''Eπέλεξα και παραθέτω 3 διαφορετικά αποσπάσματα, διά των οποίων, προσπαθώ να διανύσω,
***
[...] Πολλοί εξηγούν το έλλειμμα ηγεσίας στους δεσμούς χρήματος που έχει πλέον η πολιτική με το κεφάλαιο. Αυτό είναι εν μέρει αληθές, αλλά δεν είναι επαρκές. Οι πολιτικοί εκτός από λεφτά χρειάζονται και ψήφους. Θα ήταν πολύ ευχάριστο γι' αυτούς να ξοδεύουν για να έχουν την αγάπη του κόσμου. Επίσης, θα ήταν σχετικά εύκολο γι' αυτούς να κάνουν την πολιτική του Φραγκλίνου Ντελάνο Ρούσβελτ αν είχαν εθνικά σύνορα για να την επιβάλλουν. Το μεγαλύτερο πρόβλημα της πολιτικής είναι η εθνικοποίησή της. Η οικονομία, η πληροφορία, ακόμη και η εργασία παγκοσμιοποιήθηκαν, η πολιτική παραμένει σε ένα πολύ μεγάλο βαθμό εθνική. Είναι δε από τη φύση της αργή. Η δημοκρατία θέλει χρόνο για διαβούλευση, συγκρούσεις απόψεων, συμβιβασμούς. Τα κεφάλαια ταξιδεύουν με την ταχύτητα του φωτός.
[...] Τα αδιέξοδα της εθνικής πολιτικής πλέον ορατά παντού, στη ρύπανση, στο έγκλημα, στη μετανάστευση, στην οικονομία. Ειδικά σε ό,τι αφορά το τελευταίο απαιτείται μια Νέα -παγκόσμια- Συμφωνία. Υπάρχει πολύ χρήμα που διακινείται διεθνικά χωρίς να φορολογείται, υπάρχουν μαύρες τρύπες που ευφημίζονται ως φορολογικοί παράδεισοι κ.ά. που πρέπει να ρυθμιστούν. {via paschos mandravelis- Μια κρίση που αλλάζει βαθιά τον κόσμο}
***
Οι ταραχές της περασμένης εβδομάδας στη Βρετανία σήμαναν συναγερμό σε ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς οι νέοι της Βρετανίας δεν είναι οι μοναδικοί που αγανακτούν λόγω του ολοένα διευρυνόμενου χάσματος πλούσιων και φτωχών στη Γηραιά Ήπειρο. Η επόμενη εξέγερση είναι συνεπώς πιθανό να ξεσπάσει σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες το επόμενο διάστημα. {via tvxs}...
***
1) Η ΕΕ κάνε πολύ λιγότερα απ' όσα τις επιτρέπουν οι υφιστάμενοι θεσμοί και μηχανισμοί- ουδέτεροι μηχανισμοί εννοώ, όχι τα αυθαίρετα δόγματα όπως 3% έλλειμμα σε περίοδο κρίσης, όχι πληθωρισμός, η ΕΚΤ δεν δανείζει κράτη κλπ- ακριβώς γιατί η υφιστάμενη πολιτική -απολύτως αναντίστοιχη με τα τωρινά προβλήματα-ιεραρχεί χαμηλά την κοινωνία σε σχέση με τους χορηγούς της (τις ψήφους αφ' ενός τις παρακάμπτουν σε μεγάλο βαθμό μέσω του δημοκρατικού ελλείμματος της ΕΕ, και αφ' ετέρου η ιδιότητα του πολιτικού δεν συνδέεται πλέον μόνο με την δημοκρατική εκλογή αλλά συμπεριλαμβάνει και διάφορους μη εκλεγμένους με αποφασιστικούς εν τούτοις ρόλους, όπως ο Βαν Ρομπάι, ο Μπαρόζο, ο Τρισέ κλπ)
2) Είναι μύθος ότι ο θατσερισμός απελευθέρωσε κάποιες παραγωγικές δυνάμεις. Το άρθρο αυτό είναι πολύ γνωστό και βασίζεται σε στοιχεία του WTO: China registered the fastest growth in world history during the past 20 years. But even including China, the developing economies as a group have grown at half the rate they had achieved during the previous two decades.Ο David Harvey(A Brief History of Neoliberalism) αναλύει ότι ζήσαμε μια 30ετία περιφερόμενης ανάπτυξης όπου οι ρυθμοί αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ (με την Κίνα μέσα) ήταν συνεχώς πτωτικοί και στο 50% αυτών της προηγούμενης 30ετίας της σοσιαλδημοκρατίας
