Οι διαφωνίες μεταξύ μαθητών, οι εντάσεις μέσα στην τάξη, τα περιστατικά αποκλεισμού ή λεκτικής αντιπαράθεσης είναι καταστάσεις που, αν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, μπορεί να μετατραπούν σε έκφραση σωματικής βίας  επηρεάζοντας αρνητικά την ψυχολογία των παιδιών και τη συνολική σχολική τους εμπειρία.

Η σχολική διαμεσολάβηση αποτελεί έναν τρόπο διαχείρισης τέτοιων συγκρούσεων μέσα στο ίδιο το σχολικό περιβάλλον. Πρόκειται για μια διαδικασία όπου εκπαιδευμένοι μαθητές (ως “μικροί” διαμεσολαβητές) διευκολύνουν τη συζήτηση μεταξύ συνομηλίκων τους με την επίβλεψη εκπαιδευτικού, αναζητώντας μια λύση για τη διαφορά που έχει δημιουργηθεί. Η μέθοδος ενθαρρύνει την ενεργητική ακρόαση που λειτουργεί ως συμπληρωματικό εργαλείο για την καλλιέργεια δεξιοτήτων συνύπαρξης.

Για παράδειγμα, σε μια σύγκρουση μεταξύ δύο μαθητών που έχει ξεκινήσει από μια παρεξήγηση και έχει κλιμακωθεί μέσα στην τάξη, η άμεση τιμωρία δεν αντιμετωπίζει πάντα το ουσιαστικό πρόβλημα. Μέσα από μια διαδικασία διαμεσολάβησης, τα παιδιά μπορούν να εκφράσουν τη δική τους πλευρά, αλλά και να “μπουν στα παπούτσια της άλλης”, ώστε να καταλήξουν σε έναν τρόπο συνύπαρξης που θα είναι αποδεκτός και από τα δύο μέρη.

Καθίσταται σαφές από τα παραπάνω ότι η αξία της διαδικασίας δεν περιορίζεται στη λύση της συγκεκριμένης διαφοράς. Μέσα από αυτή, τα παιδιά εξοικειώνονται με βασικές δεξιότητες, όπως η ενεργητική ακρόαση, η διαχείριση της έντασης και η αναζήτηση λύσεων χωρίς αντιπαράθεση.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι συγκρούσεις είναι αναμενόμενες, η ύπαρξη ενός πλαισίου που δίνει χώρο στον διάλογο μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο ασφαλούς και λειτουργικής σχολικής κοινότητας.

Η σχολική διαμεσολάβηση δεν έρχεται να αντικαταστήσει τους κανόνες του σχολείου ούτε τις ευθύνες των εκπαιδευτικών. Αποτελεί, όμως, ένα συμπληρωματικό εργαλείο που μπορεί να βοηθήσει στη διαχείριση των συγκρούσεων με πολύ ουσιαστικό τρόπο. Στα λίγα, δε, σχολεία ανα την Ελλάδα, όπου έχει εφαρμοστεί, η διαφορά στην γενική ατμόσφαιρα γίνεται αισθητή τόσο στους μαθητές, όσο και στους εκπαιδευτικούς. Ειδικά τα παιδιά γίνονται πιο συνειδητά και λιγότερο εγωκεντρικά, καθώς μέσα από αυτή τη διαδικασία, μαθαίνουν να αντιλαμβάνονται την επίδραση που έχουν τα λόγια και οι πράξεις τους στους άλλους.

Η καλλιέργεια αυτών των δεξιοτήτων από μικρή ηλικία δημιουργεί τις προϋποθέσεις μιας ευτυχεστερης σχολικής εμπειρίας και μιας ειριηνικότερης- πιο ισορροπημένης ψυχικά - ενήλικης ζωής.

Η προσέγγιση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία και για τον τόπο μας. Σε μια μικρή κοινωνία όπως η δική μας, όπου τα παιδιά μας περνούν πολλές ώρες μαζί, εντός κι εκτός σχολείου, η διαμεσολάβηση στο σχολείο δεν είναι ένας ακόμη κανόνας, αλλά ένα εργαλείο συνεννόησης που διατηρεί αρμονικές τις σχέσεις των μαθητών. Τα παιδιά που μαθαίνουν σήμερα να συζητούν στο θρανίο, είναι οι αυριανοί γείτονες και συνεργάτες που θα γνωρίζουν πώς να συνυπάρχουν με αμοιβαίο σεβασμό, αποφεύγοντας τις περιττές και ατέρμονες διενέξεις.