ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΣΕΝΑ…

Μεγάλωσα στην πόλη του Κιλκίς. Έχω πτυχίο Βιολογίας του Τμήματος Βιολογίας της Σχολής Θετικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια, βγήκα στο εξωτερικό, στις Βρυξέλλες, όπου στο Vrije Universiteit Brussel (Ελεύθερο Πανεπιστήμιο Βρυξελλών VUB), εκπαιδεύτηκα στις τεχνικές Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής, στο Εμβρυολογικό Εργαστήριο, που να σημειωθεί ότι είναι και το πρώτο παγκοσμίως που εφαρμόστηκε η Μικρογονιμοποίηση. Γυρνώντας στην Ελλάδα, οργάνωσα την Μικρογονιμοποίηση και όλες τις τεχνικές τις σχετικές με αυτήν, στη Μονάδα Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής που τότε στεγάζονταν στην Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με τους Καθηγητές της Ιατρικής Βασίλειο Ταρλατζή και Ιωάννη Μπόντη. Εργάστηκα ως Κλινική Εμβρυολόγος για περίπου 17 χρόνια στη συγκεκριμένη Μονάδα έχοντας συνεχή ενημέρωση και εκπαίδευση, θεωρώντας σημαντικότερη αυτήν στην Κλινική IVI της Μαδριτης, όπου εκπαιδεύτηκα στην υαλοποίηση –vitrification- των ωαρίων, εμβρύων, βλαστοκύστεων Στη συνέχεια υπήρξα εκ των ιδρυτικών στελεχών Μονάδας Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής στη Θέρμη Θεσσαλονίκης όπου έστησα το Εμβρυολογικό Εργαστήριο και εργάστηκα για περίπου 2 χρόνια ως Υπεύθυνη Εμβρυολογικού Εργαστηρίου και της Τράπεζας Κρυοσυντήρησης. Ακολούθησε εργασία μου ως Υπεύθυνη Εμβρυολογικού Εργαστηρίου σε  μια Τρίτη Μονάδα στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης. Στη συνέχεια, θέλησα να δραστηριοποιηθώ επαγγελματικά στην πόλη του Κιλκίς, ως  Σύμβουλος Εξωσωματικής Γονιμοποίησης και Κλινική Εμβρυολόγος, καταθέτοντας το απόσταγμα της προηγούμενης πολυετούς εμπειρίας μου στον χώρο της Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής.

- ΟΡΟΣ ΚΑΙ ΡΟΛΟΣ ΚΛΙΝΙΚΟΥ ΕΒΡΥΟΛΟΓΟΥ
Η Κλινική Εμβρυολόγος είναι το άτομο που θα ασχοληθεί με το βιολογικό υλικό του υπογόνιμου ζευγαριού και με το έμβρυο, όσο αυτά βρίσκεται στο Εμβρυολογικό Εργαστήριο και στην Τράπεζα Κρυοσυντήρησης, μέχρι αυτό να μεταφερθεί πίσω στη μήτρα της γυναίκας Από τη στιγμή που ο εξωσωματιστής ιατρός θα πάρει τα ωάρια και ο σύζυγος-σύντροφος θα μας δώσει το σπέρμα, αναλαμβάνει πλέον η Κλινική Εμβρυολόγος με την επεξεργασία αυτού του υλικού, τις γονιμοποιήσεις, τη δημιουργία των εμβρύων, την καλλιέργειά τους, την επιλογή των εμβρύων για εμβρυομεταφορά ή κατάψυξη, τις αποψύξεις βιολογικού υλικού, τη βιοψία εμβρύων. Από τα σημαντικότερα καθήκοντα της Κλινικής Εμβρυολόγου είναι ο έλεγχος ποιότητας του Εμβρυολογικού Εργαστηρίου, από τα καίρια σημεία για την επιτυχία μιας προσπάθειας και φυσικά η διατήρησης της ταυτότητας και της ακεραιότητας του βιολογικού υλικού για όσο χρονικό διάστημα αυτό  βρίσκεται στο Εμβρυολογικό Εργαστήριο και στην Τράπεζα Κρυοσυντήρησης.

