Κύριε Διεθυντά,
Η καμπάνα που χτυπάει στο θάνατο ενός ανθρώπου, λέει ο λαός μας, χτυπάει για όλους μας. Με την έννοια αυτή δεν είναι κατ’ ανάγκη κακό, αντίθετα θα λέγαμε είναι καλό, να συνοδεύουμε με δύο καλά λόγια, ένα κερί και ένα δάκρυ για κάθε φίλο, γείτονα ή συμπολίτη που απαλλάσσεται, για οποιοδήποτε λόγο, από τα δεινά του βίου μας. Αυτό αρκεί να γίνεται με οικονομία. Διάβασα στο φύλλο της 19-11-2014 της εφημερίδας σας την ομιλία του Θεόδωρου Παυλίδη στο μνημόσυνο της ΕΑΕΑ. Περίμενα να βγω σοφότερος, κάτι να κερδίσω. Πλην φευ! Πρέπει να πως υπολήπτομαι τον ομιλητή ως ένα πολυγραφότατο συντοπίτη, ιστορικό συγγραφέα, αναλυτή και μελετητή του ελληνισμού της Ανατολής. Και να προσθέσω πως θέλγομαι που με τιμά με την φιλία του. Θα ήθελα ο φίλος μας να «τοποθετηθεί» ως ιστορικός. Αυτός, όμως, μας μίλησε ως πολιτικός.
Είναι γνωστό σε όλους μας πλέον ότι η δεκαετία του ’40 στάζει αίμα!... Την τετράχρονη φασιστική κατοχή ακολούθησε ο αδελφοκτόνος εμφύλιος με τις τραγικές του συνέπειες. Τα κόμματα, δυστυχώς, δεν δείχνουν να βάζουν μυαλό. Και οι πολιτικοί μας, ευχάριστα συμμετέχουν, επιλεκτικά φυσικά, σε διχαστικές εκδηλώσεις που αναμοχλεύουν τα ανθρώπινα πάθη. Γιατί πάνω από κάθε τάφο βλέπουν κι ένα σταυρό! Μια ψήφο. Έτσι, τους βλέπουμε άλλους να τρέχουν στο Γράμμο, άλλους στο Μελιγαλά και άλλους στο Νέο Αγιονέρι. Ο ιστορικός όμως, οφείλει βέβαια, να ιστορεί, αλλά πρέπει και να νουθετεί και να διδάσκει. Υπάρχει στ’ αλήθεια συμπολίτης μας που να θερμαίνεται όταν ακούει ή διαβάζει: «…όταν τα πεζοδρόμια της πόλης ήτανε ακόμη κόκκινα από το αίμα των δεξιών θυμάτων και οι μανάδες κλαίγανε βουβά…» . Και τι κερδίζουν οι νέοι μας, κυρίως από τέτοιες αναφορές;
- Εμείς βέβαια, δεν είμαστε ιστορικοί. Ζήσαμε όμως
τον εμφύλιο και δεν επιθυμούμε να αναφερθούμε, τόσα χρόνια μετά, σε γεγονότα της περιόδου εκείνης. Προτιμούμε την λήθη και την εθνική ομοψυχία. Και θα προσθέσουμε λίγες γραμμές που ίσως συναντούν κάποιες σκέψεις του Θεόδωρου Παυλίδη. Θα πούμε και μεις ότι στη μεταπολεμική πολιτική μας ζωή κυρίαρχος ήταν ο ρόλος του ΕΑΜ που ιδρύθηκε στην κατοχή, τον Σεπτέμβριο του 1941 με πρωτοβουλία του ΚΚΕ, σαν συνασπισμός κομμάτων (Το αγροτικό του Γαβριηλίδη, το Σοσιαλιστικό του Σβώλου, το επίσης Σοσιαλιστικό του Πασσαλίδη, η Ένωση Λαϊκής Δημοκρατίας του Τσιριμώκου, το Ριζοσπαστικό του Μιχαήλ Κύρκου και το κόμμα των Αριστερών Φιλελευθέρων του στρατηγού Νεόκοσμου Γρηγοριάδη – ίσως ξεχάσαμε και κάποιο άλλο). Το Κουκουέ ζήτησε τότε από τον Γεώργιο Παπανδρέου να πάρει μέρος στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο του ΕΑΜ. «Θα είσαι η κεφαλή!» του είπαν. Αλλά ο Γέρος αρνήθηκε λέγοντας: «Θα με τιμούσε να είμαι η κεφαλή αλλά νομίζω, πως με θέλετε για …περικεφαλαία!». Είχε πάντα τον ηγεμονισμό του το ΚΚΕ. Κι έμεινε η «κεφαλή» στο ΕΑΜ. Έτσι, όμως, ακολούθησε και η