espa pkm

Πέμπτη, 9 Απριλίου 2026, 5:34:45 μμ
Σάββατο, 27 Μαρτίου 2021 20:03

Αγνωστες Μάχες της Επανάστασης του 1821: Η Μάχη της Ρεντίνας 15 ή 17 Ιουνίου 1821

Του Νίκου Κουζίνη.

Ταυτόχρονα με τις κινήσεις των επαναστατημένων Ελλήνων, τις πρώτες μέρες του Ιούνη του 1821 ο Μεχμέτ Μπαϊράμ πασάς με διαταγή του Σουλτάνου, ξεκίνησε από τη Δράμα για να κινηθεί προς τη νότια Ελλάδα και να χτυπήσει τους επαναστάτες.


Όμως έπρεπε πριν κατέβει προς τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο, να καταστείλει την επανάσταση της Χαλκιδικής, γιατί διαφορετικά υπήρχε κίνδυνος να πέσει η Θεσσαλονίκη στα χέρια των επαναστατημένων Ελλήνων.
Τα πεζοπόρα τμήματα που είχε συγκεντρώσει ο Μπαιράμ ήταν συνολικά πάνω από 30.000 πεζικό ενώ μαζί του είχε και 5.000 ιππικό. Ο Εμμανουήλ Παπάς πληροφορήθηκε μαζί με τον Κασσανδρινό οπλαρχηγό Στάμο Χάψα και τους υπαρχηγούς Δουμπιώτη και Βασιλικό, ότι πλησιάζουν μεγάλα τμήματα τουρκικού στρατού από την Ανατολική Μακεδονία.
Ο Παππάς είχε συγκεντρώσει όπως είδαμε, μαζί με κάποιους πατριώτες μοναχούς του Όρους Άθω γύρω στις 4.000 άνδρες. Οι επαναστατημένοι Χαλκιδικιώτες κινήθηκαν από το Όρος προς την Κομίτσα (το χωριό αυτό καταστράφηκε μετά από τους τούρκους) και Ιερισσό, τα οποία και απελευθέρωσαν. Αφού απελευθερώθηκε η Κομίτσα και η Ιερισσός μοίρασαν το στράτευμα στα δύο, από 2.000 άνδρες το καθένα.
Στο ένα τμήμα που συγκροτήθηκε έμεινε επικεφαλής ο ίδιος ο Εμμανουήλ Παπάς και -όπως αναφέραμε προηγουμένως- κινήθηκε προς τα στενά της Ρεντίνας (Μακεδονικά Τέμπη) για να προλάβει τον τουρκικό στρατό πριν περάσει από εκεί. Όμως ο τουρκικός στρατός είχε περάσει και οι πολεμιστές του Εμμανουήλ Παπά τους πρόλαβαν στην περιοχή της σημερινής Νέας Απολλωνίας.
Στην πεδιάδα της Παζαρούδας οι Έλληνες θα χάσουν πολλούς πολεμιστές και θα οπισθοχωρήσουν στα υψώματα προς τη μεριά του Μοδίου και της Ρεντίνας για να ανασυνταχθούν.
Εκεί χωρίζονται και μια ομάδα με τους λαβωμένους και τους πιο ασθενείς ανεβαίνει προς Βαρβάρα μεριά και την ορεινή Χλακιδική.
Τα πιο δυνατά και γενναία παλικάρια θα μείνουν να κρατήσουν τα λάβαρα της επανάστασης και τον Σταυρό του Χριστού στα στενά της Ρεντίνας.
Θα μείνουν υπέρ βωμών και εστιών ως νέοι Σπαρτιάτες στις ”Θερμοπύλες” των Μακεδονικών Τεμπών.
Όμως οι Τούρκοι φέρνουν ενισχύσεις από το στρατόπεδο που είχαν στα σημερινά Λαγυνά και με τον ίδιο τον Μπαϊράμ Πασά, ρίχνονται στις θέσεις των Μακεδόνων επαναστατών, στα Στενά της Ρεντίνας.