- ΣΕ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΖΕΥΓΑΡΙΑ ΠΟΥ ΥΠΟΠΤΕΥΟΝΤΑΙ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ
Η Εξωσωματική γονιμοποίηση στα χρόνια μας έχει κάνει άλματα. Είναι πλέον απαραίτητο για την επιτυχία μιας προσπάθειας, τόσο η παρουσία του εξωσωματιστή ιατρού όσο και της Κλινικής Εμβρυολόγου σε μία σχέση άρρηκτης και κυριολεκτικά συμπληρωματικής συνεργασίας. Ο καθένας έχει το πόλο του. Ο ιατρός χρειάζεται την Εμβρυολόγο για να ολοκληρωθεί μια προσπάθεια, ο Εμβρυολόγος χρειάζεται τον ιατρό για να δρομολογηθεί μια προσπάθεια. Έχοντας το ζευγάρι τον προσωπικό του Εμβρυολόγο, μπορεί πλέον άνετα, εύκολα και ανά πάσα στιγμή να πάρει άμεσα απαντήσεις στις ερωτήσεις του και να λύσει τις απορίες του, οι οποίες στο μεγαλύτερο μέρος τους αφορούν στο Εμβρυολογικό εργαστήριο. Πχ Γιατί ξεκινήσαμε με 10μ ωάρια και καταλήξαμε σε 2 έμβρυα; Γιατί δεν έχουμε κατάψυξη; Το συμβαίνει με την κατάψυξη; Βλάπτει η κατάψυξη τα έμβρυα; Γιατί μας ενώ μας έλεγαν ότι όλα πήγαιναν  καλά, τελικά το αποτέλεσμα ήταν αρνητικό;….

- ΤΟ ΖΕΥΓΑΡΙ ΣΕ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΤΑΙ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΚΥΗΣΗΣ;
Η Εμβρυολόγος ασχολείται κλινικά με το έμβρυο, όσα αυτό βρίσκεται στο Εργαστήριο και μέχρι να μεταφερθεί στη μήτρα της γυναίκας. Ο ρόλος μας σταματάει με τη επίτευξη της εγκυμοσύνης. Σαφέστατα και ρητά, από το σημείο αυτό και μετά αναλαμβάνει ο μαιευτήρας της κάθε κυρίας.

- ΚΑΤΑΨΥΞΗ ΩΑΡΙΩΝ
Μία κυρία μπορεί να καταψύξει τα ωάριά της σήμερα και να τα χρησιμοποιήσει όσα χρόνια αργότερα θελήσει, μέχρι το πεντηκοστό έτος της, από το οποίο και μετά ο νόμος μας απαγορεύει τις εξωσωματικές. Αυτό έχει νόημα, γιατί ένας από τους χειρότερους «εχθρούς» της γυναικείας γονιμότητας είναι ο χρόνος. Όσα μεγαλώνουμε, η ποιότητα των ωαρίων μας φθήνει και αντίστοιχα μειώνεται η πιθανότητα να μείνει έγκυος η γυναίκα και να κάνει παιδί με τα δικά της ωάρια. Καταψύχοντας μία γυναίκα τα ωάριά  της έγκαιρα, όταν ακόμα η ποιότητά τους  είναι καλή, σταματάει κυριολεκτικά το χρόνο για τα ωάρια της. Η ίδια μεγαλώνει τα ωάριά της όμως μένουν στην ηλικία που είχε όταν τα κατέψυξε. Η διαδικασία συστήνεται σε γυναίκες, όταν τα χρόνια περνούν και οι ίδιες δεν είναι ακόμα έτοιμες να κάνουν παιδί, είτε γιατί δεν βρήκαν ακόμα τον κατάλληλο σύζυγο-σύντροφο, είτε για επαγγελματικούς, οικονομικούς ή για άλλους λόγους. Επίσης, συστήνεται σε γυναίκες που εξαιτίας σοβαρού νοσήματος, πχ καρκίνο, πρέπει να υποβληθούν σε θεραπείες  δυνητικά επιβλαβείς για τις ωοθήκες  και τα ωάριά τους, πχ χημειοθεραπείες, ακτινοβολίας. Η κατάψυξη γίνεται πριν την θεραπεία και μετά το πέρας της, την αποκατάσταση της υγείας της και αφού πάρει το «πράσινο φως από τον θεράποντα ιατρό της, μπορεί να χρησιμοποιήσει τα ανεπηρέαστα από τη θεραπεία ωάριά της.

