Τα τελευταία τρία χρόνια η λίμνη ανέκτησε όχι μόνο την παλιά της δόξα, καθώς τα νερά ένεκα των πολλών βροχοπτώσεων επέστρεψαν, αλλά ξεπέρασε πια και τα παλιά της όρια.
Ο αγροτοσυνδικαλιστής Χάρης Καρυπίδης από το Σ. Μουριών δήλωσε στις ΕΙΔΗΣΕΙΣ: Το ύψος της λίμνης βρίσκεται πάνω και από αυτό που θυμόμαστε από τη δεκαετία του ’50. Οι πολλές βροχές όχι μόνο τη γέμισαν, αλλά κυριολεκτικά υπερχείλισε. Τα κανάλι που μεταφέρουν το νερό στη λίμνη λειτουργούν τώρα αντίστροφα. Μεταφέρουν τα νερά της υπερχειλισμένης λίμνης στα χωράφια μας. Είναι ανάγκη μεγάλη να ανοίξει το κανάλι της Αρτζάν για να αποκατασταθεί η ισορροπία της λίμνης και να γλιτώσουμε από μεγαλύτερες καταστροφές.
Ήταν το 1956 όταν η Ελλάδα και η Γιουγκοσλαβία, συνιδιοκτήτες της λίμνης, κατά τα 2/3 η πρώτη (τώρα πια η ΠΓΔΜ) και κατά το 1/3 η Ελλάδα, υπέγραψαν συμφωνία για να προστατεύονται από την υπερχείλιση των νερών της λίμνης. Συμφώνησαν να διατηρείται η στάθμη μεταξύ 144,80 και 146 μέτρων (από τη θάλασσα).
Για την διατήρηση της στάθμης αυτής κατασκευάστηκε μέχρι το 1960 περίπου κανάλι για την απορροή των νερών στον Αγιάκ, παραπόταμο του Αξιού.  Για την επικοινωνία της λίμνης με τον Αγιάκ φτιάχτηκε κανάλι εντός  της λίμνης και σιδερένια πόρτα- φράχτης που άνοιγε κάθε φορά που τα νερά της λίμνης ξεπερνούσαν το όριο ασφαλείας.
Ήταν η χαρά όλης της περιοχής από τη Δοϊράνη μέχρι τον Αξιό κάθε φορά που άνοιγε η πόρτα και τα νερά ξεχυνόταν προς τον Αξιό. Μαζί ξεχυνόταν και πλούσια τα ελέη της λίμνης, τα περίφημα γριβάδια και το περκί  να χορταίνουν τη πείνα των κατά περίσταση και εξ ανάγκης ψαράδων σε όλη της διαδρομή του μεταμορφωμένου σε μικρό Αξιό Αγιάκ σε χρόνια όπου δεν περίσσευαν τα χρειώδη προς το ζην.
Μέχρι που ήρθαν τα χρόνια της ανομβρίας. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 η λίμνη έχανε νερά. Ήρθε και το καταραμένο 1988 που η ξηρασία στέρεψε μέχρι και τον Αξιό. Η πεδιάδα της Θεσσαλονίκης στερημένη τα νερά από το φράγμα του Αξιού, στράφηκε στη λίμνη. Κι ο Παπαθεμελής, τότε υπουργός Μακεδονίας – Θράκης, ενεργοποίησε τη συμφωνία ανοίγοντας το φράγμα.  Ήταν το μοιραίο λάθος. Διότι η λίμνη έχασε πολύτιμο χωρίς καν να ωφεληθούν οι αγρότες της Θεσσαλονίκης. Κοντά ένα μήνα έκανε το νερό να φτάσει στην πεδιάδα. Τόσο διψασμένη ήταν η γη. Μόλις οχτώ μέτρα είναι το μέγιστο βάθος της λίμνης, Ξηρασία και απώλεια νερών μετά το άνοιγμα της λίμνης επέφεραν μέγα πλήγμα. Που πολλαπλασιάστηκε από τις χρονιές ξηρασίας που ακολούθησαν Η λίμνη έχασε πέντε μέτρα από το μέγιστο βάθος της. Το χαμηλό βάθος αύξησε την εξάτμιση των νερών κατά τους θερινούς μήνες και λειτούργησε καταστροφικά ο φαύλος αυτός κύκλος. Τα νερά της τραβήχτηκαν τουλάχιστον 500 μέτρα από την παλιά κοίτη. Ο λιμενοβραχίονας, όπου οι ψαράδες της λίμνης έδεναν τις πλάβες (βάρκες)  τους,  έμεινε έρημος και τα νερά συνέχιζαν το ταξίδι προς το κέντρο της λίμνης. Απελπισία.
