Με πυξίδα τα λίγα ιστορικά ντοκουμέντα και τις ελάχιστες καταγεγραμμένες μαρτυρίες για το Καρς, προχωρήσαμε στο δρόμο της συγγραφής, συλλέγοντας ψηφίδα την ψηφίδα για την ολοκλήρωση του παρόντος πονήματος, που περιέχει όλα εκείνα που συγκροτούσαν τη ζωή των προγόνων μας, στα μέρη του Καυκάσου.

Με οδηγό το αναβλύζον φως από τον ματωμένο βράχο του προμηθεϊκού Καυκάσου και με πλοηγό τη συναισθηματική φόρτιση του νου, ανοιχτήκαμε στο πέλαγος της αναζήτησης πηγών, αρχείων και ντοκουμέντων. Βιβλίων παλιών, εξαντλημένων, χειρόγραφων και σημειώσεων ξεθωριασμένων, και πολλών προφορικών μαρτυριών, στα πολυβενθή νερά της έρευνας.

Ήταν ένα συναρπαστικό αλλά και κουραστικό ταξίδι συγγραφής μέσα στη συννεφιά της ομίχλης και στης ξαστεριάς το φως. Ένα συναπάντημα που συνένωνε της ψυχής τη λαλιά με της φωνής την αντιλαλιά, που ερχόταν από μακριά, μαζί με τους πέντε ανέμους του Καυκάσου. Μια φωνή κι ένα αντιφώνημα βγαλμένα από τις απέθαντες ψυχές, που έζησαν κάτω από γερτές σκεπές και σπίτια σκελετωμένα, πετρόχτιστα, με ραγισμένους τοίχους, βαριές σκεπές και ζεστά δωμάτια, μικροσκοπικά, που έθρεψαν όνειρα. Ένα προσκυνηματικό οδοιπορικό σε μέρη, όπου το ποτάμι τρέχει σιωπηλό, η σκέψη ρέει σαν νερό, το δέντρο ψάχνει ουρανό και το χάδι έρχεται με το αγέρι.

Όπως κάθε εξερεύνηση σε κακοτράχαλη και αχαρτογράφητη περιοχή, έχει τις δικές της δυσκολίες, κατά την περιδιάβασή της, έτσι και το "ταξίδι" αυτό στην προγονική μας γη, που ολοκληρώθηκε μέσα σε τέσσερα χρόνια, παίρνοντας μορφή βιβλίου με τον τίτλο "Ιχνηλατώντας τις ρίζες μας στο Καρς του Καυκάσου", που αφιερώνεται στους Έλληνες του Καυκάσου: Σ’ όσους δεν πρόλαβαν να έρθουν στην Ελλάδα, σ’ όσους πέθαναν πάνω στα καράβια και πετάχτηκαν στη θάλασσα και σ’ όσους άφησαν την τελευταία τους ανάσα στα απολυμαντήρια της Καλαμαριάς…

Αρχοντούλα Κωνσταντινίδου

Νίκος Κωνσταντινίδης