Προσπαθώντας να τους βοηθήσουμε σ’ αυτήν την κατεύθυνση, καλέσαμε τον καθηγητή κ. Παναγιώτη Υφαντή να απαντήσει σε ερωτήματα σχετικά με την προοπτική επιλογής της Θεολογικής Σχολής των υποψηφίων Τριτοβάθμιας.
- Τι καινούργιο κ. καθηγητά μπορεί να κομίσει η Θεολογία -σαν Επιστήμη- στο κατώφλι του 21ου αιώνα;
Η επιστήμη της θεολογίας διερευνά και ερμηνεύει όχι μόνο τις θρησκευτικές ρίζες του ανθρώπινου πολιτισμού, αλλά και τις ποικίλες αντιφατικές στάσεις του σύγχρονου κόσμου απέναντι στη θρησκεία: την αδιαφορία και την εχθρότητα απέναντι σε οτιδήποτε σχετίζεται με το θρησκευτικό φαινόμενο, την αναζήτηση μιας ατομικής θρησκευτικότητας και πνευματικότητας αλλά και την αναβίωση του θρησκευτικού φανατισμού και του φονταμενταλισμού. Η θεολογία μπορεί να συμβάλλει στο δημόσιο χώρο, επαναδιατυπώνοντας με σύγχρονους όρους τις απαντήσεις ή μάλλον τις στάσεις ζωής που προτείνει ή αντιπροτείνει η βιβλική και χριστιανική παράδοση και εμπειρία όχι μόνο σε θεμελιώδη υπαρξιακά ερωτήματα, όπως το νόημα της ζωής και του θανάτου, αλλά και σε προβλήματα διαχρονικά και εξαιρετικά επίκαιρα σήμερα, όπως είναι η κοινωνική αδικία, οι φυλετικές διακρίσεις, η έμφυλη βία, το οικολογικό κ.λπ. Επιπλέον, αυτό που η θεολογία κομίζει ή υπενθυμίζει σε έναν κόσμο που σπαράσσεται από ανταγωνισμούς, απληστία και δίψα κυριαρχίας σε όλα τα επίπεδα, είναι η μαρτυρία της ειρήνης, της συμφιλίωσης, της αγάπης και της συνεργασίας μεταξύ ατόμων διαφορετικών κοσμοθεωρητικών πεποιθήσεων και διαφορετικών θρησκειών για το κοινό καλό.
- Πως κρίνετε την τωρινή διδασκαλία των Θρησκευτικών στη Δημόσια Εκπαίδευση;
Ένας από τους βασικότερους σκοπούς του μαθήματος των θρησκευτικών είναι ο θρησκευτικός γραμματισμός, μέσω του οποίου οι μαθητές και οι μαθήτριες αντιλαμβάνονται τη θρησκευτική καταγωγή ηθικών και κοινωνικών αξιών, τον ρόλο της πνευματικότητας στη διαμόρφωση νοοτροπιών και συμπεριφορών. Επιπλέον, στα όρια της πολυπολιτισμικής κοινωνίας όπως είναι η σημερινή, το μάθημα των Θρησκευτικών, εξαιτίας του περιεχομένου του, έχει το εξαιρετικό προνόμιο να μεταμορφώνει τη σχολική τάξη σε ένα βιωματικό εργαστήριο σπουδής στην ετερότητα και όχι απλώς ανοχής αλλά αποδοχής του άλλου, όπως επιτάσσει η πολιτική ορθότητα. Βέβαια, όπως μας έδειξαν οι πρόσφατες περιπέτειες του Νέου Προγράμματος Σπουδών, που κινούνταν προς αυτή την κατεύθυνση, υπάρχουν ακόμη και σήμερα πολλοί θιασώτες και νοσταλγοί ενός μαθήματος κλειστού, ομολογιακού και κατηχητικού. Είναι, όμως, γνωστό, ότι πραγματικές τομές δεν γίνονται δίχως αντιδράσεις.