- ΚΑΤΑΨΥΞΗ ΒΙΟΛΟΓΙΚΟΥ ΥΛΙΚΟΥ ΣΤΟΥΣ ΑΝΤΡΕΣ
Στους άντρες είναι δυνατή η κατάψυξη σπέρματος και ορχικού ιστού.
Η κατάψυξη σπέρματος συστήνεται σε κυρίους όταν η το σπέρμα τους για διάφορους λόγους έχει μία φθίνουσα πορεία ή έχει ιδιαίτερα χαμηλές παραμέτρους , οπότε  σε κάποιες εκσπερματώσεις βρίσκουμε σπερματοζωάρια σε κάποιες όχι. Καταψύχοντας μία «καλή» εκσπερμάτιση είμαστε σίγουροι ότι την ημέρα της γονιμοποίησης που χρειαζόμαστε τα σπερματοζωάρια θα τα έχουμε. Συστήνεται σε κυρίους που λόγω άγχους την ημέρα της ωαληψίας δηλώνουν αδυναμία συλλογής καθώς και σε κυρίως που για επαγγελματικούς λόγους απουσιάζουν συχνά για μεγάλα χρονικά διαστήματα, πχ ναυτικοί. Συστήνεται σε άντρες οι οποίοι λόγω σοβαρού νοσήματος, πχ καρκίνο, πρέπει να υποβληθούν σε χειρουργεία και θεραπείες που μπορεί να βλάψουν την ποιότητα και την ποσότητα, ουσιαστικά, τη γονιμότητα του σπέρματος.
Η κατάψυξη ορχικού ιστού αφορά σε κυρίους αζωοσπερμικούς, όταν δηλ. δεν υπάρχουν σπερματοζωάρια στην εκσπερμάτιση. Στις περιπτώσεις αυτές υπάρχει πιθανότητα να βρούμε σπερματοζωάρια κάνοντας βιοψία όρχεων. Με την κατάψυξη του ορχικού ιστού, μπορούμε πλέον να κάνουμε το χειρουργείο της βιοψίας μία φορά, χρησιμοποιούμε όσα σπερματοζωάρια χρειαζόμαστε και  καταψύχουμε την υπόλοιπη. Οπότε σε περίπτωση που χρειαστεί και άλλη προσπάθεια, αποφεύγουμε το χειρουργείο και απλά αποψύχουμε τον ορχικό ιστό από όπου και παίρνουμε τα σπερματοζωάρια που χρειαζόμαστε.

- ΠΡΟΕΜΦΥΤΕΥΤΙΚΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ
Πρόκειται για διαδικασία η οποία  αφορά στο έμβρυο, πραγματοποιείται μέσα στο Εμβρυολογικό Εργαστήριο την τρίτη ή πέμπτη ημέρα ανάπτυξης του εμβρύου και ολοκληρώνεται σε συνεργασία με ένα εργαστήριο γενετικής. Μας δίνει την δυνατότητα να ελέγξουμε αν το έμβρυο πάσχει από κληρονομικά μεταδιδόμενα νοσήματα, αλλά και κυριολεκτικά να «σκανάρουμε» τα χρωμοσώματά του και να διαπιστώσουμε αν αυτά είναι φυσιολογικά σε αριθμό και δομή. Οπότε, μπορούμε πλέον να μεταφέρουμε μόνο υγιή και φυσιολογικά έμβρυα. Συστήνεται σε ζευγάρια που ο ένας ή και οι δύο φέρουν ή πάσχουν από κάποιο κληρονομικά μεταδιδόμενο νόσημα. Συνδυάζοντας την εξωσωματική με τον προεμφυτευτικό έλεγχο, μπορούμε πλέον, τα έμβρυα που δημιουργούμε στο Εργαστήριο να τα ελέγξουμε ποια από αυτά είναι υγιή, ποια φορείς και ποια πάσχουν και να μεταφέρουμε μόνο αυτά που θα δώσουν υγιή παιδιά. Συστήνεται σε ζευγάρια με πολλαπλές αποτυχημένες προσπάθειες εξωσωματικής, καθώς και σε ζευγάρια προχωρημένης ηλικίας ιδίως της γυναίκας, οπότε ελέγχουμε τα χρωμοσώματα του εμβρύου  αν αυτά είναι φυσιολογικά σε αριθμό και δομή, οπότε μεταφέρουμε και πάλι μόνο τα υγιή έμβρυα.

