Αυτός ο ρόλος τους έχει τη δύναμη να σφραγίσει συχνά τις τελικές αποφάσεις των πολιτικών ανδρών.
Η Λένα Διβάνη -καθηγήτρια Ιστορίας Εξωτερικής Πολιτικής στη Νομική Σχολή Αθηνών και συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων και ιστορικών μελετών- κυκλοφόρησε πρόσφατα το πολύ ενδιαφέρον βιβλίο της με τίτλο : «Ζευγάρια που έγραψαν την ιστορία της Ελλάδας», όπου μέσα σε ένα αναλυτικότατο και ενδελεχές ιστορικό πλαίσιο της κάθε εποχής, παρουσιάζει τη σχέση -και πως αυτή αλληλεπίδρασε με την πολιτική και την ιστορική πορεία της χώρας - οκτώ, από τα πιο επιδραστικά ζευγάρια της Ιστορίας της Ελλάδας -από το 1821 ως τη δικτατορία του 1967.
Επιλέγουμε -με βάση τα στοιχεία του βιβλίου της-να παρουσιάσουμε ποιες γυναίκες πρωταγωνίστησαν στη ζωή δύο σημαντικότατων προσωπικοτήτων της πολιτικής σκηνής της Ελλάδας : του Γεωργίου Παπανδρέου και του Ελευθερίου Βενιζέλου.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ (1888-1968) : η οικογένεια του Γεωργίου Παπανδρέου καταγόταν από ένα χαμένο στο χάρτη ορεινό χωριό της Αχαΐας : το Καλέντζι, σαράντα εννέα χιλιόμετρα από την Πάτρα. Ο πατέρας του- που λεγόταν Αντρέας Σταυρόπουλος - ήταν παπάς. Το επίθετο Παπανδρέου το έλαβε αργότερα η οικογένεια λόγω της ιδιότητας αυτής του πατέρα. Είχε δύο αδέλφια : τη Μαγδαληνή, τον Νίκο και μετά γεννήθηκε αυτός στις 13 Φεβρουαρίου 1888, αλλά άτυχος πολύ, καθώς η μάνα του πέθανε πέντε μήνες μετά τη γέννησή του.
Όμως παρόλες τις σοβαρές οικογενειακές αντιξοότητες, ο Γιώργης-που έπιανε τα γράμματα στον αέρα- κατορθώνει σε ηλικία μόνο δεκαεπτά χρονών να εγγραφεί στη Νομική Σχολή Αθηνών.
Εκεί στην Αθήνα -στη διάρκεια των σπουδών του- γνωρίζει ένα ξεχωριστό κορίτσι, ένα χρόνο μεγαλύτερό του -που σπούδαζε στη Φιλοσοφική -μια εποχή, που δεν επέτρεπε στα κορίτσια τίποτα άλλο παρά τα οικιακά και τα καλλυντικά.
Το κορίτσι αυτό είναι η Σοφία Μινέικο, κόρη του Ζίγκμουντ Μινέικο, εξόριστου Πολωνού αριστοκράτη, μεγαλοκτηματία, που εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και έγινε μηχανικός έργων. Παρά τις χίλιες- μύριες δυσκολίες και τις σοβαρότατες αντιρρήσεις του πατέρα της Σοφίας -λόγω της ταπεινής καταγωγής και της φτώχειας του γαμπρού- την παντρεύεται τελικά τον Απρίλιο του 1913. Έχοντας ήδη αρχίσει την πολιτική του αναρρίχηση και ενώ τελεί χρέη Γενικού Διοικητή Αιγαίου, με έδρα τη μυροβόλο Χίο, η Σοφία - μετά μία αποβολή- φέρνει στον κόσμο στις 5 Φεβρουαρίου του 1919 τον πρώτο του γιο , στον οποίο δίνει το όνομα του δικού του πατέρα: Ανδρέας.
Εκείνη την περίοδο στη Χίο, ο ίδιος - υπό την ιδιότητα του εκπροσώπου της Πολιτείας- παρευρίσκεται στην πρεμιέρα της ξακουστής ντίβας του ελληνικού θεάτρου, Κυβέλης: μια μοιραία συνάντηση με μια γυναίκα με έντονο, οξύ, διαισθητικό πολιτικό αισθητήριο, μια καταλυτική παρουσία, που σφράγισε τη μετέπειτα ζωή του και συνδιαμόρφωνε αθόρυβα και πολιτικές του επιλογές.
