espa pkm

Παρασκευή, 10 Απριλίου 2026, 5:26:48 πμ
Δευτέρα, 22 Οκτωβρίου 2012 17:36

Αλεξάνδρα Ιωαννίδου: Η δημοκρατία χρειάζεται δημοκράτες

ioannidou-alexandraa
Διάβασα με ενδιαφέρον και καλή διάθεση το άρθρο-απόσπασμα από την ομιλία της βουλευτού του ν. Κιλκίς κας Ειρήνης Αγαθοπούλου «Η νεολαία που αντιστέκεται, η νεολαία που νικά». Η έκπληξή μου ήταν μεγάλη όταν διαπίστωσα ότι το κείμενο χαρακτηρίζουν οι συνήθεις γενικολογίες που ακούμε στις ομιλίες των "παλαιών" πολιτικών μας διανθισμένες με αγωνιστικές κορώνες και την απαραίτητη προτροπή σε ανυπακοή στους νόμους που συνοδεύει όλες τις δημόσιες τοποθετήσεις στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ/ΕΚΜ. 
Δε θα σταθώ στις γενικόλογες αναλύσεις περί εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο και την ανάγκη συνειδητοποίησης της τραγικότητας της κατάστασης στην οποία ζούμε. Για το πρώτο παραπέμπω στον Μαρξ και στους μαρξιστές και για το δεύτερο στον Καμύ και στους υπαρξιστές. Δε θα σταθώ ούτε στις αγωνιστικές κορώνες διεκδίκησης, μια και κάθε κόμμα, πολύ περισσότερο μάλιστα κάθε αριστερό κίνημα που σέβεται τον εαυτό του οφείλει να διεκδικεί. Θα σταθώ όμως σε μια φράση γιατί είναι ενδεικτική της κουλτούρας που κυριάρχησε στη χώρα μας τις τελευταίες δεκαετίες και έχει διαποτίσει το δημόσιο διάλογο με τραγικά για τη χώρα αποτελέσματα:  «Έχει λοιπόν μάλλον έρθει η ώρα να αναθεωρήσουμε τι είναι παραβατικό και τι όχι, τι είναι νόμιμο και τι παράνομο, ποια είναι τα όρια του Κράτους.»
Σε μια δημοκρατία το τι είναι νόμιμο και τι παράνομο ορίζουν οι νόμοι του κράτους, οι οποίοι ψηφίζονται από τους βουλευτές  που εκπροσωπούν το λαό και βάσει αυτών των νόμων η δικαστική εξουσία αποφαίνεται περί νομιμότητας ή παραβατικότητας. Σε ένα κράτος δικαίου η νομιμότητα και η τήρηση των νόμων δεν επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια των πολιτών και των εκλεγμένων εκπροσώπων τους, δεν είναι θέμα ερμηνευτικής προσέγγισης, συμφωνίας ή διαφωνίας, χρησιμότητας ή μη του συγκεκριμένου νόμου,  αλλά είναι καταγεγραμμένη και ισχυρή μέχρι να ανατραπεί από έναν άλλο νόμο. Και αυτό συμβαίνει για τον απλούστατο λόγο  ότι αν ακυρωθεί αυτή η διαδικασία, ανατρέπεται το κοινωνικό συμβόλαιο και η κοινωνία μετατρέπεται σε ζούγκλα. Στη ζούγκλα υπερισχύει ως γνωστόν το δίκαιο του ισχυρότερου. Οι νόμοι ιδανικά θα έπρεπε να προστατεύουν τους αδύναμους και όχι να εδραιώνουν το δίκαιο του ισχυρότερου. Γνωρίζουμε βέβαια όλοι ότι αυτό δε συμβαίνει, διαφορετικά δε θα υπήρχαν οι κατάφωρες αδικίες που παρατηρούμε γύρω μας, όπου ισχυρές συντεχνίες  (φαρμακοποιών, γιατρών, δικηγόρων, μηχανικών και άλλων αναξιοπαθούντων κλάδων) ξέρουν να επιβάλουν σε αγαστή συνεργασία με τους πολιτικούς τα συμφέροντά τους σε βάρος του κοινωνικού συνόλου (τελευταίο παράδειγμα η πρόσφατη ρύθμιση για τους συμβολαιογράφους).     