- ΔΟΤΕΣ-ΔΟΤΡΙΕΣ
Πρόκειται για νεαρά άτομα που επιθυμούν να δωρίσουν το βιολογικό τους υλικό, τα ωάρια ή τα σπερματοζωάριά τους, σε ζευγάρια στα οποία το αντίστοιχο υλικό, είτε λόγω ποιότητας είτε λόγω ποσότητας δεν επαρκεί για επίτευξη εγκυμοσύνης. Υποβάλλονται σε μία σειρά από εξετάσεις. Κατ’ αρχήν, πρέπει να διαπιστωθεί ότι τα άτομα αυτά είναι πραγματικά γόνιμα. Γίνονται ορολογικές εξετάσεις για να διαπιστωθεί αν τα άτομα αυτά πάσχουν ή όχι από λοιμώδη νοσήματα, καθώς και μια σειρά γενετικών ελέγχων για να διαπιστωθεί αν είναι φορείς κληρονομικά μεταδιδόμενων νοσημάτων, τουλάχιστον για αυτά που είναι συχνότερα στην Ελλάδα και φυσικά μια σειρά ψυχολογικών εξετάσεων για να εξεταστεί το δικό τους προφίλ αλλά και για να διαπιστωθεί αν και κατά πόσο τα άτομα αυτά είναι ικανά να στηρίξουν αυτό που πάνε να κάνουν. Η δωρεά ωαρίων και σπερματοζωαρίων στην Ελλάδα είναι με νόμο πλέον αυστηρά ανώνυμη. Οι δότες δηλ. δεν γνωρίζουν που πηγαίνει το βιολογικό τους υλικό και αντίστοιχα οι λήπτες δεν γνωρίζουν τον ή την δότρια. Η ανωνυμία λύνει πολλά από τα σοβαρά προβλήματα που θα μπορούσαν να προκύψουν από τις δωρεές σε αντίθετη περίπτωση.

- ΠΑΡΕΝΘΕΤΕΣ
Παρένθετη μητέρα γίνεται μία κυρία η οποία επιθυμεί  να «δανείσει» τη μήτρα της για να χρησιμοποιηθεί ως γέφυρα, προκειμένου να αναπτυχθεί και να γεννηθεί έμβρυο που βιολογικά ανήκει σε άλλο ζευγάρι. Υποβάλλεται σε μια σειρά από εξετάσεις για να διαπιστωθεί ότι είναι υγιής, ότι μπορεί να φέρει σε πέρας με ασφάλεια για την ίδια και το έμβρυο, την εγκυμοσύνη και ότι ψυχολογικά μπορεί να διεκπεραιώσει το αυτό που επιθυμεί να προσφέρει. Από την άλλη, για το ζευγάρι ισχύει ότι θα πρέπει να υπάρχει ένας ιατρικά αποδεδειγμένος λόγος που η γυναίκα δεν μπορεί ή δεν πρέπει να μείνει έγκυος. Κάθε βήμα στην παρένθετη μητρότητα καλύπτεται από δικαστικές αποφάσεις και είναι καθόλα νόμιμη και διαφανής.

- ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΣΤΗ ΔΟΥΛΕΙΑ ΜΟΥ
Πολλά και διαφορετικής φύσεως…  Κυρίως το άγχος των ζευγαριών, ιδιαίτερα μετά από μια αποτυχία, σε συνδυασμό με τα οικονομικά προβλήματα. Θα πρέπει από τη μια να τους βοηθήσεις να διαχειριστούν το άγχος και με το μικρότερο δυνατό κόστος να δρομολογηθούν τα σωστά βήματα και να κάνεις ταυτόχρονα πιο σύντομο το δρόμο προς την επιτυχία. Επίσης, η δυσπιστία και η αμφισβήτηση που δημιουργείται με τις αποτυχίες. Θα πρέπει να κατανοήσουν τα ζευγάρια, ότι για όλη την ομάδα της εξωσωματικής, η καλύτερη απόδειξη του ότι δουλεύουν σωστά, η μεγαλύτερη ικανοποίηση ακόμα και διαφήμιση, είναι το θετικό αποτέλεσμα της εγκυμοσύνης και η γέννηση του παιδιού και όλοι δουλεύουν με αυτό το σκοπό. Τέλος, το ότι δυστυχώς, από πολλούς ακόμα η εξωσωματική αντιμετωπίζεται ως ταμπού. Πρέπει να γίνει κατανοητό, ότι η εξωσωματική δεν είναι ντροπή, είναι ένας τρόπος να βοηθηθεί η φύση όταν αυτή χρειάζεται μία μικρή ή μεγαλύτερη βοήθεια και οποιαδήποτε προσπάθεια γίνεται καλύπτεται από απόλυτη εχεμύθεια.