3) Η κρίση του 70 ήταν συνάχι μπρος στην τωρινή, αλλά όντως η διέξοδος που δόθηκε στην τότε κρίση-υπό το κράτος της κορύφωσης του ψυχρού πολέμου, που έκανε τον κόσμο πιο δεκτικό σε ανακαινισμένα ιδεολογήματα της βικτωριανής εποχής- καθόρισε σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά της τωρινής (FB-Σχόλιο του Γιώργου Γιαννόπουλου)
***
Στο άρθρο του Πάσχου περιγράφεται το πρόβλημα (Η πολιτική εξουσία παραμένει οργανωμένη σε εθνική βάση, ενώ η οικονομία οργανώνεται, πλέον, σε διεθνή βάση). Στο σχόλιο του διαδικτυακού μου φίλου Γιώργου αμφισβητείται το σύστημα (μείωση του Ακαθάριστου Παγκόσμιου Προϊόντος τα τελευταία 30 χρόνια -εδώ προσθέτουμε και την ανισομερή ανακατανομή κ συσσώρευσή του στις βιομηχανοποιημένες χώρες: Το 1/5 του παγκόσμιου πληθυσμού ελέγχει το 86% του Aκαθάριστου Παγκοσμίου προϊόντος / έκθεση ΟΗΕ, 1999), σε σύγκριση με τη «χρυσή εποχή της σοσιαλδημοκρατίας» (1945-1970). Στο δε άρθρο-ρεπορτάζ του tvxs επισημαίνεται -ο δημοσιογράφος περισσότερο εικάζει, ερμηνεύοντας την τάση, παρά χρησιμοποιεί δεδομένα- o κίνδυνος εξάπλωσης των βρετανικών ταραχών στην υπόλοιπη ευρωπαϊκή νεολαία που συνυπάρχει σε καθεστώς φτώχειας και ανεργίας.
Καταρχάς, ας ξεκαθαρίσουμε πως η παγκοσμιοποίηση σε πολιτικό επίπεδο βρίσκεται πολύ μακρύτερα των προσδοκιών μας ή -αν προτιμάτε- ο σημερινός άνθρωπος παρακολουθεί με κοντόφθαλμο βλέμμα μια τέτοια επιλογή. Eίναι επίσης ευρέως γνωστό πως οι πιθανότητες να τελεσφορήσει μια τέτοια προσπάθεια είναι οι λιγότερες. Θυμίζω, πως, τούτη η διάθεση παγκοσμιοποίησης δεν αποτελεί το πρώτο εγχείρημα της κοινωνίας της γης.
Τον 16ο-17ο αιώνα, αναδύεται στον ευρωπαϊκό κυρίως χώρο μια διεθνής αγορά όπου τα συμμετέχοντα κράτη ανταγωνίζονταν οικονομικά κατά τέτοιο τρόπο ώστε κανένα δεν κατάφερε να κυριαρχήσει πολιτικά - δεν κατάφερε δηλαδή να αντικαταστήσει τη λογική της ανοιχτής αγοράς με τη διοικητική λογική ενός γραφειοκρατικά οργανωμένου imperium.
Μια δεύτερη παγκοσμιοποίηση παρατηρείται στην περίοδο 1860-1914, μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από το άνοιγμα των διεθνών αγορών, την ελεύθερη διακίνηση των κεφαλαίων και την εποπτεία του ανοιχτού αυτού συστήματος από την ηγεμονεύουσα τότε Μ. Βρετανία. Με τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο οι ανοιχτές αγορές καταρρέουν, οι αντιμαχόμενες δυνάμεις υψώνουν τα εθνικά τείχη και ο οικονομικός προστατευτισμός κυριαρχεί στις διεθνείς συναλλαγές.