Η μάχη που θα ακολουθήσει είναι σκληρή και κρατά δυό μέρες από τις 15 μέχρι τις 17 Ιουνίου του 1821.
Ο κάμπος και η λίμνη γίνονται κόκκινοι από τα φέσια της Τουρκιάς που γέμισε τον τόπο, μα το βουνό και το πέρασμα αντέχει… 
Στην μάχη της Ρεντίνας τα παλικάρια μας πολεμούν σκληρά στα ταμπούρια πάνω στα υψώματα και στις γούρνες κάτω στον Ρήχιο ποταμό που διασχίζει τα στενά…
Η κλεισούρα των στενών γεμίζει μπαρουτόβολα και γιαταγάνια που θερίζουν τους Έλληνες αγωνιστές.
Μα εκείνοι αντέχουν και στα πρώτα και στα δεύτερα κύματα της επίθεσης των Τούρκων.
Ο Μπαιράμ Πασάς οργισμένος διατάζει την επόμενη μέρα να σπρώξουν κανόνια στα στενά και να τινάξουν μέσα στα ταμπούρια τους ”Γκιαούρηδες” που τόλμησαν να σηκώσουν κεφάλι…
Βήμα το βήμα, μέτρο με το μέτρο τα κανόνια σπρώχνονται από μιλούνια Οθωμανών πάνω στο αίμα, στις λάσπες και τη βλάστηση μέσα από τη στενή περασιά και πάνω από το ποτάμι που μπαζώνουν οι Τούρκοι από τη μεριά της Αγίας Μαρίνας, για να χτυπήσουν τα ταμπούρια που είχαν οι Έλληνες στις πλαγιές του κάστρου.
Το μπαρούτι και οι οβίδες κουβαλιούνται και εκείνα και τα κανόνια αρχίζουν να ξερνάνε φωτιά πάνω στους Έλληνες…
Και οι πέτρες λύγισαν τότε.
Και το ποτάμι βάφτηκε κόκκινο και τα στενά βαφτήκανε μαύρα απ΄ το μεγάλο κακό…
Οι Μακεδόνες ένας – ένας αρχίζουν να πέφτουν ηρωικά.
Στη μάχη τραυματίζεται βαριά και ο αγωνιστής Μητροπολίτης Μαρωνείας, Κωνστάντιος…
Τα παλικάρια του τον τραβούν πάνω απ΄ το ποτάμι, στο ύψωμα του κάστρου της Ρεντίνας. Από εκεί κοιτάζει κάτω στον κάμπο της λίμνης Βόλβης και τους φωνάζει:
Αφήστε με ορέ αδέρφια. Πολεμάτε! Πολεμάτε για αυτή τη γη που διψά για Λευτεριά. Εμείς ας αποθάνουμε, η Πατρίς θα ζήσει Λεύτερη.
Ξαναρίχνονται στη φωτιά μα η ζυγαριά έχει γείρει…

Ο σερασκέρης Μεχμέτ Μπαϊράμ πασάς, επικεφαλής 20.000 πεζών και 3.000 ιππέων από τις δυνάμεις που κράτησε ο ίδιος, κατατροπώνει τελικά το επαναστατικό Μακεδονικό σώμα υπό τον Κωνστάντιο που αποτελούνταν μόλις από μερικές εκατοντάδες μαχητές.
Λιονταρίσια είναι η μάχη, μα λιγοστά τα Ελληνικα όπλα μας…
Τακτικός στρατός και άριστα εξοπλισμένος των Τούρκων με καβαλαρία, πεζικό και πυροβολικό.
Τα ταμπούρια της Ρεντίνας πέφτουν, η άμυνα των Ελλήνων σπάζει και οι 3.000 ιππείς του Μπαιράμ Πασά εφορμούν στις οπισθοφυλακές μας, καθώς υποχωρούν από το Μόδι και τον Χολομώντα για την Χαλκιδική και τις αποδεκατίζει…
Και λίγο μετά την μάχη ξέσπασε το μένος των Τούρκων πάνω στον άμαχο πληθυσμό της περιοχής μας, τον οποίο σφαγίασαν ενώ κατέκαψαν και 42 τότε οικισμούς της γύρω περιοχής μας.
 Η υπόλοιπη δύναμη των επαναστατημένων Μακεδόνων κατορθώνει να φτάσει και να οχυρωθεί λίγες μέρες μετά στα Στενά της Ποτίδαιας, όπου εκεί ανασυντάσεται και επιχειρεί μάλιστα και δυναμικές, επιτυχείς αντεπιθέσεις που κάμπτουν τον Μπαϊράμ Πασά.
Τότε οι Τούρκοι στέλνουν καινούριο ασκέρι, υπό τον αιμοβόρο Εμπού Λουπμούτ πασά, τον ροπαλοφόρο, με τα γνωστά επακόλουθα, την Καταστροφή της Κασσάνδρας, την ολοκληρωτική καταστροφή της Χαλκιδικής και όλων των χωριών Βόλβης και Κορώνειας προς Ρεντίνα και τον θάνατο του Εμμανουήλ Παπά από τη στεναχώρια του εν πλω προς την Ύδρα.
Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΡΕΝΤΙΝΑΣ – ΑΠΟΛΛΩΝΙΑΣ – ΝΕΑΣ ΑΠΟΛΛΩΝΙΑΣ, πρέπει να γραφεί με χρυσά γράμματα στην ιστορία της πατρίδας, διότι χάρη σε αυτήν οι Τούρκοι κυνήγησαν τον Εμμανουήλ Παπά, αντί να ασχοληθούν με Μοριά και Ρούμελη, φοβούμενοι μην πέσει η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, η Θεσσαλονίκη στα Ελληνικά χέρια.