- ΗΛΙΚΙΕΣ ΠΟΥ ΕΠΙΣΚΕΠΤΟΝΤΑΙ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ
Οι  συνθήκες ζωής και οι απαιτήσεις της σημερινής κοινωνίας – σπουδές, επαγγελματική και οικονομική αποκατάσταση-  οδηγούν συχνά τα σημερινά ζευγάρια να σκεφτούν και να ξεκινήσουν την τεκνοποίηση σε μάλλον μεγαλύτερη ηλικία από τις προηγούμενες γενιές και αντιστοίχως, η ηλικία που μια γυναίκα αποφασίζει να μείνει έγκυος έχει αυξηθεί πολύ. Ο μέσος όρος ηλικίας που επισκέπτονται το γραφείο Συμβουλευτικής Εξωσωματικής είναι πάνω από 37 έτη, με τάση να αγγίζει ή και να περνάει τα 40 έτη. Αυτό  από μόνο του είναι και ένας λόγος υπογονιμότητας, ή έρχεται να προστεθεί σε άλλα υπάρχοντα προβλήματα που οδηγούν σε υπογονιμότητα. Πρέπει να περάσει στον κόσμο, ότι οι ομάδες και οι μονάδες Εξωσωματικής  Γονιμοποίησης αυτό που μπορούν να προσφέρουν είναι οι βέλτιστες συνθήκες για την άριστη αξιοποίηση του βιολογικού υλικού που το ζευγάρι διαθέτει και όχι η «νεαροποίησή» του.

- ΚΟΣΤΟΣ
Δεν θα αναφερθώ σε νούμερα, γιατί το κόστος ποικίλλει ανάλογα με το τι μέθοδο θα χρειαστεί να εφαρμόσουμε. Άλλο είναι μια απλή σπερματέγχυση άλλο το να χρειάζεσαι παρένθετη μητέρα..  Λαμβάνοντας όμως υπ όψιν τα σκοπό για τον οποίο ξεκινάς, την απόκτηση ενός παιδιού, το κόστος σαφώς είναι προσιτό. Γνωρίζοντας επιπλέον τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες κάνουμε σαφώς διευκολύνσεις με διάφορους τρόπους.
Θα ήθελα να καταθέσω ότι υπάρχει λύση στην υπογονιμότητα, δεν χρειάζεται άγχος, πρέπει απλά να γίνονται τα ΣΩΣΤΑ ΒΗΜΑΤΑ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ούτως ώστε να μην χάνεται χρόνος, χρήματα και κυρίως ψυχικά αποθέματα, σε άσκοπες και αναποτελεσματικές ενέργειες και πιστεύω ότι το αποτέλεσμα θα έρθει.

- ΕΙΠΕΣ ΑΣΚΟΠΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ…
 Ναι, και το τονίζω ιδιαίτερα, έχει μεγάλη σημασία το πού θα απευθυνθούν τα ζευγάρια.

- ΧΡΟΝΟ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ ΤΑ ΖΕΥΓΑΡΙΑ
Συνήθως δίνουμε ένα χρόνο ελεύθερων επαφών και αν δεν έρθει η κύηση τότε τα ζευγάρια θα πρέπει να ασχοληθούν. Αυτό στην περίπτωση που τα ζευγάρια είναι σχετικά νεαρά και δεν υπάρχει κάποιο διαπιστωμένο πρόβλημα. Αν είμαστε πάνω από 40 δεν περιμένουμε ολόκληρο χρόνο. Αν υπάρχει διαπιστωμένο πρόβλημα, πχ αζωοσπερμία, πάλι δεν αφήνουμε το χρόνο να περάσει. Και κυρίως δεν χρειάζεται άγχος, το οποίο να σημειωθεί ότι λειτουργεί επιβαρυντικά ακόμα και σε ζευγάρια που δεν έχουν κάποιο διαπιστωμένο τουλάχιστον πρόβλημα υπογονιμότητας.
Ευχαριστώ πολύ και να τονίσω ότι σκοπεύω να καταθέσω όλη την εμπειρία μου και τη γνώση μου καθώς και όρεξη και την αγάπη μου για αυτό που κάνω.