Στη Θεσσαλονίκη, σε μια προνομιακή γωνιά της Άνω Πόλης, στέκουν υπεραιωνόβια πλατάνια που έχουν βιώσει την ιστορία της πόλης για περισσότερους από οκτώ αιώνες. Αυτά τα δέντρα, που βρίσκονται στη συμβολή των οδών Ακροπόλεως και Επταπυργίου, δεν είναι απλώς φυτά, αλλά ζωντανοί μάρτυρες της ιστορίας της Θεσσαλονίκης, που έχουν επιβιώσει σε ένα συνεχώς μεταβαλλόμενο αστικό περιβάλλον.
Η αναδείξή τους γίνεται μέσω του κυλιόμενου εργαστηρίου σχεδιασμού του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), με τα αποτελέσματα να παρουσιάζονται στην έκθεση PlaneScapes | Τοπία Πλατάνων, που φιλοξενείται στο MOMus-Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Τα τέσσερα πλατάνια βρίσκονται σε κομβικά σημεία της πόλης, όπως κοντά στο Τουρκικό Προξενείο και την πλατεία Ναυαρίνου, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχουν θεσμική προστασία.
Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Αθηνά Βιτοπούλου τονίζει την ανάγκη για προστασία αυτών των δέντρων, που συνδέονται άρρηκτα με την πολιτιστική κληρονομιά της Θεσσαλονίκης, καθώς και με την καθημερινότητα των κατοίκων της.
Η νοητή γραμμή που ενώνει τα τέσσερα πλατάνια και η υπόγεια διαδρομή
Τα πλατάνια δεν συνδέονται μόνο συμβολικά, αλλά και γεωμετρικά, καθώς αν τα ενώσουμε σχηματίζουν μια καμπυλωτή γραμμή που σχετίζεται με τον χείμαρρο της Ροτόντας. Αυτή η διαδρομή του νερού εξηγεί την επιβίωση των πλατάνων σε πυκνά δομημένες περιοχές. Η κ. Βιτοπούλου αναφέρει ότι η ομάδα σχεδιασμού επιδιώκει να δημιουργήσει έναν ενιαίο περίπατο που θα συνδέει τα τέσσερα πλατάνια, αναβιώνοντας παλιές δημόσιες κρήνες και προσφέροντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να ανακαλύψουν τη σχέση της πόλης με τα πλατάνια της.
Η καθηγήτρια Βενετία Τσακαλίδου προσθέτει ότι τα πλατάνια έχουν συνδεθεί διαχρονικά με την καθημερινότητα των κατοίκων, αποτελώντας σημεία συνάντησης και αναψυχής.
Η ασφυξία του τσιμέντου και η ανάγκη να ανασάνουν ξανά
Ωστόσο, η ασφυξία που προκαλεί το τσιμέντο γύρω από τα πλατάνια δυσκολεύει την οξυγόνωση και την απορρόφηση νερού από τις ρίζες τους. Οι προτάσεις της έκθεσης περιλαμβάνουν ήπιες παρεμβάσεις για την αναβάθμιση του δημόσιου χώρου, όπως η δημιουργία διαπερατών επιφανειών και νέων βρυσών για ανθρώπους και ζώα. Η κ. Βιτοπούλου υπογραμμίζει τη σημασία των δέντρων για την ποιότητα ζωής στην πόλη, καθώς και την ανάγκη για βιώσιμες προσεγγίσεις στον αστικό σχεδιασμό. Η έκθεση PlaneScapes | Τοπία Πλατάνων είναι μια ευκαιρία να αναδείξουμε τη φυσική πολιτιστική κληρονομιά της Θεσσαλονίκης και να επανασυνδέσουμε τους πολίτες με τη φύση.
Δείτε όλη την ροή ειδήσεων
