Συχνότεροι των ιών που προκαλούν τις οξείες λοιμώξεις του αναπνευστικού κατά σειρά είναι (Πίνακας 1):
• Ρινοϊοί
• Ιός Α της γρίπης
• Ιός Β της γρίπης
• Ιός Γ της γρίπης
• Κορονοϊοί
• Αδενοϊοί
• Ιός της παραϊνφλουέντζας
• Οι ιοί Κοξάκοι Α και Β
• Συγκυτιακός ιός
• Ιός της λοιμώδους μονοπυρήνωσης
Η κλινική εικόνα, δηλαδή τα συμπτώματα και οι γενικές εκδηλώσεις ποικίλουν από άτομο σε άτομο. Εξαρτάται από το στέλεχος το υπεύθυνο, από προϋπάρχοντα νοσήματα που επιβαρύνουν τη συμπτωματολογία.
Είναι τα συχνότερα αίτια απώλειας εργατοωρών, αλλά και μαθητικών ωρών. Έχουν σημαντικό έως τεράστιο κόστος, αφού για τη θεραπεία αυτών γίνεται κατάχρηση των αντιβιοτικών.
Κρυολόγημα (απλό)
Οι ρινοϊοί αποτελούν τη συνηθέστερη αιτία της νόσου. Ο κόσμος συχνά νομίζει ότι έχει γρίπη, ενώ στην πραγματικότητα δεν πάσχει παρά από ένα απλό κρυολόγημα. Τα συμπτώματα εστιάζονται στην ανώτερη αναπνευστική οδό με προέχοντα συμπτώματα τον πονόλαιμο, κεφαλόπονο και το συνάχι. Η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι 3-5 ημέρες. Παράταση συμπτωμάτων πάνω από 8-10 ημέρες υποδηλώνει παραρρινοκολπίτιδα (ιγμορίτιδα).
Η θεραπεία περιλαμβάνει αναλγητικά ανακουφιστικά (αποσυμφορητικά σπρέι της μύτης). Αντιβιοτικά δίνονται μόνο σε επιπλοκές και επιλοιμώξεις.
Χρήσιμα “γιατρικά”
• Να πίνετε ζεστά υγρά
• Να καταπραΰνετε τη ρινική συμφόρηση
• Να “μαλακώνετε” τον λαιμό
• Να αναπληρώνετε τα υγρά που χάσατε με τον ιδρώτα
Η γρίπη
Υπάρχουν τρία κύρια στελέχη του ιού που την προκαλούν, τα Α, Β, και Γ. Η γρίπη που οφείλεται στον ιό τύπου Α είναι η πιο συχνή και η πιο σοβαρή και προκαλεί όλα τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της νόσου (πίνακας 2).
Πιν. 2. Συμπτώματα της γρίπης
Πυρετός
Ρίγη
Πονόλαιμος
Ξηρός βήχας
Μυϊκοί πόνοι
Κόπωση
Ανορεξία
Αυτή που οφείλεται στον ιό τύπου Β έχει παρόμοια, αλλά λιγότερο έντονα συμπτώματα, ενώ αυτή που οφείλεται στον ιό τύπου Γ είναι ακόμη ηπιότερη η συμπτωματολογία και θυμίζει περισσότερο κοινό κρυολόγημα.
Η κλινική εικόνα εκδηλώνεται κυρίως με υψηλό πυρετό, ρίγη, μυαλγίες, κεφαλαλγία και ξηρό επώδυνο βήχα, χαρακτηριστικό της νόσου.
Η θεραπεία αφορά την ανακούφιση του ασθενή από τα συμπτώματα (αντιπυρετικά, αναλγητικά).
Αντιβιοτικά δεν δίδονται εκτός αν υπάρχουν μικροβιακές επιπλοκές
Οξεία φαρυγγίτιδα και αμυγδαλίτιδα
Στην οξεία φαρυγγοαμυγδαλίτιδα εκτός από τους ιούς ενοχοποιούνται συχνά τα μικρόβια στρεπτόκοκκος Α και Β και η ναϊσέρια η γονορριακή.
Η στρεπτοκοκκική φαρυγγίτιδα και αμυγδαλίτιδα εκδηλώνονται με πυρετό, δυσκολία στην κατάποση τροφής και βραχνάδα της φωνής. Συχνά στις αμυγδαλές υπάρχουν πυώδη εξιδρώματα. Φάρμακο πρώτης επιλογής είναι η ερυθρομυκίνη.
Οξεία τραχειίτιδα και βρογχίτιδα
Τα συχνότερα αίτια είναι οι ιοί της Γρίπης και το Μυκόπλασμα της πνευμονίας (που προκαλεί κυρίως την οξεία βρογχίτιδα). Τα συμπτώματα είναι ξηρός βήχας και πόνος πίσω από το στέρνο.
Η θεραπεία περιλαμβάνει αντιβιοτικά όταν τα πτύελα είναι πυώδη. Τα συχνότερα αίτια της πυώδους βρογχίτιδας είναι ο στρεπτόκοκκος της πνευμονίας και ο αιμόφιλος της ινφλουέντζας.
Βρογχιολίτιδα
Ο όρος χρησιμοποιείται για την περιγραφή της φλεγμονής των μικρών βρόγχων και συμβαίνει σε βρέφη ηλικίας 1-24 μηνών και οφείλεται σε ιούς και ιδιαίτερα στον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό. Τα συμπτώματα είναι βήχας, δύσπνοια, συρίττουσα αναπνοή (σφύριγμα της αναπνοής), γρήγορες αναπνοές (ταχύπνοια) κα σπάνια κυάνωση. Τα οξέα συμπτώματα υποχωρούν σε 3-4 ημέρες με ανάλογη θεραπεία, αλλά ο βήχας διαρκεί εβδομάδες. Πολλές φορές είναι ανάγκη χρησιμοποίησης εισπνεόμενων βρογχοδιασταλτικών και κορτιζόνης μέσω παιδικής μάσκας.
Λοιμώξεις από ιούς κοξάκοι
Οι ιοί κοξάκοι εμφανίζουν παγκόσμια κατανομή. Παρουσιάζουν εποχιακή συνήθως περιοδικότητα κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες. Στις περισσότερες των περιπτώσεων, η λοίμωξη εκδηλώνεται ως κοινό κρυολόγημα. Σε ορισμένες περιπτώσεις προκαλεί υψηλό πυρετό, έντονο θωρακικό πόνο με την προσβολή των θωρακικών μυών.
Λοιμώδης μονοπυρήνωση
Οφείλεται στον ιό Επστάιν Μπαρ. Μπορεί να μεταδοθεί με το φίλημα και έχει χρόνο επώασης 30-50 ημέρες. Τα συχνότερα συμπτώματα είναι πυρετός, ιδρώτες, ρίγη, κεφαλόπονος, ενοχλήσεις από φάρυγγα και λάρυγγα. Αρκετά συχνά παρατηρούνται ποικίλα δερματικά εξανθήματα (κηλιδοβλατιδώδη). Αρκετά συχνά παρατηρείται διόγκωση τραχηλικών λεμφαδένων. Ακόμη παρατηρείται διόγκωση του σπλήνα και του ήπατος (συκωτιού).
Ο πυρετός μπορεί να διαρκέσει μέχρι 3-4 εβδομάδες. Δεν υπάρχει φάρμακο για τον ιό. Αν τα συμπτώματα είναι έντονα και θορυβώδη (υψηλός επιμένων πυρετός, έντονη κόπωση) τότε χορηγείται κορτιζόνη.
