Για έναν μαθητή με ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητα), το διάβασμα στο Λύκειο μπορεί να αποτελεί καθημερινή πρόκληση. Όχι επειδή δεν έχει ικανότητες, αλλά επειδή μπορεί να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί, να οργανώσει τον χρόνο του, να ξεκινήσει μια εργασία και κυρίως να παραμείνει σε αυτήν μέχρι την ολοκλήρωσή της.
Η φράση «πήγαινε να διαβάσεις» είναι συχνά πολύ γενική. Αντί για «σήμερα θα διαβάσω Ιστορία», είναι προτιμότερο να υπάρχει ένας συγκεκριμένος στόχος: «Για τα επόμενα 25 λεπτά θα διαβάσω τις σελίδες 32-35 και θα κρατήσω τα πέντε βασικά σημεία».
Μικροί στόχοι, μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα
Ο μαθητής δεν χρειάζεται απαραίτητα να περνά περισσότερες ώρες πάνω από τα βιβλία. Χρειάζεται να αξιοποιεί καλύτερα τον χρόνο συγκέντρωσής του.
Ένα απλό σύστημα είναι:
25΄ διάβασμα – 5΄ διάλειμμα, με επανάληψη του κύκλου. Για μαθητές με μεγαλύτερη δυσκολία συγκέντρωσης, μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και με 15΄ διάβασμα και 5΄ διάλειμμα.
Εξίσου σημαντικό είναι το διάβασμα να είναι ενεργητικό. Αντί να διαβάζει ξανά και ξανά την ίδια παράγραφο, μπορεί να κλείνει το βιβλίο και να προσπαθεί να εξηγήσει με δικά του λόγια όσα θυμάται. Το «μπορώ να το εξηγήσω» είναι πολύ πιο σημαντικό από το «το διάβασα».
Η δύναμη της οργάνωσης
Μια απλή λίστα μπορεί να βοηθήσει σημαντικά:
☐ Μαθηματικά – 5 ασκήσεις
☐ Φυσική – 3 σελίδες θεωρία
☐ ΑΟΘ – βασικές έννοιες
☐ Επανάληψη – 15΄
Η ύλη παύει να μοιάζει με ένα τεράστιο βουνό και μετατρέπεται σε μικρά, διαχειρίσιμα βήματα.
Και φυσικά, το κινητό καλό είναι να βρίσκεται μακριά από το γραφείο κατά τη διάρκεια της μελέτης. Δεν πρόκειται για τιμωρία, αλλά για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος που διευκολύνει τη συγκέντρωση.
Ο ρόλος των γονέων
Ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι είναι να μην μετατραπεί ο γονιός σε «επόπτη» του διαβάσματος.
Οι συνεχείς ερωτήσεις «Διάβασες;», «Πόσες σελίδες έκανες;», «Πάλι στο κινητό είσαι;» αυξάνουν συχνά την ένταση χωρίς να λύνουν το πρόβλημα.
Ο στόχος δεν είναι ο έφηβος να διαβάζει επειδή τον ελέγχει ο γονιός. Είναι να μάθει σταδιακά να οργανώνει μόνος του τον χρόνο και τη μελέτη του.
Ιδιαίτερα στη Γ΄ Λυκείου, αυτή η δεξιότητα είναι πολύ σημαντική. Η επιτυχία δεν εξαρτάται από το πόσες ώρες βρίσκεται κάποιος πάνω από ένα βιβλίο, αλλά από το πόσο αποτελεσματικά χρησιμοποιεί αυτές τις ώρες.
Δεν χρειάζεται να αλλάξουμε το παιδί. Χρειάζεται να αλλάξουμε τον τρόπο.
Ένας μαθητής με ΔΕΠΥ μπορεί να χρειάζεται μικρότερους στόχους, περισσότερα διαλείμματα, ενεργητική μελέτη και καλύτερη οργάνωση.
Αυτό δεν σημαίνει χαμηλότερες προσδοκίες. Σημαίνει διαφορετική διαδρομή προς τον ίδιο στόχο.
Και ίσως αυτό είναι το σημαντικότερο μήνυμα που πρέπει να ακούσει ένας έφηβος:
«Δεν είσαι τεμπέλης επειδή δυσκολεύεσαι να συγκεντρωθείς. Χρειάζεσαι έναν τρόπο που να ταιριάζει στον δικό σου τρόπο λειτουργίας. Και αυτόν τον τρόπο μπορείς να τον μάθεις.»