τραγωδία. Γιατί στην κεφαλή δεν υπήρχε… εγκέφαλος, για μια σωστή απόφαση. Μόνο ένας άνθρωπος μπορούσε ν’ αλλάξει τη φορά των πραγμάτων (τον ρουν της ιστορίας – που λέγαμε). Ήταν ο Γεν. Γραμματέας του ΕΑΜ, ο Δημήτρης Γληνός ένας συγγραφέας πολιτικός, ένας γεννημένος ηγέτης. Κι εδώ η ατυχία. Μπήκε στην κλινική για μια εγχείριση και έσβησε στα 61 του χρόνια. Και απέμειναν στην ηγεσία του ο Σιάντος με την παρέα του, που προχώρησαν και στα Δεκεμβριανά του ’44 ρίχνοντας τον εφεδρικό ΕΛΑΣ εναντίον των Άγγλων, την ώρα που Άγγλοι, Αμερικανοί και Σοβιετικοί πολεμούσαν ακόμα στο Ανατολικό και Δυτικό Μέτωπο για να εξοντώσουν το φασιστικό τέρας στη φωλιά του. Τόσο ήταν το μυαλό τους. Κι αυτό το παραδέχτηκε και η Αλέκα Παπαρήγα, σε μια ομιλία της, Είπε: «Το 1944 δεν βρεθήκαμε στο ύψος των περιστάσεων!». Και τι άλλο να προσθέσει; Να μιλήσει για την Καζέρτα και τον Λίβανο και τον Δεκέμβρη; Τα είπε όλα σε μια φράση.
-Παραθέσαμε κάποιες σκέψεις μας που ίσως δώσουν κάποια απάντηση στα ερωτήματα του φίλου Θεόδωρου, που ψάχνει και διερωτάται γιατί δεν τηρήθηκαν οι συμφωνίες της Καζέρτας και του Λιβάνου. Και να του θυμίσουμε πως στον ΕΛΑΣ ήταν και ο μικρότερος αδελφός του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο Γραμμένος. Στον ΕΛΑΣ και ο «δεξιός» στρατηγός Δημάρατος (έγινε και υφυπουργός Αμύνης στον Συναγερμό του Παπάγου).
Στο ΕΑΜ ο πατέρας του Σημίτη. Στην ΕΠΟΝ ο πρόεδρος Κάρολος Παπούλιας. Τι τα ψάχνουμε τώρα εβδομήντα χρόνια μετά; Και σε τι βοηθάμε όταν ξύνουμε πληγές; Σήμερα ο τόπος χρειάζεται γαλήνη και εθνική συνεννόηση. Γιατί τα σύννεφα πυκνώνουν απειλητικά πάνω από τον ουρανό της πατρίδας μας. Είδαμε και πάθαμε να γλιτώσουμε από τα πράσινα και γαλάζια καφενεία που σκόπιμα κάποιοι συντηρούσαν. Γιατί τους βόλευε. Έφερνε ψήφους! Πρέπει τώρα όλοι εμείς στις μικρές κοινωνίες που ζούμε, δάσκαλοι, καθηγητές, ο τύπος, οι ιστορικοί μας να βγούνε μπροστά, πιο μπροστά από τα κόμματα και να στήσουν ανάχωμα σε γιορτές διχαστικές και αναφορές που μολύνουν το ήρεμο πολιτικό κλίμα που τόσο ανάγκη, σήμερα ιδιαίτερα, έχουμε. Να σταματήσει η ανέγερση μνημείων που δηλητηριάζουν τις ανθρώπινες σχέσεις. Η Βουλή των Ελλήνων ομόφωνα αποφάσισε την αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης. Και να μείνουμε εκεί.
Γιατί πρέπει να πούμε πως το παρακάνουμε. Στα Αμάραντα, μας λένε, κάποιος έβγαλε στην αυλή του την προτομή του…Στάλιν! Ας σοβαρευθούμε. Και θα προτείνουμε σήμερα, ως μια αρχή η προτομή που στήθηκε πιο πάνω από το κεντρικό ξενοδοχείο της πόλης μας, με την ευκαιρία της ανάπλασης της περιοχής να αποσυρθεί. Δεν κομίζει και δεν προσφέρει τίποτα.
Τέλος για να χαλαρώσουμε λίγο να θυμηθούμε και τον αφορισμό του Πωλ Νόρ (Νίκος Νικολαϊδης ποιητής, συγγραφέας και επιθεωρησιογράφος) που προσφυώς δήλωσε: «Ο εμφύλιος έγινε ανάμεσα στους Έλληνες και τους Άγγλους!...



