Επειδή ανήκω στους λίγους σήμερα πανεπιστημιακούς που έχω ποσοτικοποιήσει τα αποθέματα όλου του ορυκτού πλούτου μας μαζί με τις ενεργειακές πρώτες ύλες, είμαι υποχρεωμένος να παρουσιάσω τα παρακάτω δεδομένα.
Το άρθρο επισκόπησης που δημοσιοποίησα (με το συνάδερφο Φιλιππίδη) πριν επτά μήνες εδώ και στο εξωτερικό και απέστειλα σε όλα τα κόμματα, είχε ως βασικό στόχο την πρόκληση επενδυτικού ενδιαφέροντος από εταιρίες ελληνικές και ξένες, αλλά και ενημέρωσης της κοινής γνώμης. Περιλαμβάνει τα δημοσιοποιημένα στοιχεία Ελλήνων και ξένων επιστημόνων (περίπου 400 αναφορές), αλλά και εταιριών. Η επεξεργασία τους στηρίχθηκε στον Κώδικα PERC (Pan-European Reserves & Resources Reporting Committee) που αποτελεί πλέον οδηγία της ΕΕ από το 2008 σε αντικατάσταση όλων των προηγούμενων διατάξεων ή νόμων κάθε κράτους μέλους. Σύμφωνα με αυτόν με αύξηση της γεωλογικής βεβαιότητας οι Ορυκτοί Πόροι μπορούν να χαρακτηριστούν ως Υποθετικοί ή Ενδεικτικοί ή Μετρημένοι, ενώ τα Ορυκτά Αποθέματα ως Πιθανά ή Βέβαια. Απαιτούνται λοιπόν πλήρεις γεωλογικές μελέτες, γεωτρήσεις, μετρήσεις, αναλύσεις, καθώς και μελέτες εκμεταλλευσιμότητας και βιωσιμότητας αυτών των αποθεμάτων. Επιπλέον, λαμβάνεται υπόψη η αξιοπιστία και ο εξοπλισμός του φορέα που εκτελεί την έρευνα. Τα βέβαια αποθέματα των περισσότερων από τα ορυκτά της χώρας μας είναι άγνωστα, αφού απουσιάζουν οι πλήρεις έρευνες. Κατά την εκτίμησή μoυ η αξία των ενδεικτικών αποθεμάτων των ορυκτών πόρων μας είναι:
Βιομηχανικά ορυκτά 60 δισ. €
Μεταλλικά ορυκτά 70 δισ. €
Ενεργειακές πρώτες ύλες 1362 δισ. € (λιγνίτες 268 δισ. €, πετρέλαιο 685 δισ. €, αέριο 409 δισ. €).
Συμφωνώ απόλυτα ότι χωρίς επιστημονικά δεδομένα είναι πολύ δύσκολο να εκτιμήσουμε ακριβώς τα βέβαια αποθέματά μας. Εγώ όμως αναφέρομαι σε ενδεικτικά. Θέλω να γνωρίζετε ότι από την έναρξη μέχρι την ολοκλήρωση μιας οποιασδήποτε εκμετάλλευσης το υλικό που εξορύσσεται μπορεί να ξεπεράσει το 100% των αρχικών αποθεμάτων. Παράδειγμα: Το 1981 ξεκίνησε η εξόρυξη του πετρελαίου στον Πρίνο με πιθανά έως βέβαια αποθέματα 60-70 εκατ. βαρέλια. Σήμερα έχουν εξορυχθεί περισσότερα από 130 εκατ. βαρέλια με νέες ή βαθύτερες γεωτρήσεις στην παραχωρηθείσα έκταση. Το ίδιο συμβαίνει με οποιοδήποτε ορυκτό ή πέτρωμα με χρηματιστηριακή αξία σε όλο τον κόσμο. Επίσης, ότι η τιμή ενός επεξεργασμένου ορυκτού ξεπερνά σε πολλές περιπτώσεις το 20πλάσιο της τιμής του ακατέργαστου. Έτσι, καθετοποιημένες μονάδες εξόρυξης και επεξεργασίας, που έχουν τη δυνατότητα παραγωγής δευτερογενών ή τελικών προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας συμβάλλουν κατά μεγαλύτερο ποσοστό στην ανάπτυξη της Εθνικής Οικονομίας (π.χ. Εταιρία Ελληνικοί Λευκόλιθοι).
