espa pkm

Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2026, 2:59:38 μμ
Πέμπτη, 05 Απριλίου 2018 21:08

…Ωών τε και πουλερικών

Του Αναστάσιου Αμανατίδη. 

Στα χρόνια της κατοχής στο Παρόχθιο του Κιλκίς ( Χότσια Μαχαλά) και στους γύρω μικρο οικισμούς, ιερουργούσε ο παπά Τρύφων Υφαντίδης. Η καταγωγή ήταν από το Τάμαλαν της περιοχής της Ορντού ( Τσιανίκ ) και ήταν μακρινός συγγενής της μάνας μας Κεράσας. Τον είχε τοποθετήσει εκεί ο αείμνηστος δεσπότης Πολυανής και Κιλκισίου Κύριλλος Αφεντουλίδης, Πόντιος από την Σινώπη (+ Δεκέμβριος 1942 ).


   Κυριακή των Βαΐων του ’42 και ο ταπεινός μας λευίτης κατέστρωσε το σχέδιο της ημερήσιας δράσης του. Έπρεπε, μετά την κυριακάτικη λειτουργία, να υπακούσει στην εντολή της Μητρόπολης, που την υπόγραφε ο Δεσπότης.
 

Επικειμένων των αγίων εορτών του Πάσχα σας υπενθυμίζω το χριστιανικώτατον έθιμον της συλλογής και προσκομίσεως ωών τε και πουλερικών εις την ιεράν Μητρόπολιν…κλπ, κλπ…
   Διάπυρος προς Θεόν ευχέτης.    
 + ο Πολυανής και Κιλκισίου


  Άρπαξε την ευκαιρία ο φτωχός ποπα – Τρύφος, σκέφθηκε και αποφάσισε!... Με τον Δεσπότη αντάμα θα κάνει και αυτός Πάσχα… Η Κυριακή του Πάσχα σίμωνε…*
   Θα λειτουργούσε λοιπόν νωρίς - νωρίς το πρωί στο κεντρικό Κεφαλοχώρι ( Μπας Μαχαλά, παλαιά, στη σημερινή Παναγία Ουρανοφορούσα, στον δρόμο προς Ποντοκερασιά), θα τέλειωνε όσο μπορούσε γρήγορα και στην συνέχεια θα επιδιδόταν στην συλλογή ‘ωών τε και πουλερικών’ από εκεί και από τους πλησιέστερους συνοικισμούς, το Λαγκαδοχώρι,  (Τσιφλίκ Μαχαλά, ο ημέτερος γενέθλιος τόπος), το Τετράσπιτο ( Τζαμού Μαχαλά), το Ριζοβούνι (Κουζ Μαχαλά), για να καταλήξει και να περιέλθει με την άνεσή του το υπόλοιπο της ημέρας το μεγαλύτερο Παρόχθιο ( Χότζα  Μαχαλά).
   Εκείνη την Κυριακή των Βαΐων οι κοντινότεροι από τους πιστούς έφτασαν στο ‘πάτερ ημών…’ και οι μακρινότεροι, όπως ο πατέρας Τήμος και τα αδέρφια του, τον θείο Σολομών και τον Γιάννη (πάππο του σημερινού υφυπουργού Εξωτερικών) από το αντικρινό Τσιφλίκ’ στο ‘δι’ ευχών…’  
   ‘Πάτερ, την ευχή σ’ να έχω, οσήμερον άμον αγλήγορα ετελείωσες την λειτουργίαν. Γιαμ’ ‘κ’ εδέβασες όλια τα γράμματα’… κάρφωσε πειραχτικά ο θείος Σολομών τον βιαστικό παπά, που του είχε πάρει από καιρό τον αέρα και άφηνε σαφή υπονοούμενα για την σωστή παπαδική του.

