espa pkm

Παρασκευή, 10 Απριλίου 2026, 9:33:20 πμ
Κυριακή, 12 Ιανουαρίου 2014 22:37

Χρήστος Ανδρεανίδης :Τσιαμούρ Κελκίτ Αργυρούπολης

andreanidis
Ευλαβικά επιστρέφω στο πρώτο από τα άρθρα της γενεαλογικής ιστορίας πολλών κατοίκων του χωριού μου, του Μαυρονερίου, των Άνω και Μέσων Αποστόλων και της Πικρολίμνης. 
Το χωριό της καταγωγής μας με σημερινό όνομα Gamur (Τσιαμούρ) βρίσκεται νοτιοανατολικά του Κελκίτ πρωτεύουσας της ομώνυμης επαρχίας του νομού Αργυρούπολης σε απόσταση 35 χλμ και υψόμετρο 1900 μέτρα.
Στα δασώδη βουνά PULUR που περιβάλλουν το Gamur και την ομώνυμη τεχνητή λίμνη βρίσκονται οι πηγές του Κελκίτ (Λύκου) ποταμού που διασχίζει νοτίως όλο τον Πόντο ενώνεται με τον Άλυ και χύνεται στον Εύξεινο Πόντο πλησίον της Πάφρας.
Ανέτρεξα στο Γεωγραφικό και Ιστορικό λεξικό της Χαλδίας του Κανδηλάπτη Γεωργίου- Κάνη που απεφοίτησε από το φροντιστήριο Αργυρούπολης και διορίστηκε δημοδιδάσκαλος από το 1900.
Αναφέρει στο λεξικό το χωριό μας με το όνομα Τσαμούρα (τα) αυτά που έγραψε ο καταγόμενος από το Ερζιγκιέν διδάσκαλος της Βέρροιας Κων. Ν. Λαμψίδης.
Τα νέα στοιχεία που έμαθα περιληπτικά σας εκθέτω.
Το χωριό βρίσκεται κοντά στο Ερζιγκιέν και απέχει έξι ώρες (με τα πόδια βέβαια) στην ευθεία από τα βουνό, απόσταση που ισοδυναμεί με 35-40 χλμ που υπάγεται διοικητικά στο Κελκίτ και εκκλησιαστικά στην Μητρόπολη Χαλδίας. Αριθμούσε 40 Ελληνικές οικογένειες και 70 Τουρκικές, είχε Ναό του Αγίου Γεωργίου και Δημοτικό Σχολείο. Η αρχαία του ονομασία ήταν Πηλός και ήταν προσοδοφόρο κτήμα των τιτλούχων της Κομνηνίου αυτοκρατορίας Πηλινάδων.
Κατά την Ελληνική επανάσταση του ‘21’ το χωριό καταστράφηκε και οι κάτοικοί του κατεσφάγησαν. Όσοι διασώθηκαν διασκορπίστηκαν σε πυκνοκατοικημένες περιοχές, μερικοί έφυγαν στη Ρωσία, άλλοι σε διάφορα χωριά της Χαλδίας, στην μονή Αγ. Γεωργίου Χουτουρά εργαζόμενοι στα κτήματα πλούσιων μπέηδων. Επανέκτησαν τα κτήματα της πατρίδας από τους τσιφλικάδες μπέηδες και αγάδες.
Το 1850 μετοίκησαν στα Τσαμούρα μερικές οικογένειες από το χωριό Σιμίτ της Σεβάστειας που ανέκτησαν τα επί πλέον κτήματα των κατοίκων που έφυγαν και δεν γύρισαν. Μόλις ορθοπόδησαν ίδρυσαν Εκκλησία δωροδοκώντας υπέργηρο Τούρκο γιατί απαγορευόταν και έκτισαν τον Ναό του Αγίου Γεωργίου.
Κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο 1876- 1882 μετανάστευσαν 25 οικογένειες στο Χάσκιοι (Άνω) του Αρταχάν λόγω των πιέσεων των χωριανών τους Τούρκων.
Αρχικά η διάλεκτός τους ήταν Ποντιακή, όταν όμως εγκαταστάθηκαν Τούρκοι πρόσφυγες και τα παιδιά τους μάθαιναν Ποντιακά φανατίστηκαν απαιτώντας από τον Μπέη να διώξει τους Γκιαβούριδες. Ο Μπέης στην συνέλευση των Χριστιανών ζήτησε να αλλάξουν ή την Γλώσσα ή την Θρησκεία. Τότε επέλεξαν την Θρησκεία, έπαυσε η λειτουργία  του Σχολείου και η Τουρκική έγινε μητρική γλώσσα.