Μέχρι που η φύση επανόρθωσε, αφού οι άνθρωποι αποδείχτηκαν λίγοι να ενισχύσουν την λίμνη με νερά του Μπέλλες που άσκοπα χύνονταν στην Κερκίνη τους χειμερινούς μήνες και κάθε προσπάθεια να εκτραπούν προς τη λίμνη συναντούσε τη στενοκέφαλη αντίδραση των εξ ανατολών γειτόνων.
Τα τελευταία τρία χρόνια με αφετηρία το 2014 οι βροχοπτώσεις έκαναν το θαύμα τους. Σταδιακά η λίμνη γέμιζε, τα νερά υπερπήδησαν αρχικά την κοίτη της παρακμής και ξεχύθηκαν προς το λιμενοβραχίονα. Το 2015 τον συνάντησαν και συνέχισαν μέχρι την παλιά κοίτη ενώ  φέτος φούσκωσαν τόσο ώστε τα κανάλια που μετέφεραν τα πλημμυρισμένα νερά από τη λεκάνη απορροής, πήραν αντίστροφη πορεία. Αντί να  μεταφέρουν νερό προς τη λίμνη, μεταφέρουν νερά από τη λίμνη στα χωράφια.
Και πάμε πάλι στον Χάρη Καρυπίδη: «Ζητήσαμε τη συνδρομή της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς για να ανοίξει το κανάλι. Μας είπαν ότι δεν έχουν χρήματα και μέσα για να ανοίξουν το κανάλι.»
Μάλιστα το  θέμα δεν είναι να ανοίξει μόνο μια τεράστια σιδερένια (και σκουριασμένη από την πολυετή αχρησία) πόρτα.  Το κανάλι μετά την πόρτα έχει μπαζωθεί και χρειάζεται η διάνοιξή του.
«Υπολογίζουμε ότι κάπου 1200 στρέμματα έχουν κατακλυστεί από τα νερά της λίμνης. Καλλιέργειες με καλαμπόκι, τριφύλλι, ηλιόσπορο και φυσικά σιτάρια κινδυνεύουν και μαζί κινδυνεύει το λιγοστό εισόδημα των παρόχθιων καλλιεργητών. Περιμένουμε τη βοήθεια όσων είναι αρμόδιοι να ανοίξουν το φράγμα για να μπορέσουμε να καλλιεργήσουμε»  καταλήγει ο κ. Καρυπίδης.
Η φύση έκανε το θαύμα της. Φούσκωσε ίσως στην καταλληλότερη ώρα. Πάνω στην κρίση ούτε τώρα περισσεύουν τα χρειώδη προς το ζην.  Και τα περίφημα γριβάδια της αναμένονται  μετά βουλιμίας από τους εξ ανάγκης και κατά περίσταση ψαράδες που θα σπεύσουν σε όλη τη διαδρομή της προς τον Αξιό εφόσον ανοίξει η πόρτα.
Χώρια τα οφέλη για τους καλλιεργητές της παρόχθιας ζώνης, αλλά και τους αγρότες της πεδιάδας της Αρτζάν που θα γεμίσουν τα κανάλια της με ποτιστικό νερό για τα χωράφια τους.
Και οι γείτονες; θα ρωτήσετε. Διότι για την ενεργοποίηση της συμφωνίας απαιτείται και η δική τους βούληση. Εκείνοι όμως επείγονται περισσότερο. Στη δική τους πλευρά τα υπερχειλισμένα νερά έχουν κατακλύσει τα έργα τουριστικής αξιοποίησης που τα τελευταία χρόνια κατασκεύασαν καθώς η δική τους Δοϊράνη αποτελεί το δεύτερο τουριστικό προορισμό της χώρας τους. Αλλά σε κάθε περίπτωση ο διάλογος μαζί τους πρέπει να ξεκινήσει.