Από τη στιγμή εκείνη αρχίζει μια θυελλώδης ερωτική σχέση, αν και η Κυβέλη έχει ήδη δύο γάμους στο ενεργητικό της και τρία παιδιά. Η Σοφία παρακολουθούσε το ειδύλλιο αυτό να ανθεί και να εξελίσσεται, επιλέγοντας μία στάση σιωπής και εγκαρτέρησης, που έκρυβε όμως ανείπωτη θλίψη.
Και τότε το 1927 η Κυβέλη ανακοινώνει στον Παπανδρέου ότι είναι έγκυος και θέλει να κρατήσει το παιδί. Ο Παπανδρέου ζητάει διαζύγιο από τη Σοφία, αλλά επειδή το διαζύγιο αργεί, οι δύο εραστές φεύγουν για την Ελβετία, όπου γεννιέται ο Γιώργος Παπανδρέου τζούνιορ, ο δεύτερος γιος του.
Ο γάμος Παπανδρέου-Κυβέλης έγινε αργότερα, αλλά υπήρξε ένας γάμος νεφελώδης -λόγω κυρίως των σοβαρότατων προβλημάτων υγείας του παιδιού τους - και από το τέλος του εμφυλίου και μετά, οι δύο σύζυγοι, που ήταν ήδη αποξενωμένοι, απομακρύνονται εντελώς ο ένας από τον άλλον. Το 1951 θεωρείται η χρονιά του οριστικού χωρισμού τους, αλλά διαζύγιο δεν πήραν ποτέ.
Ο Παπανδρέου αφήνει την τελευταία πνοή του τη νύχτα της 1ης Νοεμβρίου του 1968 στην εντατική του Ευαγγελισμού. Η Σοφία Μινέικο -η πρώτη του αγάπη-συγκλονίζεται όταν το μαθαίνει. Μέσα της η φλόγα αγάπης για αυτόν ήταν άσβεστη σε όλη τη διάρκεια της ζωής της, όσο παλαβό κι αν φαίνεται αυτό σήμερα. Σαν αιώνια Πηνελόπη περίμενε την επιστροφή του μέχρι το τέλος της ζωής της. Ο Ανδρέας Παπανδρέου δε συγχώρεσε ποτέ τον πατέρα του για την πίκρα που της έδωσε και σε όποιο μέρος της γης και αν ζούσε και μετακινιόταν η μητέρα του ήταν μόνιμα μαζί του, μέχρι το τέλος της ζωής της.
Η Κυβέλη πέθανε το 1977 από εγκεφαλικό και στις 27 Αυγούστου του 1981 την ακολούθησε και η Σοφία Μινέικο.
ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ (1864-1936) : O Λευτέρης ήταν το πέμπτο στη σειρά παιδί της Στυλιανής και του Κυριάκου Βενιζέλου -ενός αρκετά εύπορου εμπόρου υαλικών και καλού πατριώτη της Κρήτης.
Έχοντας πάρει το πτυχίο της Νομικής ο Βενιζέλος το 1887 και ενώ ασκεί τη δικηγορία στην Κρήτη και αρχίσει να σαγηνεύεται από την πολιτική, συναντάει το 1888 μία χαριτωμένη δεκαεπτάχρονη: τη Μαρία Ελευθερίου-Κατελούζου, κόρη ενός πλούσιου λαδέμπορου- ένα μορφωμένο κορίτσι της εποχής, με πολύ προχωρημένες απόψεις- και την ερωτεύεται.
Την παντρεύεται τον Δεκέμβριο του 1891, με σχετική λαμπρότητα, δεδομένου ότι τότε ήταν ήδη και πολιτευτής. Η Μαρία του χαρίζει γρήγορα δύο αγόρια: πρώτα τον Κυριάκο το 1892 και ύστερα από δύο χρόνια τον Σοφοκλή.
Δυστυχέστατα όμως, οκτώ μέρες μετά τη γέννηση του Σοφοκλή, η Μαρία αρρωσταίνει και πεθαίνει από επιλόχειο πυρετό, ύστερα από τυχαία μόλυνση.
Ήταν ο μαύρος Νοέμβριος του 1894. Εκείνη ήταν μόλις είκοσι τεσσάρων χρονών κορίτσι και εκείνος τριάντα. Τη γυναίκα του αυτή που αδικοχάθηκε δεν τη λησμόνησε ποτέ του και δεν υπήρξε ούτε μία φορά που να πάτησε το πόδι του στο χωριό του , τη Χαλέπα και να μην της έκανε μνημόσυνο.
