Η ερώτηση, του συμβούλου της παράταξης με επικεφαλής τον Χρήστο Παπαστεργίου, αναδεικνύει τις ευθύνες της Περιφέρειας και απευθύνεται στην Περιφερειάρχη Κεντρικής Μακεδονίας Αθηνά Αθανασιάδου Αηδονά και στον Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Κιλκίς Ανδρέα Βεργίδη, με ΘΕΜΑ: Επαναλαμβανόμενα πλημμυρικά φαινόμενα σε αγροτικές εκτάσεις πέριξ του ταμιευτήρα Αρτζάν–Αματόβου (Πολύκαστρο – Βαφειοχώρι – Σιταριά – Λιμνότοπος) – Τεχνική επάρκεια αποστραγγιστικού δικτύου, λειτουργία Τ.Ο.Ε.Β. και ολοκλήρωση κρίσιμων υδραυλικών υποδομών.
«Κυρία Περιφερειάρχη, Κύριε Αντιπεριφερειάρχη,
Τα έντονα και παρατεταμένα πλημμυρικά φαινόμενα των τελευταίων εβδομάδων στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Παιονίας και ειδικότερα στις αγροτικές εκτάσεις Πολυκάστρου, Βαφειοχωρίου, Σιταριάς και Λιμνοτόπου, έχουν προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές σε καλλιέργειες σιτηρών, τριφυλλιού, ψυχανθών και λοιπών προϊόντων, οδηγώντας σε σοβαρή οικονομική επιβάρυνση τον πρωτογενή τομέα της Π.Ε. Κιλκίς. Σύμφωνα με εκτιμήσεις των τοπικών παραγωγών, οι πληγείσες εκτάσεις υπερβαίνουν τα 10.000 στρέμματα.
Τα φαινόμενα εμφανίζονται με επαναλαμβανόμενο χαρακτήρα τα τελευταία έτη, γεγονός που αναδεικνύει διαρθρωτικά ζητήματα τεχνικής επάρκειας και συντήρησης του αποστραγγιστικού δικτύου (κεντρικές τάφροι, συλλεκτήριοι αγωγοί, υδατορέματα), καθώς και ζητήματα ολοκληρωμένης λειτουργίας του ταμιευτήρα Αρτζάν–Αματόβου, ο οποίος έχει σχεδιαστεί ως έργο διττού σκοπού (αντιπλημμυρική προστασία τον χειμώνα – αρδευτική επάρκεια την θερινή περίοδο).
Είναι γνωστό ότι, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, περιλαμβάνονται:
- η αντιπλημμυρική προστασία και συντήρηση υδατορεμάτων,
- η εκτέλεση και επίβλεψη εγγειοβελτιωτικών και υδραυλικών έργων,
- ο συντονισμός εμπλεκόμενων φορέων (Τ.Ο.Ε.Β., Δήμοι, Υπουργεία) για τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας κρίσιμων υποδομών.
Ωστόσο, από τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά πλημμυρών προκύπτουν εύλογα ερωτήματα ως προς:
- την υφιστάμενη αποστραγγιστική ικανότητα του δικτύου,
- την επάρκεια καθαρισμών και απομάκρυνσης φερτών υλικών,
- τη λειτουργική κατάσταση των αντλιοστασίων και των σχετικών υποδομών,
- καθώς και την πορεία ολοκλήρωσης των συμπληρωματικών φάσεων του αρδευτικού και αντιπλημμυρικού σχεδιασμού του ταμιευτήρα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η λειτουργική κατάσταση του Τ.Ο.Ε.Β. Λίμνης Αρτζάν–Αματόβου, ο οποίος αποτελεί βασικό επιχειρησιακό φορέα διαχείρισης του υδροαρδευτικού συστήματος, ενώ παράλληλα επιβαρύνεται από αυξημένο ενεργειακό κόστος λειτουργίας των αντλιοστασίων, με άμεσο αντίκτυπο στη βιωσιμότητα του έργου.