Ασφαλώς πρέπει να γίνεται διάλογος για τη σκοπιμότητα κάποιων νόμων, για τη χρησιμότητά τους, για το πόσο δίκαιοι είναι, για το κατά πόσο προωθούν την κοινωνική συνοχή, την ανάπτυξη, την πρόοδο και την ευημερία της χώρας.  Όμως αν αυτή η συζήτηση καταλήξει στο «νόμος είναι το δίκαιο του Χ, Ψ και Ω» αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι θα βρεθούμε σε αδιέξοδο.
Η δημοκρατία χρειάζεται δημοκράτες είχε πει ο Friedrich-Ebert, πρώτος σοασιαλδημοκράτης Πρόεδρος της Γερμανίας. Η δημοκρατία χρειάζεται κουλτούρα διαλόγου προσανατολισμένη σε λύσεις. Η κουλτούρα της διαμαρτυρίας του δρόμου και της παραβατικότητας δε βοηθά στην εξεύρεση λύσεων, αντίθετα την εμποδίζει.
Η «νεολαία που νικά» χρειάζεται να μιλά πολιτικά. Χρειάζεται να συμμετέχει στο δημόσιο διάλογο, στα κοινωνικά κινήματα, σε δίκτυα αλληλεγγύης με προτάσεις και συγκεκριμένο λόγο και όχι με κραυγές, μολότωφ, συνθήματα και εκθέσεις ιδεών.
Η δημοκρατία χρειάζεται και πολίτες αλληλέγγυους.
Η συνοχή μιας κοινωνίας δεν εξαρτάται μόνο από την κρατική εξουσία και το τι αυτή μπορεί ή θέλει να διαθέσει για κοινωνικές παροχές. Εξαρτάται και από την προθυμία των μελών της να σταθούν ο ένας στο πλευρό του άλλου, ο εργαζόμενος στο πλευρό του άνεργου, ο υγιής στο πλευρό του ασθενούς, ο νέος στο πλευρό του ηλικιωμένου, ο ισχυρός στο πλευρό του αδυνάτου. Η συνοχή μιας κοινωνίας απαιτεί προθυμία να στερηθείς κάποια πράγματα προς όφελος άλλων, να προβείς σε θυσίες για το καλό άλλων μελών της ομάδας, απαιτεί αλληλεγγύη γνήσια και χωρίς όρους.
Στην Παγκόσμια Έκθεση Ευτυχίας για το 2012 στις πρώτες θέσεις εμφανίζονται οι σκανδιναβικές χώρες: Δανία (1η θέση), Φινλανδία (2η θέση), Νορβηγία (3η θέση). Η πιο προφανής εξήγηση είναι η σύνδεση του εισοδήματος με την ευτυχία. Όσο πιο πλούσιος είναι ένας λαός, τόσο πιο ευτυχισμένος είναι, το προφανές συμπέρασμα. Ωστόσο, μια προσεκτικότερη ματιά δείχνει ότι τα πλουσιότερα κράτη των G8 (ΗΠΑ, Μ. Βρεταννία, Ιαπωνία) βρίσκονται κάπου στο μέσον. Άρα, "τα λεφτά (μόνο) δε φέρνουν την ευτυχία". Πολύ μεγάλο ρόλο παίζουν και οι κοινωνικο-πολιτικοί παράγοντες, οι ανθρώπινες σχέσεις, η κουλτούρα διαλόγου και συμβιβασμών, οι σχέσεις ισότητας και αλληλεγγύης που διακρίνουν τις σκανδιναβικές κοινωνίες.
Πριν από έναν περίπου χρόνο οι Δανοί απέρριψαν με δημοψήφισμα τη μείωση της φορολογίας (υψηλότερος συντελεστής 60%).  Θα ήταν ποτέ δυνατόν να συμβεί κάτι τέτοιο στη χώρα μας, όπου η φοροδιαφυγή θεωρείται πράξη αντίστασης κατά του κράτους και φόρους πληρώνουν μόνο κάτι γραφικοί τύποι και μισθωτοί που δε μπορούν να τους αποφύγουν; Η κουλτούρα του διαλόγου και η αρχή της αλληλεγγύης είναι μέρος της ζωής τους. Μήπως είναι (και) γι' αυτό ευτυχισμένοι;