ε.Ε και οι ΗΠΑ απέναντι στην Τουρκία; Νομίζω η εξής: ότι ο Ερντογάν πέτυχε, σε σημαντικό βαθμό, να αυξήσει την εθνική ισχύ της χώρας του. Διότι αυτό του επέτρεψε να εφαρμόσει μια εξωτερική πολιτική ανεξάρτητη, μια πραγματικά εθνική εξωτερική πολιτική για τη χώρα του. Η Τουρκία, δηλαδή, έπαψε να είναι το ‘’υπάκουο παιδί’’ και έγινε δύναμη σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητη και, κυρίως, ανυπάκουη.
Δεν ενοχλούνται, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι και οι  Αμερικανοί γιατί, τάχα, η Τουρκία δεν είναι δημοκρατικό κράτος που δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό αποδεικνύεται από το ότι διατηρούν άριστες σχέσεις με τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο, δύο κράτη που εφαρμόζουν σκληρή καταστολή κάθε διαφωνούντα. Ούτε τους ενοχλεί η προκλητική συμπεριφορά της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο γιατί, τάχα, ‘’απειλεί την ασφάλεια και τη σταθερότητα της περιοχής’’. Γιατί αν η Τουρκία ήταν σαφώς ενταγμένη στο ‘’δυτικό στρατόπεδο’’, η συμπεριφορά της δεν θα τους ενοχλούσε τόσο.  Αυτό που τους ενοχλεί, επαναλαμβάνω, είναι η ισχύς που απέκτησε η Τουρκία επί Ερντογάν, ισχύς που την καθιστά σε σημαντικό βαθμό ανεξάρτητη, ανυπάκουη και ικανή να εφαρμόζει αυτό που ονομάζεται ‘’πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική’’.  Αυτό είναι, οφείλουμε να ομολογήσουμε, σπουδαίο επίτευγμα του Ερντογάν. Από την άλλη όμως, δικό μας ζωτικό συμφέρον είναι, όχι απλά να επιβληθούν, επιτέλους, σημαντικές κυρώσεις εις βάρος της Τουρκίας, αλλά, μακροπρόθεσμα, να βρεθεί τρόπος να μειωθεί η ψαλίδα μεταξύ ημών και Τουρκίας στους δείκτες εθνικής ιχύος (πληθυσμός, οικονομία, στρατιωτικές δυνατότητες).

Περισσότερα σε αυτή την κατηγορία: « Κορωνοϊού... συνέχεια! Μενδώνειο άγος »