Επιπλέον, καθοριστικό ρόλο για την ορθολογική διαχείριση των υδάτων φαίνεται να διαδραματίζει η ολοκλήρωση κρίσιμων υποδομών, όπως:
- οι υπολειπόμενες φάσεις του αρδευτικού δικτύου,
- τα έργα ρύθμισης στάθμης και τροφοδότησης από τον ποταμό Αξιό,
- καθώς και παρεμβάσεις ενεργειακής αυτονόμησης (π.χ. εγκατάσταση ΑΠΕ/ενεργειακών κοινοτήτων).
Η υφιστάμενη κατάσταση δημιουργεί το γνωστό πλέον παράδοξο: σε περιόδους ανομβρίας να παρατηρείται ανεπάρκεια άρδευσης και σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων να προκαλούνται εκτεταμένες πλημμύρες και απώλεια πολύτιμων υδάτινων πόρων.
Κατόπιν των ανωτέρω, και στο πλαίσιο του θεσμικού ρόλου της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων αντιπλημμυρικής προστασίας και εγγειοβελτιωτικών υποδομών,
ΕΡΩΤΩΝΤΑΙ:
- Ποια συγκεκριμένα άμεσα μέτρα έχουν δρομολογηθεί από την Περιφέρεια για τον καθαρισμό, την αποκατάσταση και τη συστηματική συντήρηση των κεντρικών καναλιών, τάφρων και υδατορεμάτων στην περιοχή Πολυκάστρου – Βαφειοχωρίου – Σιταριάς – Λιμνοτόπου; Υφίσταται εγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και αντίστοιχη χρηματοδότηση (ΠΔΕ/ΕΣΠΑ);
- Έχει εκπονηθεί ή επικαιροποιηθεί τεχνική μελέτη αποτίμησης της αποστραγγιστικής ικανότητας του δικτύου (υδραυλική επάρκεια, φερτές ύλες, σημεία στενώσεων, αστοχίες τεχνικών έργων); Ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα και ποιος φορέας έχει την ευθύνη λειτουργίας και συντήρησης ανά τμήμα του δικτύου;
- Ποια είναι η επίσημη αποτύπωση των πληγεισών εκτάσεων από τα πρόσφατα φαινόμενα και ποια η εκτίμηση της συνολικής ζημίας για τον πρωτογενή τομέα της Π.Ε. Κιλκίς; Πώς συντονίζεται η Περιφέρεια με τον ΕΛΓΑ για την επιτάχυνση των διαδικασιών αυτοψίας και αποζημίωσης;
- Ποια είναι η σημερινή διοικητική και λειτουργική κατάσταση του Τ.Ο.Ε.Β. Λίμνης Αρτζάν–Αματόβου και με ποιον τρόπο η Περιφέρεια συμβάλλει στον επιχειρησιακό συντονισμό και στην εύρυθμη λειτουργία του, ιδίως ως προς τα αντλιοστάσια, τη συντήρηση υποδομών και την άμεση αποκατάσταση βλαβών;
- Ποιες πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί για τη μείωση του ενεργειακού κόστους λειτουργίας του συστήματος (ενεργειακές κοινότητες, εγκατάσταση φωτοβολταϊκών, αξιοποίηση προγραμμάτων χρηματοδότησης), ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του υδροαρδευτικού έργου;
- Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η μελέτη ρύθμισης στάθμης και υδροληψίας από τον ποταμό Αξιό για τον εμπλουτισμό του ταμιευτήρα; Υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ωρίμανσης, ένταξης και υλοποίησης του έργου;
- Ποιος είναι ο συνολικός περιφερειακός σχεδιασμός ολοκλήρωσης και αναβάθμισης των υποδομών του ταμιευτήρα Αρτζάν–Αματόβου (υπολειπόμενες φάσεις αρδευτικού δικτύου, συμπληρωματικά αντιπλημμυρικά έργα), ώστε να ενταχθούν σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης υδάτων και αντιπλημμυρικής θωράκισης της περιοχής;
Η αναλυτική ενημέρωση του Περιφερειακού Συμβουλίου κρίνεται αναγκαία, δεδομένου ότι το ζήτημα αφορά άμεσα την προστασία της αγροτικής παραγωγής, την ανθεκτικότητα των υδραυλικών υποδομών και τη βιώσιμη ανάπτυξη της Π.Ε. Κιλκίς».