- Σε ποιους άλλους τομείς -εκτός του Δημοσίου όπου ελαχιστότατοι διορίζονται- μπορεί ν’ απασχοληθεί ένας πτυχιούχος Θεολόγος;
Οι πτυχιούχοι των Θεολογικών Σχολών διαθέτουν την επιστημονική κατάρτιση και την εξοικείωση με τις σύγχρονες παιδαγωγικές μεθόδους για να εργαστούν στην ιδιωτική και δημόσια Μέση Εκπαίδευση ως καθηγητές Θρησκευτικών. Η συμπαγής γνωστική σκευή σε συνδυασμό με την εσωτερική καλλιέργεια και την ανθρωποκεντρικότητα των θεολογικών σπουδών επιτρέπει στους πτυχιούχους θεολόγους να διακονήσουν ως κληρικοί την Εκκλησία σε κάθε βαθμίδα της ιεροσύνης καθώς και να υπηρετήσουν ως λαϊκά στελέχη (άνδρες και γυναίκες) τις κοινωνικοπρονοιακές δομές των Ιερών Μητροπόλεων. Οι θεολόγοι μπορούν επίσης να εργαστούν σε ποικίλους επιστημονικούς, κοινωνικούς και πολιτιστικούς οργανισμούς και φορείς καθώς και σε επιχειρήσεις δημόσιου ή ιδιωτικού χαρακτήρα. Τέλος, οι απόφοιτοι των Θεολογικών Σχολών έχουν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις θεολογικές σπουδές τους σε επίπεδο μεταπτυχιακού και διδακτορικού στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, θέτοντας τα θεμέλια για μια ακαδημαϊκή και ερευνητική σταδιοδρομία.
Το Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ προσφέρει στους/ις πτυχιούχους του (όπως και σε πτυχιούχους συναφών επιστημών) τη δυνατότητα να συνεχίσουν ν’ ακολουθήσουν το Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών, με τίτλο «Θεολογία και Πολιτισμός». Αντικείμενο του Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών (ΠΜΣ) είναι η διεπιστημονική προσέγγιση της Θεολογίας και των επιδράσεων της στη διαμόρφωση του Πολιτισμού και η μελέτη των θεολογικών εκφάνσεων του Πολιτισμού, μέσα από τρεις ειδικεύσεις: (1) «Χριστιανική Γραμματεία και Ιστορία», (2) «Συστηματική Θεολογία, Κοινωνιολογία και Σπουδή της Θρησκείας» και (3) «Πρακτική Θεολογία και Παιδαγωγική».
Επιπλέον, το Τμήμα μας προσφέρει άλλα δύο Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών: α) Σπουδές στον Σλαβικό Κόσμο: Ιστορία, Γραμματεία, Πολιτισμός και Διαχρονικές Σχέσεις με τον Ελληνισμό και β) Θρησκεία, Γεωπολιτική και Διεθνής Ασφάλεια.
- Για ποιους λόγους θεωρείτε ένας υποψήφιος Πανελλαδικών εξετάσεων αξίζει να επιλέξει τη Θεολογική Σχολή στο μηχανογραφικό του, ως πρώτη επιλογή προτίμησης;
Η Θεολογική Σχολή μπορεί να ενδιαφέρει εκείνους/ες τους/ις υποψήφιους/ες που επιθυμούν να εμβαθύνουν στη θεολογία, ως λόγο για τον Θεό, τον άνθρωπο και τον κόσμο, και στη μελέτη του θρησκευτικού φαινομένου, ως συνεκτικού ιστού των κοινωνιών, πηγής πολιτισμού αλλά και εντάσεων. Είναι προφανές ότι δε απευθύνεται σε υποψηφίους που αρκούνται την ευκολία των στερεοτύπων γύρω από την Εκκλησία και τις θρησκείες αλλά, σε εκείνους/ες που μέσα από τη σπουδή κειμένων, προσώπων, θεσμών και στάσεων ζωής επιδιώκουν να αποκτήσουν συμπαγή θεωρητική κατάρτιση και κατάλληλα μεθοδολογικά εργαλεία που θα τους επιτρέψουν να κατανοούν και να σταθμίζουν κριτικά τον πολλαπλό ρόλο της θρησκείας, δίχως ιδεολογικές προκαταλήψεις ή ομολογιακές εμμονές. Κι ακόμη, απευθύνονται σε εκείνους/ες τους/ιες υποψηφίους/ες που θέλουν να συνδυάσουν την καλλιέργεια της επιστήμης με την ποιμαντική, κοινωνική και πνευματική διακονία των ενδεών, πασχόντων και κοινωνικά αποκλεισμένων ανθρώπων, των «ελαχίστων αδελφών» του ίδιου του Χριστού.