Τα αναστενάρια είναι το πιο σημαντικό λαϊκό δρώμενο, από όσα τελούνται σήμερα στην Ελλάδα. Είναι ένα πολύτιμο θρακικό έθιμο, ένα αληθινό λαϊκό πανηγύρι με προεόρτια και μεθεόρτια. Το έφεραν οι Βορειοθρακιώτες πρόσφυγες μετά το βίαιο εκπατρισμό τους από την περιοχή της Αγαθούπολης της Ανατολικής Ρωμυλίας.
Την αρχή του, που χάνεται στα βάθη των αιώνων, τη βρίσκουμε, συγκρίνοντας παρόμοια έθιμα του αρχαίου βίου, μελετώντας τα διονυσιακά και ορφικά οργιαστικά μυστήρια. Μια παράξενη λαϊκή λατρεία που φυσικά έχει ευετηριακό χαρακτήρα με τις ρίζες απλωμένες στην προθεϊκή εποχή, που αργότερα παίρνει διονυσιακή αποκρυστάλλωση. Μεταγενέστερα, μέσα στους βυζαντινούς χρόνους και με τον επηρεασμό από τη χριστιανική θρησκεία, θα μετασχηματιστεί σε μια πολυσύνθετη χριστιανική θρησκευτική τελετή ανάμειχτη με πανάρχαιες βακχικές τελετές, στο θαυμαστό έθιμο με την ειδική μαγική τελετουργία που επανέρχεται κάθε χρόνο σε ορισμένες εποχές του χρόνου και συνδέεται πρώτιστα με τη γεωργία. Ο τοτεμισμός γίνεται θρησκευτικό σύστημα είτε με τη βακχική του μορφή, είτε με τη χριστιανική, με πρώτιστο πάντα το ευετηριακό χαρακτήρα.
Τα αναστενάρια μεταφυτεύτηκαν στην Ελλάδα από τους πρόσφυγες που ήρθαν από την περιοχή αυτή της ΒΑ Θράκης στην Ελλάδα και τελούνται ή τελούνταν σε μέρη, όπου εγκαταστάθηκαν μαζικά και δημιούργησαν συμπαγείς κοινότητες. Στον Λαγκαδά, στην Αγία Ελένη Σερρών, στη Μαυρολεύκη Δράμας, στη Μελίκη Ημαθίας, στην Κερκίνη Σερρών.
Στον Λαγκαδά τα αναστενάρια τελούνταν με λαμπρότητα και με την παρουσία χιλιάδων κόσμου. Εδώ και αρκετά  χρόνια υπάρχει υπάρχει μια συνεχής αδιαφορία από τον Δήμο του Λαγκαδά απέναντι στο θαυμαστό αυτό έθιμο που μπορεί να προβάλει τον Λαγκαδά όπως παλιά. Δεν είναι άμοιροι ευθυνών και οι ίδιοι οι αναστενάρηδες με τις εσωτερικές του έριδες.
Τα δύο τελευταία χρόνια ο Δήμος βοηθά ηθικά και υλικά την τέλεση του εθίμου. Πολλά μπράβο στον Δήμαρχο του Λαγκαδά Γιάννη Καραγιάννη και πολλές ευχαριστίες από εμάς τους αναστενάρηδες. Με το αμέριστο ενδιαφέρον του προβάλει τον πολιτισμό, την ιστορία, την λαογραφία και τις δραστηριότητες γενικά των Συλλόγων του Δήμου.

Κώστας Πινέλης