Για να δικαιολογήσει ο ‘αφελής’ λειτουργός την επίσπευση, ομολόγησε, ότι την μισή την λειτουργία την έκανε ερχόμενος από τον ένα συνοικισμό στον άλλο, διαβάζοντας!..
   “Πάσια Σόλομον, έναν πράμαν να ξερ’ς… για να προκάνω τη ωβού τη Δεσπότ’ το σέρεμαν οσήμερον, ας σήν Χότσια -  Μαχαλά ους την Μπας Μαχαλά, εδέβαζα κι έρχουμ’ νε! “( Από το Παρόχθιο, ως το Κεφαλοχώρι, τρία χιλιόμετρα ανηφορικός δρόμος ερχόμουν διαβάζοντας την λειτουργία!, για να προκάνω την συλλογή ωών και πουλερικών του Δεσπότη).
   Τ’ ημ’σά τα γράμματα τη λειτουργίας εδέβασα τα σην στράταν! (Τα μισά τα γράμματα της λειτουργίας τα διάβασα στο δρόμο…)
   Ας έρχουστουν έρκιανταν (Να ερχόσασταν εγκαίρως)!
   Και συνέχισε φανερά ενοχλημένος…
   Ωριάσον α’τά ντο λέτε, κρούν’ σου Δεσπότ’ τ’ ωτίν… (Και δεν πιστεύω αυτά που λέτε να φτάσουν στο αυτί του Δεσπότη…)
   Ο θείος Σολομών, αδελφός του πατέρα Τήμου Αμανατίδη και οι άλλοι χωριανοί ‘εξερραχώθαν σα γέλ’τα’, (‘λύθηκαν’ στα γέλια), δίνοντας άφεση αμαρτιών στον βιαστικό παπα - τρέχα!
   Ο βιαστικός παπάς κατέστρωσε ήδη το σχέδιό του…
   Πήρε δύο καλαθάκια. Το ένα στο ένα χέρι για τον Δεσπότη και το άλλο στο δεξί για τον εαυτό του.  
  Όμποιος δ’ει ’με έναν ωβόν, θα βάλλα ’το σ’ εμόν το καλάθ’ και αν δύο, το έναν θα βάλλα ’το σου Δεσπότ’! (Όποιος δώσει ένα (1) αυγό θα μπαίνει στο καλάθι του παπά και αν δύο (2), το δεύτερο στο καλάθι του Δεσπότη).
   Κούνησε το κεφάλι ο θείος Σολομών, έκανε πως συμφωνούσε με τις λογικές του παπά Τρύφωνα, του ευχήθηκε καλή επιτυχία και τράβηξε για την καθημερινότητά του. Φρόντισε ωστόσο να διασταυρωθούν τα βήματά του, όλως τυχαίως βεβαίως, με τον, τα πάντα σχεδιάζοντα, παππούλη, κατά το απόγευμα.   
   Η σκηνή όπως την υπολόγιζε.
   Να σε πω κάτι, αγαπητέ Σολομόν, εφέτος όπως δείχνουν τα πράγματα, ο Δεσπότης δε θα μπορέσει να κάνει Πάσχα!
   (Κάτ’ θα λέγω ’σε, πάσσια Σόλομον, πήρε πρώτος τον λόγο ο ποπά Τρύφων, οφέτος, όπως δεκνίζνε τα πράματα, ο Δεσπότ’ς Πάσχα ‘κι θα επορεί να εφτάει!)
   Γιατί κανά δύο μόνον με δώσανε πάνω από δύο αυγά! Όλοι περιορίζονταν στο ένα.
   (Ένα δύο νομάτ’ μόνον ευλογημέν’ εδέκανέ ’με ασ’ α δύο ωβά κι απάν’! Όλ’ έναν εδίναν’ εμέ!).
    Έτσι, όπως βλέπεις έμεινε το καλάθι του Δεσπότη άδειο!
   (Αέτ’σ πα, επέμνε το καλάθ’ τη Δεσπότ’, όπως ελέπ’ς, εύκαιρον!)
   Ο θείος Σολομών  ’κι εσέβεν άλλο σο κιφάλ’  του παπά. (Δεν συνέχισε να περιεργάζεται τον ‘αγαθό’ παπά)
   Είδαν πολλά τα μάτια του, τα πόσα υπόφεραν οι φτωχοί λειτουργοί του Θεού, τόσο στην αλλόθρησκη Τουρκία, όσο και στην μητέρα Ελλάδα. Έδειξε κατανόηση στην δεινή οικονομική καχεξία που μάστιζε τον κλήρο, αυτή που ώθησε τον παπά Τρύφωνα να οικειοποιηθεί τα αυγά, που μάζευε στο όνομα του Δεσπότη για τις ανάγκες των ημερών.
   Οι φτωχοί ενορίτες της Μητρόπολης, στους οποίους θα κατέληγαν, αν και όσα κατέληγαν, ασφαλώς δεν θα ήταν σε χειρότερη οικονομική μοίρα από τον άμισθο παπά του Παροχθίου.

   *Για την ιστορία να πούμε, πως ο κλήρος του καιρού εκείνου δεν είχε μισθό από το κράτος, ζούσε με την συνεισφορά, μετά από σκληρή συμφωνία μερικές φορές, ενός τενεκέ σιτάρι από κάθε οικογένεια του χωριού, που ενίοτε ήταν  και “κουκκουδιάρια κοκκία”. Δεν διέθεταν γεωργικό κλήρο, ούτε επιτρέπονταν άλλη επαγγελματική δραστηριότητα. Ως συμπλήρωμα  υπήρχαν και οι ‘πρόσφορες’, οι αγιασμοί, τα τρισάγια και τα άλλα ‘τυχερά’, ευτυχώς για τον παπά, επί πληρωμή και αυτά, με τους γάμους, τις κηδείες και κυρίως με τις πολλές βαπτίσεις των εποχών εκείνων, όπως και της βάπτισης  της ημετέρας ταπεινότητας τον Αύγουστο του 1942, δια χειρών του ταπεινού μας ‘ ήρωα’ παπά Τρύφωνα!  Μετά το 1945 ο ‘ηρωικός’ ποπά - Τρύφος μετοίκησε στον Λιθότοπο Σερρών, κοντά σε συγγενείς του, όπου και απεβίωσε.
  Κιλκίς Απρίλιος 2018