Τέλος, στο τελευταίο τέταρτο του 20ού αιώνα βλέπουμε ξανά ένα νέο, απότομο άνοιγμα των αγορών, μια πρωτοφανή κινητικότητα του κεφαλαίου και τη διαμόρφωση ενός παγκόσμιου οικονομικού χώρου υπό την εποπτεία των ΗΠΑ αυτή τη φορά. (Ν. Μουζέλης-Παγκοσμιοποίηση, μύθοι και πραγματικότητες, 2007 viatovima)
Αυτό δε συνεπάγεται πως θα πρέπει να βάλουμε φρένο στην παγκοσμιοποίηση της οικονομίας, της πληροφορίας, της εργασίας. Μπορούμε, όμως, να οργανώσουμε τις ηπείρους σε μεγάλες ενώσεις (δεν είναι απαραίτητο να φτάσουμε σε μία ηγεσία· μπορούμε να συνυπάρξουμε σε ολιγάριθμα μεγάλα ομοσπονδιακά κράτη, διατηρώντας τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, εκμεταλλευόμενοι παραγωγικά τη γεωγραφική και κοινωνική ποικιλομορφία) και να θεσπίσουμε κάποιους γενικούς οικονομικοκοινωνικούς κανόνες μεταξύ των, που θα εναρμονίζουν το παγκόσμιο εργασιακό περιβάλλον. Έτσι, δε θα μειώσουμε την κινητικότητα του κεφαλαίου ενώ παράλληλα θα αποτρέψουμε τη φυγή αυτού σε χώρες, όπου τα συνδικάτα είναι αδύναμα, η εργασία φτηνή και η κρατική προστασία των εργαζομένων ανύπαρκτη. H εποπτεία της λειτουργίας των αγορών από διεθνείς οργανισμούς και θεσμούς, θα βοηθήσει στο συντονισμό της προσπάθειας αλλά και στην ομοιογένεια της παγκόσμιας αγοράς προϊόντων και υπηρεσιών.
Αν και είναι αποδεδειγμένο πως ο δρόμος προς την παγκοσμιοποίηση διευρύνει -στο διάβα του- τις κοινωνικές ανισότητες, τα προτερήματα είναι τόσα πολλά (αύξηση του βιοτικού επιπέδου σε πολλές αναπτυσσόμενες (και άλλοτε φτωχές) χώρες, ανταγωνιστικότητα και φθηνά ποιοτικά προϊόντα, νέες συνεργασίες και συμμαχίες, αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, αποστρατικοποίηση και κοινές αμυντικές πολιτικές χωρίς τη χρήση καταστροφικών -για τη γη και τον άνθρωπο- υλών, καταπολέμηση του ρατσισμού και γενικότερα των διακρίσεων, ειρήνη!), τούτως ώστε αξίζει να προσπαθήσουμε, αφού σχεδιάσουμε το απαραίτητο κοινωνικό δίχτυ προστασίας και αναπτύξουμε ένα νέο κράτος-πρόνοιας, όχι με επετειακή μεθοδολογία και ορίζοντα μαξιλαριού αλλά με νέους όρους (κατοχυρώνοντας τις προϋποθέσεις πρόσβασης στον παραγόμενο πλούτο). Μα περισσότερο σημαντικό από τούτο, είναι η δίκαιη διανομή του παραγόμενου πλούτου. Αυτό είναι το κλειδί της επιτυχίας. Μία εκ νέου συσσώρευση πλούτου, θα οδηγήσει στη ραγδαία άνοδο του εθνικισμού, τη συμμαχία με τις φτωχές μάζες, την αδιαφορία της μεσαίας τάξης (κοινωνία των σιωπηρών) και τη συνολική κατάρρευση του εγχειρήματος με πολύ άσχημα για την ανθρωπότητα επακόλουθα.
Η δίκαιη διανομή του παραγόμενου πλούτου προϋποθέτει μια νέα παγκόσμια ισορροπία μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας . Δηλαδή το πάντρεμα της παραγωγικότητας/ανταγωνιστικότητας στον οικονομικό χώρο, της κοινωνικής συνοχής στον κοινωνικό χώρο, της πολιτισμικής αρμονίας και διαπολιτισμικής σύνθεσης στον πολιτισμικό χώρο και της δημοκρατίας στον πολιτικό χώρο.
Εν κατακλείδι, η παγκοσμιοποίηση διαφαίνεται ως η φυσιολογική εξέλιξη των πραγμάτων. Δε μπορούμε να τοποθετούμαστε υπέρ ή κατά αυτής, όπως αντίστοιχα δε μπορούμε να κάνουμε το ίδιο για την τεχνολογία. Η παγκοσμιοποίηση είναι ο ήλιος, η βροχή, ο αέρας, και, προκειμένου να αναρωτιόμαστε για τη χρησιμότητα της ύπαρξής της, θα ήτο ωφελιμότερο να την αποδεχθούμε και να την εκμεταλλευτούμε, αγωνιζόμενοι για μια δίκαιη παγκοσμιοποίηση. Ο άνθρωπος έχει την πολυτέλεια, πέρα από ύλη, να παράγει αρχές και αξίες. Και αυτές θα πρέπει να διαμοιράσουμε πρώτοι και πρώτα.