Δύο δεκαετίες αργότερα, στο Λονδίνο, τον καιρό της Συνδιάσκεψης μετά τον Α΄Βαλκανικό Πόλεμο (1912) συναντάει τη γυναίκα, που σημάδευσε το δεύτερο μισό της ζωής του: την ελληνολονδρέζα, εντελώς ανεξάρτητη και κοσμική πλουσιοκόρη : Έλενα Σκυλίτση. Ήταν μία γυναίκα, με την οποία ο Βενιζέλος-λόγω διαφορετικής ιδιοσυγκρασίας και κοινωνικού και οικονομικού status -δεν είχε συναισθηματική ταύτιση, αλλά ήταν μια γυναίκα φοβερά χρήσιμη στην εθνική του αποστολή: γνώριζε τον ανθό της διεθνούς οικονομίας και πολιτικής. Η Έλενα βάλθηκε να συστήνει τον λαμπρό Έλληνα πολιτικό στους ισχυρούς φίλους της. Έγινε το δεξί του χέρι, ένα χέρι με τεράστια κοινωνική επιρροή και πολύ χρήμα. Το κυριότερο : τον έφερε σε επαφή με τον Βρετανό υπουργό Οικονομικών και μετέπειτα πρωθυπουργό : Ντέιβιντ Λόυντ Τζόρτζ, τον άνθρωπο που έπαιξε τεράστιο ρόλο στη μοίρα της Ελλάδας.
Την παντρεύεται -μετά την ήττα του στις εκλογές του 1920- στις 15 Σεπτεμβρίου του 1921, στην έδρα της νύφης, στο Λονδίνο. Αυτός ήταν πενήντα επτά χρονών και αυτή σαράντα επτά. Έζησαν μία έντονα ταραχώδη κοινή ζωή, σημαδεμένη από τις πολιτικές επιλογές και την πολιτική πορεία του Βενιζέλου.
Η Έλενα έκανε σημαντικότατες δωρεές και ευεργετήματα για την Ελλάδα : το Μαιευτήριο Μαρίκα Ηλιάδη (στενότατη θανούσα φίλη της Έλενας) -γνωστό ως Μαιευτήριο της Έλενας- ένα ωραιότατο Σχολείο για τα προσφυγόπουλα της Καισαριανής, παιδικές εξοχές στους Αγίους Αποστόλους Χανίων και πλήθος άλλων παροχών για την ενίσχυση της υγείας, της παιδείας και των εθνικών υποδομών.
Στις 18 Μαρτίου του 1936 ο Βενιζέλος πεθαίνει στο Παρίσι από ένα μοιραίο εγκεφαλικό, σε ηλικία εβδομήντα δύο χρονών και η σορός του μεταφέρεται για ενταφιασμό στα Χανιά, που τόσο αγάπησε.
Η Έλενα έζησε άλλα είκοσι τρία χρόνια στο Παρίσι και στο διάστημα αυτό έγραψε την αυτοβιογραφία της, με τον εύγλωττο τίτλο: « Στη σκιά του Βενιζέλου». Και οι δύο συναντήθηκαν εντονότατα με την Ιστορία, αλλά στην πραγματικότητα, ο γάμος τους ήταν περισσότερο μια συνειδητή επιλογή συντροφικότητας, βασισμένη στον ορθολογισμό και στην στήριξη των πολιτικών στόχων του Βενιζέλου, παρά μια στέρεη, αισθηματική σχέση.
Ανεξάρτητα από τον επιδραστικό ρόλο των γυναικών στη ζωή ενός πολιτικού ηγέτη, αποδεικνύεται, τελικά, ότι η πολιτική του διορατικότητα, η ευρηματικότητά του, η οξυδέρκειά του στην αποκωδικοποίηση σύνθετων κρατικών κρίσεων δεν εγγυώνται και την προσωπική του ολοκλήρωση.
Η σπάνια ικανότητα να καθοδηγείς έναν ολόκληρο λαό μοιάζει ανίσχυρη μπροστά στην πρόκληση να κυβερνήσεις τα του οίκου σου και να γαληνεύσεις τα μυστήρια της ίδιας σου της ψυχής, κατακτώντας την απόλυτη ευτυχία.