Στη συνέχεια σας παρουσιάζω τα παρακάτω δεδομένα, αν θέλετε ως δημοσιογραφικές πληροφορίες, για να κάνετε τις δικές σας εκτιμήσεις:
A. Στην Ανατ. Μεσόγειο πραγματοποιούν αδιάκοπα γεωφυσικές διασκοπήσεις κυρίως οι εταιρίες:
• USGS (United States Geological Survey): 1960-σήμερα
• FIGR (French Institute Geological Research): 1980-σήμερα
• TGS-NOPEC (Tomkinson Geophysical Services-NOPEC) της Νορβηγίας: 1980-σήμερα
• Petroleum Geo-Services της Νορβηγίας: 1990-σήμερα
B. Στην Ανατ. Μεσόγειο πραγματοποιήθηκαν ερευνητικές γεωτρήσεις και αναλύσεις για υδρογονάνθρακες από (πρόκειται για την ίδια υπηρεσία των ΗΠΑ):
• DSDP (Deap Sea Drilling Project): 1967-1983
• ODP (Ocean Drilling Project): 1985-2003
• IODP (Integrated Ocean Drilling Project): 2003-σήμερα
Αυτής της υπηρεσίας πυρήνες νότια της Αραβικής χερσονήσου ανέλυσα κι εγώ την περίοδο των μεταπτυχιακών μου σπουδών (1975-76) στο Πανεπιστήμιο Case Western Reserve του Κλίβελαντ (ΗΠΑ). Οπωσδήποτε κάποιο άλλο πανεπιστήμιο των ΗΠΑ ανέλυσε αντίστοιχους πυρήνες της Ανατ. Μεσογείου.
Γ. Επισήμως, οι δημόσιοι φορείς της χώρας μας (π.χ. ΥΠΕΚΑ, ΕΛΠΕ κ.ά.) μέχρι το 2005 δέχονταν ότι εκτός των υδρογονανθράκων της Θάσου δεν έχουμε άλλα τέτοια κοιτάσματα. Το 2010 δέχονταν ότι διαθέτουμε κοιτάσματα ικανά να καλύψουν το 15-20% των αναγκών μας. Σήμερα δέχονται ότι έχουμε κοιτάσματα που μπορούν να καλύψουν περίπου το 40% των αναγκών μας για μια 30ετία.
Δ. Ιταλία, Αλβανία, Βουλγαρία, Τουρκία, Αίγυπτος, Λιβύη, Τυνησία, χώρες που μας περιβάλλουν, εξορύσσουν εδώ και δεκαετίες πετρέλαιο και/ή αέριο. Από φέτος ξεκινούν Ισραήλ και Κύπρος.
Ε. Η οικονομική ένωση των Σκανδιναβικών χωρών Scandec Org το Νοέμβριο του 2010 μας πρόσφερε 250 δισεκ. € σε βάθος 5 ετών για να αναλάβει απευθείας τη χρηματοδότηση της έρευνας και εκμετάλλευσης των υδρογονανθράκων μας.
Στ. Η Julian Ard Co του Τέξας (κατέχει το 60% της TEXACO) πήρε συνεντεύξεις 30 γεωλόγων στο ξενοδοχείο Καψής στη Θεσ/νίκη την 1η Αυγούστου 2011.
Ζ. Εκπρόσωπος του ΥΠΕΚΑ σε ημερίδα του Τμήματος Γεωλογίας του ΕΚΠΑ στις 17/2/2012, την οποία παρακολούθησα, δήλωσε πως από πέρυσι πλέον το Υπουργείο διαθέτει κάποια δεδομένα του IODP.
