Η πολιτική είναι ευθύνη. Είναι ευθύνη έναντι του φοιτητή που διακόπτει τις σπουδές του ή δεν τις ξεκινά καν σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο, γιατί δεν έχει την οικονομική δυνατότητα. 

Είναι ευθύνη έναντι του αγρότη που σταματά να σπέρνει, γιατί τα έξοδα είναι περισσότερα από τα έσοδα. 

Είναι ευθύνη έναντι του ασθενή που παίρνει τραπεζικό δάνειο για να πληρώσει το χειρουργείο του. 

Είναι ευθύνη έναντι μίας νέας οικογένειας που έχει απολέσει τη δυνατότητα να αγοράσει σπίτι. 

Είναι ευθύνη έναντι του δασκάλου που πληρώνει από την τσέπη του για να διδάξει σε ένα μακρινό νησί. Κι αν δεν πάει γιατί δεν έχει να πληρώσει, τιμωρείται. 

Είναι ευθύνη έναντι του νέου ανέργου που χτυπά την πόρτα του μεσάζοντα βουλευτή, για να ζητιανέψει το δικαίωμά του στην εργασία. 

Είναι ευθύνη έναντι, του πρόσφυγα που, αγκαλιά με το παιδί του, βρίσκεται σήμερα στο βυθό μιας δικής μας θάλασσας. 

Η πολιτική είναι αλλαγή. Και η αλλαγή δεν είναι ένα σύνθημα στα χείλη μας ή γραμμένη σε κάποιο τοίχο. Η αλλαγή είναι μία βαθιά πολιτική διεργασία. Ξεκινά από εμάς. Πρώτα από εμάς. Δεν αρκεί να περιγράψουμε το παράδειγμα. Αλλά να γίνουμε εμείς η πολιτική αλλαγή παραδείγματος. 

Αν διεκδικούμε ένα κράτος δικαίου, πρέπει πρώτα να γίνουμε ένα κόμμα δικαίου. 

Αν διεκδικούμε την ισότητα των φύλων, πρέπει πρώτα να την υπηρετήσουμε στο σπίτι μας, στην εργασία μας, στη σχέση μας. 

Αν διεκδικούμε την ισότητα των ευκαιριών, θα πρέπει οι αριστίνδην σύνεδροι να λιγοστέψουν έναντι των εκλεγμένων. 

Αν διεκδικούμε ελευθερία, θα πρέπει πρώτα να πάψουμε να δίνουμε ή να δεχόμαστε εντολές για το ποιον θα ψηφίσουμε. Αλλά να πείσουμε ή να πεισθούμε, με πολιτικό λόγο και επιχειρήματα.

Αν διεκδικούμε Δημοκρατία, θα πρέπει πρώτα εμείς οι ίδιοι να την υπηρετούμε. Στο κόμμα. Στις οργανώσεις. Στην κοινωνία. Και κυρίως να την πιστεύουμε. 

Αν διεκδικούμε πολιτική αλλαγή, θα πρέπει πρώτα να γίνουμε εμείς η αλλαγή. 

Και η αλλαγή ξεκινά από το σπίτι μας. Και το πολιτικό μας σπίτι είναι το κόμμα. Είναι το κόμμα μας, είναι το ΠΑΣΟΚ. Από εκεί ξεκινάμε. Αλλάζουμε το κόμμα. 

Και αυτός είναι ο λόγος που έχω καταθέσει μία ολοκληρωμένη πρόταση αλλαγής στη δομή και τη λειτουργία του κόμματος. Μία πρόταση προς διαβούλευση για ένα σύγχρονο κόμμα. Όχι να την υιοθετήσουμε. Άλλωστε δεν είμαι εγώ ο σοφός. Ούτε έχω το αλάθητο. Αλλά να συζητήσουμε. Ει δυνατόν περισσότεροι. Να συνδιαμορφώσουμε. Να συναποφασίσουμε. Χωρίς αιφνιδιασμούς και fast track διαδικασίες. Αλλά σε ένα καταστατικό συνέδριο.

