Κυριακή, 25 Φεβρουαρίου 2024, 5:06:39 μμ
Σάββατο, 26 Ιουνίου 2021 20:26

«Κιλκισίτιδα»

Του Θανάση Βαφειάδη.

Μέχρι την ένδοξη μάχη του Κιλκίς το όνομα αυτής της πόλης ηχούσε ανόσιο και βδελυρό στους κατοίκους της Παλαιάς Ελλάδος. Το «Κιλκίσιον» ήταν «η φωλεά όλων των κακοποιών στοιχείων», η εν «Μακεδονία ακρόπολις του τρομοκρατούντος βουλγαρισμού», το μέρος όπου «τα λυμαινόμενα την Μακεδονίαν στίφη των κομιτατζήδων είχον πήξει τάς φωλέας των».

Δεν ήταν λίγοι αυτοί που εκτιμούσαν ότι αυτή η πολίχνη έπρεπε να εξαφανισθεί από προσώπου γης. Ένας από αυτούς ο Αλέξανδρος Ξανθόπουλος, ιδρυτής του «Μακεδονικού Συνδέσμου» στην Καβάλα, έγραφε σε έκθεση προς τον υπουργό εξωτερικών το Μάιο του 1905: «Εάν δεν δυνηθώμεν να υπερισχύσωμεν του Κιλκισίου δια της προσηλυτιστικής ημών εργασίας επιβάλλεται υμίν η δι’ οιωνδήποτε μέσων διαγραφή αυτού εκ του χάρτου».
Το Κιλκίς όμως όχι μόνο δεν εξαφανίστηκε από τον χάρτη, αντίθετα συμπεριλήφθηκε στους χάρτες πλήθους ελληνικών πόλεων, που έδωσαν αυτό το όνομα σε δρόμους τους για να τιμήσουν τα «καθηγιασμένα» από ελληνικό αίμα χώματά του Κιλκίς. Πολλές από τις πόλεις αυτές, όπως το Ναύπλιο, η Πάτρα, η Καλαμάτα, ήταν έδρες συνταγμάτων που πολέμησαν στην πολύνεκρη μάχη του Κιλκίς. Άλλες πόλεις, όπως η Άρτα που έδωσε το όνομα Κιλκίς σε μια από τις επτά πλατείες της, επέλεξαν να ονοματοδοτήσουν έτσι τους δημόσιους χώρους τους.
Αλλά και στα ιδιωτικά κτήρια το όνομα του Κιλκίς, ζωγραφισμένο σε τοίχους ή σε ταμπέλες αναρτημένες στα υπέρθυρα καταστημάτων, καλούνταν όχι μόνο να ενημερώσει τους περαστικούς για τον τίτλο της επιχείρησης αλλά και αναδείξει την φιλοπατρία του ιδιοκτήτη της. Έτσι το πιο λαμπρό όνομα της σύγχρονης ιστορίας γραφόταν ως προμετωπίδα σε κάθε είδους καταστήματα εστίασης και ψυχαγωγίας, από τα εστιατόρια και τις ταβέρνες μέχρι τα ζαχαροπλαστεία και τα καφενεία. Ακόμη και τα ξενοδοχεία που συνήθως επέλεγαν ξένες ονομασίες για να υποδηλώσουν την πολυτελή παροχή υπηρεσιών άρχισαν να επιλέγουν ως όνομα το Κιλκίς. Δεν ήταν σπάνιες οι περιπτώσεις που η ανορθογραφία του επιγραφοποιού προκαλούσε από ιλαρότητα έως γέλωτα μέχρι δακρύων: «Όσοι θέλουν να μάθουν πως γράφεται το ένδοξον Κιλκίς ας περάσουν από ένα δρομάκον των Πετραλώνων όπου θα ιδούν μίαν επιγραφήν εις μίαν ταβερνούλαν «Οινοπολλίο το Κηλλκείς» (ΣΚΡΙΠ 23-7-1913).
Το Κιλκίς ήταν πλέον του συρμού και το όνομά του μπορούσε να κοσμήσει το κάθε τι, από θωρηκτά μέχρι παγωτά. Η φρενίτιδα που είχε καταλάβει τον κόσμο με το Κιλκίς έφθανε στο αποκορύφωμά της με την απόδοση του ονόματος ακόμη και σε νήπια που επρόκειτο να βαπτισθούν: «Κάποιος πρώην καθηγητής των ελληνικών και ήδη γερουσιαστής αναψυκτικού κέντρου ήκουσε προχθές υπό φίλου του τέως επιστράτου ότι ούτος επ’ ευκαιρία της επετείου της τριημέρου μάχης του Κιλκίς σκέπτεται να δώση το όνομα «Κιλκίς» εις το θυγάτριον του αδελφού του, το οποίον θα εβάπτιζε την επομένην μεταβαίνων εις την ιδιαιτέραν του πατρίδα. Και ο πρώην καθηγητής μειδιάσας από πατριωτικήν χαράν, επεδοκίμασε δια κατανεύσεως της κεφαλής, λέγων συγχρόνως με φωνήν μελιστάλακτον «Κιλκίς, Κιλκίδος, λέγω» (ΣΚΡΙΠ 21-6-1914).
Η λάμψη του Κιλκίς διήρκεσε λίγο. Έμοιαζε με τη λάμψη των διαττόντων αστέρων που εμφανίζονται ξαφνικά, φωτοβολούν στο στερέωμα κατά την αστραπιαία πορεία τους και εξαφανίζονται μετά από λίγο. Την εντυπωσιακή είσοδο του Κιλκίς στο προσκήνιο της ιστορίας ακολούθησε η διακριτική απόσυρση. Οι αναφορές σε αυτό το όνομα άρχισαν να σπανίζουν σε τέτοιο βαθμό ώστε να υπάρχουν στα επόμενα χρόνια εφημερίδες που να μην αφιερώνουν έστω και μια γραμμή για την επέτειο της άλωσής του.
(Από το βιβλίο του Θανάση Βαφειάδη: ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ 1913-1940).