Η. Σε τηλεοπτική εκπομπή της ΕΡΤ3 (7/3/2012) ο υφυπουργός ΥΠΕΚΑ κ. Ι. Μανιάτης δήλωσε πως το Β' εξάμηνο του 2012 θα δοθούν σε δημοσιότητα οι μυστικοί φάκελοι των ερευνών για τους ελληνικούς υδρογονάνθρακες. Στην ίδια εκπομπή δήλωσε πως μέσα στο 2012 θα δοθούν για έρευνα άλλα 10 χερσαία οικόπεδα (π.χ. Αλεξανδρούπολη, Καβάλα, Σέρρες, Θεσσαλονίκη, Γρεβενά κ.ά).
Πρόσφατες διεθνείς δημόσιες προσκλήσεις του ΥΠΕΚΑ:
α) Για συμμετοχή σε σεισμικές ερευνητικές εργασίες απόκτησης δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης εντός της θαλάσσιας ζώνης στο Ιόνιο και Νότια της Κρήτης. Κατέθεσαν προσφορές 8 εταιρίες, η αξιολόγηση των οποίων ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες.
β) Για παραχώρηση δικαιώματος έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων στις θαλάσσιες περιοχές «Πατραϊκός κόλπος (δυτικά)» και «Κατάκολο» και στη χερσαία περιοχή «Ιωάννινα». Η προθεσμία υποβολής αιτήσεων λήγει στις 2 Ιουλίου και ήδη υπάρχει ενδιαφέρον από 9 πετρελαϊκές εταιρίες. Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση και ίσως σε ένα χρόνο από σήμερα να έχουμε το στήσιμο της πρώτης εξέδρας
γ) Η διευθέτηση του θέματος των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών (ΑΟΖ) με χώρες όπως η Κύπρος (2012;) και η Αλβανία (2012;), αλλά και η Αίγυπτος, Λιβύη, Τουρκία, θα επιτρέψει να γίνουν έρευνες και επενδύσεις στον τομέα του πετρελαίου και φυσικού αερίου και σε νέες περιοχές. Μόνο με την Ιταλία έχουμε διευθετήσει την ΑΟΖ από το 1977.
Επισκέψεις/συζητήσεις:
• Υφυπουργός ΥΠΕΚΑ Ι. Μανιάτης στη Νορβηγία 27 Απριλίου 2011.
• Πρόεδρος Κ. Παπούλιας, Υπουργοί Εξωτερικών και Πολιτισμού Σ. Λαμπρινίδης και Π. Γερουλάνος και Υφυπουργός ΥΠΕΚΑ Ι. Μανιάτης στο Ισραήλ 10 Ιουλίου 2011.
• Υπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ Χ. Κλίντον με 3 ειδικούς συνεργάτες στην Αθήνα 17-19/7/2011.
• Υπουργός Οικονομικών Ε. Βενιζέλος στις ΗΠΑ 20 Ιουλίου 2011.
• Πρωθυπουργοί Γ. Παπανδρέου στο Τελ Αβίβ, Μ. Νετανιάχου στην Αθήνα τον Αύγουστο του 2011.
• Συμφωνία συνεκμετάλλευσης υποθαλάσσιων κοιτασμάτων Ισραήλ-Κύπρου τον Σεπτέμβριο του 2011.
Ασφαλώς δεν ήταν εθιμοτυπικές οι παραπάνω επισκέψεις/συζητήσεις.
➢ Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι τα αποθέματα των υδρογονανθράκων της πατρίδας μας θα υπερκαλύψουν τις ανάγκες μας.
➢ Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι από μόνη της η ορθολογική αξιοποίηση του ορυκτού πλούτου μας σε βάθος 25-30 ετών μπορεί να εξαλείψει το χρέος μας. Προσοχή όμως, να μην τον ξεπουλήσουμε όσο-όσο. Οι πολιτικοί μας ας προτάξουν το Εθνικό συμφέρον.
➢ Είμαι απόλυτα βέβαιος ότι οι οίκοι αξιολόγησης που υποβάθμισαν δίκαια την οικονομία μας, θα αρχίσουν να την αναβαθμίζουν με το στήσιμο της πρώτης εξέδρας, ίσως σε λιγότερο από ένα χρόνο.