Η πολιτική είναι σύγκρουση. Ιδεών, όχι προσώπων. Και απαιτεί νίκες. Αν θέλουμε να εφαρμόσουμε τις ιδέες μας. Όμως, το κύριο πολιτικό ερώτημα δεν είναι αν θα κερδίσει το ΠΑΣΟΚ τις εκλογές. Αλλά το πώς θα το κάνει. 

Όλοι εμείς που είμαστε σήμερα εδώ, νίκες διεκδικούμε. 

Να γίνουμε σύνεδροι, να εκλεγούμε στην Κεντρική Επιτροπή, στο Πολιτικό Συμβούλιο, στα περιφερειακά όργανα του κόμματος. 

Το ερώτημα δεν είναι αν θα κερδίσουμε. Πάντα υπάρχει ο τρόπος. Το ερώτημα είναι το πώς. Και αυτό δεν αφορά τις συνεργασίες. Οι μηχανισμοί δεν είναι εξ ορισμού αρνητικοί. Είναι αρνητικοί αν δεν υπηρετούν πολιτικές, αλλά προσωπικές φιλοδοξίες, συμμετέχοντας σε ένα ακόμη παιχνίδι εξουσίας. Είναι αρνητικοί αν ακούμε τους δικούς μας και φεύγουμε.

Η πολιτική είναι μία μάχη με τη συνείδησή μας. Ας μην αναρωτιόμαστε, λοιπόν, αν μπορεί να κερδίσει το ΠΑΣΟΚ. Διότι μπορεί, εύκολα να το κάνει, αν δεσμευτεί έναντι οικονομικών κέντρων εξουσίας, ολιγαρχών, μιντιαρχών. Όμως η νίκη δεν θα έχει πια νόημα. Ούτε οποιαδήποτε πραγματική πολιτική αλλαγή θα είναι εφικτή. 

Και το ΠΑΣΟΚ έχει επιλέξει τον δύσκολο δρόμο. Άλλωστε, έχει μάθει στις ανηφόρες. Και επειδή ο Κώστας Σκανδαλίδης θυμήθηκε τον Γκάντι, ας θυμηθούμε και τον Μαντέλα: μοιάζει αδύνατο μέχρι να γίνει πραγματικότητα και θα παλέψουμε να γίνει πραγματικότητα.

Κι αν μας πουν: Μα θα πάτε κόντρα στον κανόνα του παιχνιδιού; Ναι, είναι η απάντηση. Άλλωστε, για αυτό είναι οι ηγεσίες.  Όχι να προσαρμόζονται ή να ισορροπούν. Οι ηγεσίες υπάρχουν για να αλλάζουν τους κανόνες του παιχνιδιού.

Και το  ΠΑΣΟΚ έχει την ευθύνη να ηγηθεί. Και οι ηγεσίες δεν βολεύονται σε καταγεγραμμένες πλειοψηφίες.

Οι ηγεσίες σηκώνουν δύσκολες ιδέες στην πλάτη τους, ιδέες που αφορούν τους λίγους, τους αδύναμους. Ιδέες όμως που υπηρετούν το δίκαιο· κι αυτές τις ιδέες τις καθιστούν πλειοψηφικές. Όση προσπάθεια κι αν χρειαστεί. Όσο μεγάλες κι αν είναι οι ανηφόρες.

Οι ηγεσίες δεν ξεκινούν και καταλήγουν στον εαυτό τους. Έχουν υψηλούς σκοπούς που υπερβαίνουν τις ατομικές τους φιλοδοξίες. Οι ηγεσίες δεν περιγράφουν, δεν εξιδανικεύουν σε θεωρητικό επίπεδο· γίνονται οι ίδιες ένα άλλο παράδειγμα.

Οι ηγεσίες δεν συναλλάσσονται. Πείθουν στο πεδίο των ιδεών.  Και τέλος, οι ηγεσίες δεν αντιδρούν. Οι ηγεσίες δρουν. Δεν αρνούνται. Προτείνουν.

Το έκανε το ΠΑΣΟΚ 3 φορές στο παρελθόν. Ηγήθηκε ιδεολογικά. Και κέρδισε τις εκλογές. Θα το κάνουμε ξανά. Και θα το κάνουμε μέχρι το τέλος. Μέχρι η κυβέρνηση της ΝΔ να πέσει.