Στις 11 Μαρτίου του 2020 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε ως Πανδημία τον Covid-19 και έκτοτε έγιναν τεράστιες παγκόσμιες αλλαγές στον τρόπο και τον ρυθμό όχι μόνο της προσωπικής μας ζωής, αλλά και στον τρόπο λειτουργίας όλων των δομών και χώρων της δημόσιας ζωής -όπως αυτόν της Εκπαίδευσης- όπου ο αριθμός των εμπλεκομένων σ’ αυτήν παγκοσμίως είναι εντυπωσιακός: αποτελούν το 22,62% του παγκόσμιου πληθυσμού. Σύμφωνα δε με στοιχεία της Unesco, τα προβλήματα που προκάλεσε στην εκπαίδευση η πανδημία αποτελούν τη χειρότερη εκπαιδευτική κρίση, που έχει καταγραφεί ποτέ.
Πόσο σύμφωνη είναι με τη γνώμη αυτή, αλλά και για τη σημερινή εικόνα του Δευτεροβάθμιου Σχολείου θα μας μιλήσει η κυρία Τρίγκα της οποίας η παρουσία στον εκπαιδευτικό χώρο -και μάλιστα σε επιτελική θέση- είναι μακρόχρονη
.
- Κυρία Τρίγκα, πως θεωρείτε ότι επηρέασε η πανδημία τη λειτουργία του Γυμνασίου, από την αρχή εμφάνισής της; Αποτελεί -κατά τη γνώμη σας- μια από τις χειρότερες εκπαιδευτικές κρίσεις, σύμφωνα με τα στοιχεία της Unesco;
Η πανδημία άφησε το αποτύπωμά της έντονο στο σχολείο, αλλάζοντας εντελώς τη λειτουργία του. Έχει χαθεί η συλλογικότητα και όλες οι δραστηριότητες γίνονται ανά μαθητικό τμήμα και αποσπασματικά. Οι συνθήκες κάτω από τις οποίες διεξάγεται το μάθημα είναι δύσκολες και για τους εκπαιδευτικούς και για τους μαθητές. Ειδικότερα η διαρκής ανάγκη αερισμού των αιθουσών επιβάλλει να είναι ανοικτά τα παράθυρα για μεγάλο χρονικό διάστημα και αυτό έχει ως αποτέλεσμα τους χειμερινούς μήνες, αν και η θέρμανση λειτουργεί, τα μαθήματα να διεξάγονται σε περιβάλλον μη φιλικό λόγω του ψύχους, γεγονός που δεν ευνοεί την προώθηση της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Επίσης η συνεχής και επαναλαμβανόμενη απουσία πολλών μαθητών από τα μαθήματα σε κάθε τμήμα, λόγω νόσησής τους από τον covid-19, δημιουργεί στους μαθητές πολλά γνωστικά κενά και δυσχεραίνει την παρακολούθηση και κατανόηση των γνωστικών αντικειμένων που διδάσκονται. Η εξ αποστάσεως διδασκαλία που εφαρμόστηκε ως λύση ανάγκης για μεγάλο χρονικό διάστημα, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των εκπαιδευτικών, δεν κατάφερε να αντικαταστήσει τη δια ζώσης διδασκαλία και αρκετοί μαθητές έχουν μεγάλες γνωστικές ελλείψεις.
- Έχουν θεσπιστεί από το Υπουργείο παιδείας υγειονομικά πρωτόκολλα για διδάσκοντες και μαθητές. Θεωρούνται επαρκή και ασφαλή για τη λειτουργία του σχολείου; Υιοθετούνται με συνέπεια από τους εμπλεκομένους;
Θεωρώ ότι τα υγειονομικά πρωτόκολλα που έχουν επιβληθεί στα σχολεία δεν προστατεύουν ικανοποιητικά όσους συμμετέχουν στην εκπαιδευτική κοινότητα. Ο αριθμός των μαθητών που φοιτούν σε κάθε τμήμα είναι ο μέγιστος δυνατός, ενώ οι δύσκολες υγειονομικές συνθήκες επιβάλλουν τη δραστική μείωση του αριθμού τους. Οι εκπαιδευτικοί λόγω έλλειψης χώρου αναγκάζονται να συναθροίζονται κατά τη διάρκεια των κενών και των συνεδριάσεων τους σε μικρούς χώρους, το οποίο ευνοεί τη διάδοση του ιού. Το υψηλό ποσοστό των νοσούντων μαθητών (50%+1) που απαιτείται σύμφωνα με το πρωτόκολλο, για να κλείνει ένα τμήμα, ευνοεί την υπερμετάδοση και δημιουργεί προβλήματα στο εκπαιδευτικό έργο. Η ιχνηλάτηση που γίνεται δεν έχει πρακτικό αποτέλεσμα, αφού τα κρούσματα είναι αρκετά. Αντίθετα συντελεί στο να μην επικεντρώνονται οι εκπαιδευτικοί στον παιδαγωγικό τους ρόλο και να αναλώνονται σε γραφειοκρατικές διαδικασίες με αμφίβολα αποτελέσματα. Όσον αφορά στην τήρηση των μέτρων μπορώ να πω ότι υπάρχει πολύ μεγάλη συνέπεια. Είναι ελάχιστοι έως ανύπαρκτοι αυτοί οι οποίοι δεν τα εφαρμόζουν.
- Έχουν παρατηρηθεί αλλαγές στη συμπεριφορά διδασκόντων και διδασκομένων την περίοδο αυτή της Πανδημίας? Θεωρείτε ότι έχει επηρεαστεί ο ψυχολογικός τους κόσμος από τις πρωτόγνωρες αυτές συνθήκες;
Οι μαθητές λόγω του εγκλεισμού και του περιορισμού των δραστηριοτήτων τους, που επέβαλε η πανδημία, αδυνατούν να εξωτερικεύσουν την ενεργητικότητα που διαθέτουν, με αποτέλεσμα να βιώνουν αρνητικά συναισθήματα, όπως άγχος και φόβο για τους εαυτούς τους και τους οικείους τους. Εκδηλώνουν μια αυξημένη επιθετικότητα στη συμπεριφορά τους, που πιθανόν είναι απόρροια των συνθηκών που επικρατούν και βιώνουν. Οι εκπαιδευτικοί είναι καταβεβλημένοι ψυχικά και σωματικά, διακατέχονται και αυτοί από έντονο στρες και δεν αισθάνονται τη χαρά που βίωναν άλλοτε. Η γενική κατάσταση που επικρατεί στο σχολείο περιορίζει τη δημιουργικότητά τους, υποβαθμίζει το παιδαγωγικό τους έργο και αποτελεί τροχοπέδη στην ανάληψη πρωτοβουλιών και στην πραγματοποίηση ποικίλων δράσεων.
- Ποιος είναι τελικά ο απόηχος της πανδημίας στους μαθητές;
Η γνώμη μου είναι πως η πανδημία είχε μόνο αρνητικό αντίκτυπο στη μαθητική κοινότητα και τα σημάδια που άφησε θα είναι ορατά και στο μέλλον. Θεωρώ ότι τα χρόνια της πανδημίας είναι τα χειρότερα εκπαιδευτικά χρόνια των τελευταίων δεκαετιών.



