Κατά τη διάρκεια της φυσιολογική κύησης δεν δημιουργούνται ιδιαίτερα προβλήματα. Αντίθετα κατά τη διάρκεια κύησης σε γυναίκες με ασθματικές κρίσεις αλλάζουν οι ισορροπίες στη λειτουργία των πνευμόνων με κινδύνους απρόβλεπτους.
Είναι γεγονός ότι κατά τους τελευταίους μήνες παρατηρείται κάποιου βαθμού δύσπνοια (δυσκολία στην αναπνοή) που θα λέγαμε ότι είναι φυσιολογική από τη διογκωμένη κοιλιά και μεταβολή της «μηχανικής» του πνεύμονα.
Ωστόσο η δύσπνοια μπορεί να οφείλεται σε άλλα νοσήματα και ένα από αυτά είναι το βρογχικό άσθμα και η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια.
Τι συμβαίνει με ουσίες που παράγονται σε αυξημένες τιμές και μπορεί να είναι αιτίες πρόκλησης άσθματος
Προγεστερόνη
Τα επίπεδα της ορμόνης αυτής αυξάνονται στην κύηση και ιδιαίτερα μετά την 6η εβδομάδα της κύησης. Η ορμόνη αυτή αυξάνει την ευαισθησία των κέντρων αναπνοής και προκαλεί αύξηση του αριθμού των αναπνοών. Δεν γνωρίζουμε την επίδραση στους βρόγχους.
Οιστρογόνα
Αυξάνονται οι τιμές αυτών κατά τη διάρκεια της κύησης. Η επίδρασή τους στο αναπνευστικό σύστημα ασαφής.
Κορτικοειδή
Τα επίπεδα της κορτιζόνης αυξάνονται κατά τη διάρκεια της κύησης 2-3 φορές παραπάνω από τις φυσιολογικές τιμές. Η αύξηση θεωρείται ευεργετική στο άσθμα, ιδιαίτερα στο κορτικοεξαρτώμενο άσθμα (όπου αναγκαία είναι η συνεχής χορήγηση κορτιζόνης) μιας και μειώνονται οι ανάγκες για κορτιζόνη, δηλαδή μπορεί να ελαττωθεί η χορήγηση κορτιζόνης.
Προσταγλανδίνες
Γενικά οι προσταγλανδίνες αυξάνονται στην κύηση. Υπάρχουν προσταγλανδίνες που προκαλούν βρογχοδιαστολή και προσταγλανδίνες που προκαλούν βρογχόσπασμο. Κατά τη διάρκεια του τοκετού μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση των προσταγλανδινών που προκαλούν «βρογχόσπασμο» και να παρατηρηθεί κρίση άσθματος.
Πόσο τα άσθμα επηρεάζει την κύηση;
Από πολλές ερευνητικές εργασίες διαπιστώθηκε βελτίωση του άσθματος σε ποσοστό 40% και πιθανώς να οφείλεται στην αυξημένη παραγωγή προγεστερόνης και κορτιζόνης. Ποσοστό 20% παρουσιάζει επιδείνωση, άλλοτε άλλου βαθμού (από μικρή έως σοβαρή), και ποσοστό 40% δεν εμφανίζει καμία αλλαγή.
Από μελέτες διαπιστώθηκε ότι στις γυναίκες με άσθμα παρουσιάζεται μεγαλύτερο ποσοστό εμφάνισης προώρων τοκετών και νεογνά χαμηλού βάρους σε σχέση με τις υγιείς γυναίκες. Επίσης, οι γυναίκες με άσθμα παρουσιάζουν συχνότερα προεκλαμψία, πρόδρομο πλακούντα και συχνότερες οι καισαρικές τομές, καθώς και μεγαλύτερος χρόνος νοσηλείας.
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο κίνδυνος εμφάνισης όλων των παραπάνω δεν είναι στατιστικά σημαντικός όταν οι μέλλουσες μητέρες λαμβάνουν την κατάλληλη θεραπεία κατά τη διάρκεια της κύησης.
Η αντιμετώπιση του άσθματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης
Καταρχήν στόχος της θεραπείας είναι μητέρα και νεογνό να έχουν ελάχιστες ή καθόλου ανεπιθύμητες ενέργειες από τη θεραπεία του άσθματος.
Ποια είναι όμως η κατάλληλη θεραπεία του άσθματος για την περίοδο της κύησης ώστε η ασθένεια να ελέγχεται ικανοποιητικά χωρίς τον κίνδυνο των ανεπιθύμητων ενεργειών; Σύμφωνα με την ταξινόμηση Α, Β, C και Χ της επιτροπής ελέγχου τροφών και φαρμάκων των ΗΠΑ, κανένα φάρμακο δεν υπάγεται στην κατηγορία Α. Όμως, υπάρχουν πολλές αποδείξεις για την ασφάλεια των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται.
Οι Β2-Διεγέρτες
Θεωρούνται ασφαλείς και χορηγούνται συμπτωματικά.
Οι Β2-Διεγέρτες μακράς δράσης και βρωμιούχο ιμπρατρόπιο
Συνιστώνται όταν είναι ανάγκη συστηματικής χορήγησης βρογχοδιασταλτικών φαρμάκων.
Η Θεοφυλλίνη
Δεν υπάρχουν ομοφωνίες για την απόλυτα ασφαλή χορήγησή της. Υπάρχουν αρκετές ανεπιθύμητες ενέργειες από την χρήση αυτών, όπως γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, πρόωροι τοκετοί, προεκλαμψία.
Οι Ανταγωνιστές Λευκοτριενών
Δεν συνιστώνται. Δεν έχει μέχρι σήμερα ακόμη διασφαλισθεί η ασφαλής χρήση τους.
Τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια.
Η κορτιζόνη από το στόμα
Τα κορτικοστεροειδή, είτε από το στόμα, είτε εισπνεόμενα χορηγούνται στην κύηση για τη θεραπεία του άσθματος. Στις ανεπιθύμητες ενέργειες των κορτικοστεροειδών από το στόμα που αφορούν τη μητέρα περιλαμβάνονται ο αυξημένος κίνδυνος λοιμώξεων, η υπέρταση και η εμφάνιση σακχαρώδους διαβήτη. Σπάνια αναφέρθηκε ως ανεπιθύμητη δράση των κορτικοστεροειδών το λαγώχειλο όταν χρησιμοποιούνται από το στόμα για μεγάλο διάστημα.
Το άσθμα στην κύηση είναι μια ασθένεια που ελέγχεται αποτελεσματικά με τη σύγχρονη θεραπεία. Δεν πρέπει η πάσχουσα από άσθμα κυοφορούσα να έχει φόβους και ενδοιασμούς για την πορεία της κύησης. Εξάλλου κατά τη διάρκεια της κύησης, όπως ανέφερα, περίπου το 40% των γυναικών με άσθμα παρουσιάζει βελτίωση των συμπτωμάτων.
Κλείνοντας αυτό το άρθρο θα ήθελα να τονίσω ότι το άσθμα στην κύηση θα αντιμετωπισθεί όπως των άλλων ατόμων με άσθμα. Ασφαλώς η ιατρική παρακολούθηση είναι αναγκαία.
