espa pkm

Τρίτη, 13 Οκτωβρίου 2026, 8:09:41 πμ
Τρίτη, 13 Οκτωβρίου 2026 09:07

«Φίλος μεν Πλάτων, φιλτάτη δε η αλήθεια»

Γράφει ο Νίκος Κωνσταντινίδης

Εκπαιδευτικός συγγραφέας

Ο άνθρωπος σε σύγκριση με άλλα ζώα στη μόνη αίσθηση που υπερέχει είναι η αφή. Σε όλες τις υπόλοιπες υστερεί, γράφει ο Αριστοτέλης στο έργο του «Περὶ τὰ ζῷα ἱστορίαι» (Βιβλίο Α΄494b). Και είναι η υπεροχή αυτή που τον χαρακτηρίζει και ως εφαψία.

Τρεις είναι οι αρχές που χαρακτηρίζουν τον άνθρωπο, σύμφωνα με τον Κορνήλιο Καστοριάδη: κτητικότητα, κυριαρχικότητα σεξουαλικότητα.  Και παρότι έχει λόγο και λογική, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα  ζώα, δεν μπορεί να πετύχει οργανωτικά,  όσα πετυχαίνουν τα μυρμήγκια. Μια οργανωμένη μειοψηφία άλλωστε έχει μεγαλύτερη ισχύ από μια διαιρεμένη πλειοψηφία.

Όπου οι αρχές για μια δίκαιη κοινωνία μετατρέπονται σε ιαχές, για ίδιον όφελος, η αδικία γίνεται κανόνας και συμπεριφορά. Ο άνθρωπος, λόγω της φύσης του λειτουργεί εγωιστικά. Σε κάθε κοινή προσπάθεια, δεν ωφελούνται οι καλοί, αλλά οι πονηροί. Το κακό ζει ανέκαθεν σε βάρος του καλού. Στην Τροία πέθανε ο ημίθεος  Αχιλλέας και επέζησε ο πανούργος Οδυσσέας.

Είπαμε: Είμαστε η χώρα που ρίχνει φόλα στα σκυλιά και ταΐζει με χαβιάρι τα κομματόσκυλα! Η αμαρτία και η εξορία, και τα δύο αυτά, δεν γεννήθηκαν στην Κόλαση, αλλά στον Παράδεισο. Οι πολιτικές εξορίες ήρθαν πολύ αργότερα και κράτησαν, ώσπου η κοινωνία μας έχει μετατραπεί σε φυλακή.  Και είναι μια επιπρόσθετη αιτία για την οποία έχουν δραπετεύσει σε ξένες χώρες τα νιάτα της.  

Το κράτος ως προς  τη δομή του είναι δισυπόστατο. Υποστηρικτικό και τιμωρητικό συγχρόνως, ανάλογα με τη συμπεριφορά του. Στις μικρές κοινωνίες, στις κοινωνίες φίλων, γνωστών και συγγενών, δεν είναι μόνο εμφανής η κυβερνητική, αλλά και η αντιπολιτευτική αδυναμία.

 Και πώς να γίνει αλλιώς, όταν η αντιπολίτευση αφορά, φίλους, κολλητούς και πρώην συντρόφους; Γι’ αυτό και η όποια αντιπολίτευση είναι περιορισμένη  και θεματικά συγκεκριμένη.

Όποιος έχει υψοφοβία  δεν θα χαρεί ποτέ την ελευθερία που κατοικεί στην κορυφή του βουνού. Όποιος διστάζει ή δειλιάζει να αντιπαρατεθεί δεν θα χαρεί την απόλυτη ελευθερία του λόγου. Για να νιώσεις κάτι μέσα σου βαθιά και να το υποστηρίξεις με ψυχή, πρέπει πρώτα να θέσεις τα δάχτυλά σου επί των τύπων των ήλων.

Άλλωστε, μόνο στην αφή υπερτερεί ο άνθρωπος έναντι των άλλων ζώων.  Οι ωραίες σε λόγο ομιλίες  λειτουργούν μεν εντυπωσιακά, όχι όμως και πραγματικά, όταν δεν λένε τα πράγματα με τα ονόματά τους: Άλλο το «μέγα-ρο» κι άλλο το «δια-μέρισμα». Δεν είναι καν συνώνυμα! Άλλο η πρόθεση «δια», με διαιρετική σημασία, όπως στη λέξη διαμέρισμα κι άλλο το επίθετο «μέγας» με μεγεθυντική σημασία στη λέξη μέγαρο.

‘Όταν με το καλό ολοκληρωθεί το πραγματικό Δικαστικό Μέγαρο και γίνουν τα εγκαίνιά του, να είστε βέβαιοι ότι θα το χειροκροτήσουμε. Η μιζέρια δεν βοηθά κανέναν και πουθενά. Το μπράβο πρέπει να χαλαλίζεται, όταν και όπου αξίζει.

Η δημοκρατία, αν και έχει μήτρα της την Ελλάδα, εδώ και δυόμισι χιλιάδες χρόνια είναι ένα  διαρκές ζητούμενο από την κοινωνική – λαϊκή πλειοψηφία. Είναι ό,τι και ο Παράδεισος για τον Χριστιανό. Μια ουτοπία μάλλον και τα δύο, την οποία αναζητεί ο άνθρωπος διακαώς σε γη και ουρανό.

Πού αλλού στον ντουνιά, τα κόμματα που χρωστούν πάνω από ένα  δις στο κράτος, όχι μόνο το κυβερνούν, αλλά και εκποιούν τα σπίτια αυτών που ανακεφαλαιοποίησαν  τις τράπεζες; Πού αλλού στην Ευρώπη ζουν οι πολιτικοί κάτω από τη σκέπη του ατιμώρητου και του ακαταδίωκτου.

«Φίλος μεν Πλάτων, φιλτάτη δε η αλήθεια», είπε ο Αριστοτέλης στον δάσκαλό του Πλάτωνα. Καλά τα «διαμερίσματα» και ακόμη καλύτερα τα «μέγαρα». Αυτό όμως που χρειάζεται η χώρα τώρα, και φαίνεται από πλείστες όσες δημοσκοπήσεις, είναι η ορθή απονομή της δικαιοσύνης, που για να γίνει εφικτή, πρέπει η δικαστική εξουσία να  σπάσει τα δεσμά της και απελευθερωθεί από την εκτελεστική.